Οι γάτες έχουν τη φήμη ότι είναι απόμακρες (και χνουδωτές), αλλά αν εσείς και ο γάτος φίλος σας δεν έχετε δεθεί, το πρόβλημα μπορεί να είναι απλώς ότι δεν μιλάτε τη γλώσσα τους. Μην ανησυχείτε: οι έρευνες δείχνουν ότι είναι πιο εύκολο απ’ ό,τι νομίζετε. Το μόνο που πρέπει να κάνετε είναι να τους χαμογελάτε περισσότερο – με τον τρόπο των γατών. Όχι με τον ανθρώπινο τρόπο, δείχνοντας τα δόντια σας, αλλά στενεύοντας τα μάτια σας και ανοιγοκλείνοντάς τα αργά.
Παρατηρώντας τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ γατών και ανθρώπων το 2020, οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ότι αυτή η απλή χειρονομία κάνει τις γάτες -τόσο τις οικείες όσο και τις άγνωστες- πιο πιθανό να πλησιάσουν και να αλληλεπιδράσουν με τους ανθρώπους.
«Ως κάποιος που έχει μελετήσει τη συμπεριφορά των ζώων και είναι ιδιοκτήτης γάτας, είναι υπέροχο να μπορώ να δείξω ότι οι γάτες και οι άνθρωποι μπορούν να επικοινωνούν με αυτόν τον τρόπο», δήλωσε η ψυχολόγος του Πανεπιστημίου του Sussex, Karen McComb, όταν δημοσιεύθηκε η μελέτη.
«Είναι κάτι που πολλοί ιδιοκτήτες γατών είχαν ήδη υποψιαστεί, οπότε είναι συναρπαστικό που βρήκαμε αποδείξεις γι’ αυτό». Αν έχετε περάσει χρόνο με γάτες, πιθανότατα έχετε δει την έκφραση του προσώπου τους με «μερικώς κλειστά μάτια», συνοδευόμενη από αργό ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων. Είναι παρόμοια με τον τρόπο που τα ανθρώπινα μάτια στενεύουν όταν χαμογελάμε και συνήθως εμφανίζεται όταν η γάτα είναι χαλαρή και ικανοποιημένη. Η έκφραση αυτή ερμηνεύεται ως ένα είδος χαμόγελου της γάτας.
Ανεπίσημα στοιχεία από ιδιοκτήτες γατών υποδηλώνουν ότι οι άνθρωποι μπορούν να αντιγράψουν αυτή την έκφραση για να επικοινωνήσουν στις γάτες ότι είμαστε φιλικοί και ανοιχτοί στην αλληλεπίδραση. Για να δοκιμάσουν αυτήν την ιδέα, μια ομάδα ψυχολόγων πραγματοποίησε δύο πειράματα.
Στο πρώτο πείραμα συμμετείχαν 21 γάτες από 14 διαφορετικά νοικοκυριά. Μόλις η γάτα εγκαταστάθηκε και ένιωσε άνετα σε ένα σημείο του σπιτιού της, οι ιδιοκτήτες της έλαβαν οδηγίες να καθίσουν σε απόσταση περίπου 1 μέτρου και να ανοιγοκλείνουν αργά τα μάτια τους όταν η γάτα τους κοίταζε. Κάμερες κατέγραψαν τα πρόσωπα τόσο των ιδιοκτητών όσο και των γατών και τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με τον τρόπο που ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους οι γάτες χωρίς ανθρώπινη αλληλεπίδραση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γάτες είναι πιο πιθανό να ανοιγοκλείνουν αργά τα μάτια τους στους ανθρώπους τους όταν εκείνοι έχουν ανοιγοκλείσει αργά τα μάτια τους, σε σύγκριση με την κατάσταση χωρίς αλληλεπίδραση.
Το δεύτερο πείραμα περιελάμβανε 24 γάτες από οκτώ διαφορετικά νοικοκυριά. Αυτήν τη φορά, δεν ήταν οι ιδιοκτήτες που ανοιγόκλειναν τα μάτια τους, αλλά οι ερευνητές, οι οποίοι δεν είχαν προηγούμενη επαφή με τις γάτες. Για λόγους ελέγχου, καταγράφηκε η αντίδραση των γατών σε μια κατάσταση χωρίς ανοιγόκλεισμα ματιών, στην οποία οι άνθρωποι κοιτούσαν τις γάτες χωρίς να ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν την ίδια διαδικασία αργού βλεφαρίσματος όπως στο πρώτο πείραμα, προσθέτοντας ένα απλωμένο χέρι προς τη γάτα. Και διαπίστωσαν ότι όχι μόνο οι γάτες ήταν πιο πιθανό να ανταποκριθούν με βλεφάρισμα, αλλά ήταν επίσης πιο πιθανό να πλησιάσουν το χέρι του ανθρώπου μετά το βλεφάρισμα του ανθρώπου.
«Αυτή η μελέτη είναι η πρώτη που διερευνά πειραματικά τον ρόλο του αργού βλεφαρίσματος στην επικοινωνία μεταξύ γάτας και ανθρώπου», είπε η McComb. «Και είναι κάτι που μπορείτε να δοκιμάσετε οι ίδιοι με τη γάτα σας στο σπίτι ή με γάτες που συναντάτε στον δρόμο. Είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να ενισχύσετε τον δεσμό που έχετε με τις γάτες. «Δοκιμάστε να τους κοιτάξετε με μισόκλειστα μάτια, όπως θα κάνατε όταν χαμογελάτε χαλαρά, και στη συνέχεια κλείστε τα μάτια σας για μερικά δευτερόλεπτα. Θα διαπιστώσετε ότι θα ανταποκριθούν με τον ίδιο τρόπο και θα μπορείτε να ξεκινήσετε μια μορφή συνομιλίας».
Τα σκυλιά μπορεί να είναι πολύ πιο ενθουσιώδη και εκδηλωτικά από τις γάτες, αλλά αυτή η είδηση δεν αποτελεί έκπληξη για τους λάτρεις των γατών. Έρευνες των τελευταίων ετών έχουν δείξει ότι οι γάτες είναι πολύ πιο συντονισμένες με τους ανθρώπινους συγκατοίκους τους απ’ ό,τι πιστευόταν προηγουμένως και ότι η σύγκρισή τους με τα σκυλιά είναι άδικο. Οι γάτες, για παράδειγμα, ανταποκρίνονται με τον ίδιο τρόπο στους ανθρώπους που είναι δεκτικοί απέναντί τους – οπότε αν θεωρείτε τις γάτες απόμακρες, το πρόβλημα μπορεί να είναι δικό σας και όχι της γάτας.
Ομοίως, οι γάτες αντανακλούν τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των ανθρώπων με τους οποίους ζουν – αυτό μπορεί να σχετίζεται με το γεγονός ότι οι γάτες φαίνεται να αντιλαμβάνονται πότε οι άνθρωποί τους είναι λυπημένοι. Μπορούν επίσης να αναγνωρίσουν τα ονόματά τους (αν και επιλέγουν να τα αγνοούν τις περισσότερες φορές). Και οι δεσμοί τους με τους ανθρώπους τους είναι εκπληκτικά βαθιά.
Είναι δύσκολο να γνωρίζουμε γιατί οι γάτες ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους έτσι στους ανθρώπους. Αυτό έχει ερμηνευτεί ως ένδειξη καλών προθέσεων, καθώς οι γάτες θεωρούν ότι το αδιάκοπο κοίταγμα αποτελεί απειλή. Ωστόσο, είναι επίσης πιθανό οι γάτες να ανέπτυξαν αυτήν την έκφραση επειδή οι άνθρωποι αντιδρούν θετικά σε αυτήν. Με τα οικόσιτα ζώα είναι συχνά αδύνατο να το γνωρίζουμε.
Όπως και να έχει, φαίνεται ότι βοηθάει στη δημιουργία μιας καλής σχέσης. Και αυτό είναι καλό να το γνωρίζουμε. Μαθαίνοντας πώς να βελτιώνουμε τις σχέσεις μας με αυτά τα αινιγματικά ζώα, μπορεί επίσης να βελτιώσουμε τη συναισθηματική τους υγεία – όχι μόνο στο οικιακό περιβάλλον, αλλά και σε μια σειρά από πιθανές αγχωτικές καταστάσεις.
«Η κατανόηση των θετικών τρόπων αλληλεπίδρασης μεταξύ γατών και ανθρώπων μπορεί να ενισχύσει την κατανόηση του κοινού για τις γάτες, να βελτιώσει την ευημερία των γατών και να μας δώσει περισσότερες πληροφορίες για τις κοινωνικο-γνωστικές ικανότητες αυτού του ανεπαρκώς μελετημένου είδους», δήλωσε η ψυχολόγος Tasmin Humphrey του Πανεπιστημίου του Sussex. «Τα ευρήματά μας θα μπορούσαν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της ευημερίας των γατών σε διάφορα περιβάλλοντα, συμπεριλαμβανομένων των κτηνιατρικών ιατρείων και των καταφυγίων».
Θα το δοκιμάσεις αμέσως, έτσι δεν είναι;
Γράφει η Μισέλ Σταρ (Michelle Starr)
Πηγή: sciencealert.com
Εφημερίδα Απογευματινή
