Σε πρόσφατη συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή», ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, υπογράμμισε σε αποστροφή του λόγου του ότι «δεν μπορώ να παρεμβαίνω ούτε στο κυβερνητικό έργο ούτε στις θέσεις των κομμάτων». Αν η μη παρέμβαση στις θέσεις των κομμάτων είναι κάτι το αυτονόητο για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, που πρέπει να είναι υπερκομματικός, η αδυναμία του να παρεμβαίνει στο κυβερνητικό έργο, υπό την ευρεία έννοια λ.χ. της διάστασης μεταξύ κυβέρνησης και λαϊκής βούλησης, είναι αποτέλεσμα των περίπου διακοσμητικού περιεχομένου αρμοδιοτήτων του εκάστοτε ανωτάτου άρχοντος. Τις αρμοδιότητες του οποίου, όπως προβλέπονταν από το πρώτο Σύνταγμα της Μεταπολίτευσης, είχε φροντίσει να περιορίσει ο Ανδρέας Παπανδρέου. Πράγματι, την υποβάθμιση αυτή του ρόλου του ανωτάτου άρχοντος την είχε θελήσει ο ίδιος ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ, με την αναθεώρηση του Συντάγματος που επέβαλε, προκειμένου να εγκαθιδρύσει ένα πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα Προεδρευομένης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, όπου ο εκάστοτε πρωθυπουργός θα είχε σχεδόν ανεξέλεγκτες εξουσίες.
Το Σύνταγμα του 1975, για την εγκαθίδρυση στη χώρα μας της Προεδρευομένης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, κατ’ αρχάς παρείχε τις αρμοδιότητες εκείνες που εξασφάλιζαν πράγματι στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τη δυνατότητα να έχει έναν αυθεντικά ρυθμιστικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα της χώρας. Πράγματι, σύμφωνα με το άρθρο 41, παρ. 2 του Συντάγματος εκείνου, ο ΠτΔ μπορούσε να διαλύσει τη Βουλή αν υπήρχε δυσαρμονία μεταξύ της κυβέρνησης και της λαϊκής βούλησης. Αυτή η δυσαρμονία δημιουργούνταν όταν η κυβέρνηση είχε πάψει να εκφράζει τη θέληση του εκλογικού σώματος. Έτσι δινόταν η δυνατότητα στον Πρόεδρο να συμβάλει στην αποκατάσταση της αντιστοιχίας μεταξύ λαού και κυβέρνησης.
Να σημειώσουμε για λόγους ιστορικούς και μόνον ότι επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή ο τότε πρωθυπουργός είχε προτείνει τη δυνατότητα εκλογής του Προέδρου απ’ ευθείας από τον λαό, κάτι που δεν ήθελε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, με το επιχείρημα ότι αν εκλεγόταν απ’ ευθείας από τον λαό ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο κορυφαίος θεσμός θα κομματικοποιούνταν και θα γινόταν αντικείμενο πολιτικής διελκυστίνδας, αφού τα κόμματα θα πρότειναν τον Πρόεδρο. Βεβαίως, η πολυετής εφαρμογή του πολιτεύματος ως Προεδρευομένης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας δεν επιβεβαίωσε το επιχείρημα της υιοθέτησής του. Η μέχρι σήμερα εμπειρία απέδειξε ότι οι φόβοι αυτοί για την απ’ ευθείας εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον λαό επιβεβαιώθηκαν από την εκλογή του Προέδρου από… τη Βουλή και η χώρα στερήθηκε μία πραγματική ασφαλιστική δικλίδα για το πολίτευμα αλλά και για τις πολιτικές αυθαιρεσίες μιας πανίσχυρης κυβέρνησης. Έτσι απέμενε ως αντίβαρο στις όποιες αυθαιρεσίες -και μάλιστα θεωρητικό αντίβαρο- η λαϊκή απήχηση και το πολιτικό βάρος του Προέδρου, όπως στην περίπτωση του Κωνσταντίνου Καραμανλή.
Κυριακάτικη Απογευματινή
