Η ομόφωνη απόφαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO να εγγράψει την ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς ως μνημείο φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί ιστορικό ορόσημο. Ο «θρόνος του Δία» ο πρώτος εθνικός δρυμός της Ελλάδας (1938) γίνεται πλέον το 21ο ελληνικό μνημείο στον κατάλογο της UNESCO και μόλις το τρίτο με διπλή, μεικτή ιδιότητα μαζί με τα Μετέωρα και το Άγιον Όρος.
Η διεθνής αυτή διάκριση όμως χρειάζεται να φέρει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο, πιεστικό ερώτημα: πώς προστατεύουμε τους ορεινούς όγκους μας σε μια εποχή ραγδαίων κλιματικών αλλαγών και ερήμωσης της υπαίθρου; Για τα υπόλοιπα ελληνικά βουνά, η πρόκληση δεν είναι να σταματήσει κάθε οικονομική δραστηριότητα αλλά να επιτευχθεί ισορροπία. Να οριοθετηθούν με σαφήνεια οι «κόκκινες γραμμές» της φύσης πριν οι πιέσεις της ανάπτυξης αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα τον ορεινό χαρακτήρα.
Η Ελλάδα είναι η κατεξοχήν ορεινή χώρα, η δημογραφική πραγματικότητα ωστόσο είναι βαθιά αστική. Η εγκατάλειψη της ορεινής υπαίθρου τις τελευταίες δεκαετίες δημιούργησε ένα επικίνδυνο κενό. Η υποχώρηση της παραδοσιακής ορεινής οικονομίας (ήπια κτηνοτροφία, υλοτομία, συντήρηση μονοπατιών) άφησε τα δάση ανεξέλεγκτα, συσσωρεύοντας καύσιμη ύλη που τροφοδοτεί καταστροφικές πυρκαγιές. Στις περιοχές που άδειασαν από μόνιμους κατοίκους η απουσία χωροταξικού σχεδιασμού διευκόλυνε την εισβολή βαριών υποδομών, όπως αιολικά πάρκα, ή την ανεξέλεγκτη εκτός σχεδίου δόμηση για τουριστική εκμετάλλευση.
Η ένταξη του Ολύμπου στην UNESCO υπενθυμίζει ότι η ορεινή φύση της Ελλάδας είναι η ταυτότητά μας. Αν η χώρα χάσει αυτόν τον χαρακτήρα από την άναρχη τσιμεντοποίηση στα περιαστικά βουνά, όπως λόγου χάρη η Πάρνηθα και η Πεντέλη στην Αττική, όπου αυθαίρετες οικοδομές ξεφυτρώνουν με πρωτοφανείς ρυθμούς, τις ανεξέλεγκτες διανοίξεις και την κλιματική υποβάθμιση, η πατρίδα μας δεν θα χάσει απλώς κάποια τοπία. Τα βουνά είναι ο ταμιευτήρας του νερού, της βιοποικιλότητας και της πολιτιστικής μας ταυτότητας. Η πρόκληση της επόμενης ημέρας είναι σαφής: η πολιτεία να βάλει «κόκκινες γραμμές», αποδεικνύοντας στην πράξη ότι ο φυσικός πλούτος μας προστατεύεται σε κάθε κορυφή. Και όχι μόνο του Ολύμπου.
Εφημερίδα Απογευματινή
