Κάθε καλοκαίρι ο ίδιος εφιάλτης: ο ουρανός κοκκινίζει, ο αέρας μυρίζει καμένο, χιλιάδες στρέμματα δάσους, περιουσίες γίνονται στάχτη και ανθρώπινες ζωές χάνονται. Στον δημόσιο διάλογο, κατά κανόνα, μετά την καταστροφή, η συζήτηση περιστρέφεται στους εμπρηστές, στις ελλείψεις του κρατικού μηχανισμού ή στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Όμως, για μεγάλο ποσοστό των καταστροφικών πυρκαγιών στην Ελλάδα, η αλήθεια είναι πολύ πιο πεζή και για αυτό άκρως εξοργιστική: η εγκληματική αμέλεια. Μια γόπα τσιγάρου πεταμένη από το παράθυρο του αυτοκινήτου, μια σπίθα από τροχό ή ηλεκτροσυγκόλληση δίπλα σε ξερά χόρτα, το κάψιμο κλαδιών με τους ανέμους να πνέουν δυνατά, υπαίθρια ψησταριά και τα λοιπά. Καθημερινές πράξεις που υποκρύπτουν τη θλιβερή στατιστική της ανευθυνότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, η πλειονότητα των αγροτοδασικών πυρκαγιών στη χώρα μας δεν ξεκινά από οργανωμένο σχέδιο αλλά από την ανθρώπινη αμέλεια.
Η ατομική ευθύνη γενικότερα δεν είναι τσιτάτο, ούτε εργαλείο αποποίησης ευθυνών άλλων, αλλά προϋπόθεση και βάση της ίδιας της ανθρωπιάς. Ασφαλώς το κράτος έχει ευθύνες για την καταστροφή του δασικού πλούτου κάθε καλοκαίρι και οφείλει να διαθέτει επαρκή μέσα, σωστό συντονισμό και να εποπτεύει τους καθαρισμούς αυστηρά. Και σε αυτό το σημείο πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά, γιατί οι έλεγχοι στην ύπαιθρο κατά την αντιπυρική περίοδο μόνο συστηματικοί δεν χαρακτηρίζονται. Όταν όμως η φωτιά έχει εκδηλωθεί, το κακό έγινε και δεν σταματά εύκολα. Κανένας μηχανισμός πολιτικής προστασίας στον κόσμο δεν μπορεί να τα βάλει με τον ανεύθυνο που αποφασίζει να αγνοήσει τους δείκτες επικινδυνότητας για να κάνει μια εργασία στην αυλή του που μπορεί να προκαλέσει ανάφλεξη.
Το δάσος που καίγεται δεν αναγεννάται μέσα σε μια νύχτα, χρειάζονται δεκαετίες για να αποκατασταθεί ένα οικοσύστημα, αν αποκατασταθεί. Όσο συνεχίζουμε να δικαιολογούμε την ανευθυνότητα ως «κακιά στιγμή», θα συνεχίζουμε να μετράμε καμένες εκτάσεις και κατάμαυρες βουνοπλαγιές. Η πυροπροστασία δεν ξεκινά από τα εναέρια μέσα. Ξεκινά από τη δική μας συνείδηση.
