Είναι αναµφίβολα µία από τις πιο εµβληµατικές µορφές του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου και της τηλεόρασης, µια καλλιτέχνις που έχει συνδέσει το όνοµά της µε µεγάλες επιτυχίες και φιλόδοξα εγχειρήµατα. Και πράγµατι, η Μιµή Ντενίση, ακολουθώντας µια θαυµαστή πορεία που εκτείνεται σε δεκαετίες, έχει καταφέρει να διαµορφώσει µια πολυσχιδή ταυτότητα: ηθοποιός, συγγραφέας, σκηνοθέτρια και παραγωγός, µε έντονο αποτύπωµα σε κάθε πεδίο στο οποίο δραστηριοποιείται.
Το έργο της χαρακτηρίζεται από τη σταθερή επιδίωξη να γεφυρώσει την ιστορία µε τη δραµατουργία, µεταφέροντας στο κοινό αφηγήσεις που συνδυάζουν τη θεατρική δύναµη µε την ιστορική µνήµη. Στη συνέντευξή της στην «Κυριακάτικη Απογευµατινή» αναδεικνύεται αυτή ακριβώς η δηµιουργική φιλοσοφία της: από τη σκηνική αναπαράσταση της Εξόδου του Μεσολογγίου µέχρι το ντοκιµαντέρ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, η Μιµή Ντενίση επιβεβαιώνει τη σταθερή της
προσήλωση σε έργα εθνικού συµβολισµού και υψηλών απαιτήσεων. Παράλληλα, φωτίζεται η προσωπική διαδροµή της, οι συνεργασίες που τη διαµόρφωσαν και η στάση ζωής που τη διατηρεί διαρκώς ενεργή και δηµιουργική: όλα αυτά, σε µια πορεία όπου η επιτυχία δεν αποτελεί τελικό προορισµό, αλλά αφετηρία για νέους στόχους…
Σκηνοθετείτε και υπογράφετε τα κείµενα της παράστασης µε αφορµή τα 200 χρόνια της Εξόδου του Μεσολογγίου, σε µουσική Ανδρέα Κατσιγιάννη (στις 14 Μαΐου στο Μεσολόγγι), σε µια φιλόδοξη παραγωγή, µε την Αλκηστη Πρωτοψάλτη, τον Μάριο Φραγκούλη και τον Γιάννη Τσιµιτσέλη. Πώς ακριβώς προέκυψε αυτή η ιδέα και ποια είναι η δοµή της παράστασης;
Η ιδέα ήταν του Ανδρέα Κατσιγιάννη. Εκείνος συνέλαβε την όλη υπόθεση, ήρθε σε επαφή µε τη Μητρόπολη και δηµιούργησε το µουσικό θέµα µαζί µε τη Λίνα ∆ηµοπούλου, που έγραψε τους στίχους. Εγώ έγραψα τους στίχους σε ένα τραγούδι, για τον θάνατο του Μπάιρον. Στη συνέχεια, λόγω της πάγιας συνεργασίας
µας, µου πρότειναν να αναλάβω τα κείµενα και τη σκηνοθεσία. Φυσικά δέχτηκα, καθώς πρόκειται για φίλους και καλλιτέχνες που θαυµάζω, αλλά και γιατί το θέµα είναι συγκλονιστικό. Οσον αφορά την παράσταση, πρέπει να είµαστε επιφυλακτικοί µέχρι να γίνουν οι πρόβες, αλλά η µουσική του Ανδρέα είναι εξαιρετική. Συµµετέχουν σπουδαίες φωνές, όπως η Αλκηστις Πρωτοψάλτη, ο Μάριος Φραγκούλης και ο Γιάννης ∆ιονυσίου. Τα κείµενα ακολουθούν µια ιστορική πορεία: ξεκινούν από τη ζωή στο Μεσολόγγι λίγο πριν από τις πρώτες επιθέσεις, περνούν στην πρώτη νίκη των Μεσολογγιτών, στην ατµόσφαιρα που επικρατούσε πριν από την Εξοδο και κορυφώνονται µε την ίδια την Εξοδο και τον αντίκτυπο που είχε στην Ευρώπη και την απελευθέρωση.
Σε αυτή την ιδιαίτερα δηµιουργική συγκυρία για εσάς, ολοκληρώθηκαν πριν από λίγες µέρες και τα γυρίσµατα του ντοκιµαντέρ «Η γυναίκα πίσω από τον Ελγιν», σε δική σας σκηνοθεσία, το οποίο φωτίζει άγνωστες πτυχές της κλοπής των Γλυπτών του Παρθενώνα. Πώς έγινε αυτό το ντοκιµαντέρ;
Αυτό ήταν ένα όνειρο ζωής που ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια. Αρχισα να το γράφω την εποχή του κορονοϊού και είχε πολλές δυσκολίες, γιατί είναι ένα πολύ απαιτητικό εγχείρηµα: περιλαµβάνει ένα πλήρως γραµµένο φιλµ, τη ζωή του Ελγιν από τη στιγµή που πηγαίνει ως πρέσβης στην Πόλη µέχρι την κλοπή και όσα ακολούθησαν. Επρεπε, όµως, να υπάρχουν και ιστορικά πρόσωπα από την επιστηµονική πλευρά. Είχα τη µεγάλη τιµή να συνεργαστώ µε τον γενικό διευθυντή του Μουσείου της Ακρόπολης και έναν από τους σηµαντικότερους αρχαιολόγους διεθνώς, τον Νίκο Σταµπολίδη. Χωρίς τη στήριξή του δεν θα µπορούσε να υλοποιηθεί, γιατί εγώ είχα τη γνώση της αφήγησης και του σεναρίου, αλλά χρειαζόµουν τον επιστηµονικό σχολιασµό. Πιστεύω ότι θα ρίξει νέο φως, γιατί βασίζεται στις επιστολές της γυναίκας του Ελγιν. Αν και είχαν δηµοσιευθεί ήδη από το 1926, δεν είχαν αναδειχθεί όσο έπρεπε. Είναι άλλο να µιλάµε εµείς και άλλο να διαβάζουµε τι έγραφαν οι ίδιοι. Από τις επιστολές φαίνεται ξεκάθαρα ότι πρόκειται για µια προσωπική υπόθεση: περιγράφεται µε αφέλεια πώς έκοβαν τα Γλυπτά, πώς τα µετέφεραν, πώς έδιναν φιλοδωρήµατα! Στο ντοκιµαντέρ ακούγεται αυτή η «φωνή» µέσα από τις επιστολές, ενώ ακολουθεί ο σχολιασµός του κ. Σταµπολίδη και της αρχαιολόγου Ελενας Κόρκα. Στο τέλος συµµετέχουν και διεθνείς προσωπικότητες που εκφράζουν την άποψή τους υπέρ της επιστροφής. Επειδή θα προβληθεί διεθνώς, ελπίζουµε ότι θα συµβάλει ουσιαστικά στη συζήτηση για την επιστροφή των Γλυπτών. Εχουν γίνει και άλλα ντοκιµαντέρ, κυρίως βασισµένα στον ίδιο τον Ελγιν. Αυτό είναι το πρώτο που βασίζεται στις επιστολές και ήδη µαθαίνω ότι και στην Αγγλία υπάρχει ενδιαφέρον για παρόµοια έργα.
∆εν χρειάζεστε συστάσεις… Είστε πετυχηµένη ηθοποιός, σκηνοθέτρια, συγγραφέας, µεταφράστρια και επιχειρηµατίας, έχετε πρωταγωνιστήσει σε είκοσι τηλεοπτικές σειρές και σε πάνω από σαράντα θεατρικά έργα ως θιασάρχης. Με ποια από τις ιδιότητές σας αισθάνεστε πιο κοντά και πώς προέκυψε αυτή η πολυπραγµοσύνη;
Είναι θέµα χαρακτήρα. Η πολυπραγµοσύνη δεν ξέρω αν είναι πάντα καλό. Για µένα όλα είναι ένα: όταν γράφω, φαντάζοµαι ήδη και τη σκηνοθεσία, οπότε µετά είναι εύκολο να την υλοποιήσω γιατί έχω ήδη την εικόνα. Το γράψιµο µου δίνει χαρά. Το να παίξω στο θέατρο, την τηλεόραση ή τον κινηµατογράφο είναι ένα φυσικό επακόλουθο. Αλλωστε, αυτό ήταν που µε έκανε αγαπητή στον κόσµο και µου έδωσε τη δυνατότητα να κάνω και τα υπόλοιπα.
Τι είναι εκείνο που σας τράβηξε εξαρχής στην ηθοποιία;
Αχ, µε πάτε στο παρελθόν. Αυτό, πάντως, που έχει ενδιαφέρον είναι ότι, ενώ σπούδασα Βυζαντινά και Ελληνικά και νόµιζα πως δεν θα τα χρησιµοποιήσω, σιγά σιγά
πήγε έτσι η ζωή και η καριέρα µου που συνδύασα την Ιστορία που είχα σπουδάσει µε την ηθοποιία, µε το θέατρο. Αρα είναι σαν να σε πηγαίνει η ζωή από µόνη της
εκεί που είναι ο προορισµός σου.
Πόσο σηµαντικό ρόλο έχει παίξει η τύχη στη ζωή σας;
Η τύχη παίζει µεγάλο ρόλο γιατί πρέπει να είσαι στη σωστή στιγµή ή στο σωστό µέρος ή να κάνεις το σωστό πράγµα την κατάλληλη ώρα.
Υπάρχει κάποια συνεργασία ή γνωριµία που σας επηρέασε καθοριστικά;
Οπωσδήποτε η συνεργασία µου µε τον Μίνωα Βολανάκη, που µε επηρέασε βαθιά στο θέατρο. Φυσικά, ο Γιάννης Φέρτης, που µου έδωσε ώθηση στην αρχή
της καριέρας µου και µε προέτρεψε, πέραν του να είµαι στη σκηνή, να µεταφράζω και να σκηνοθετώ. Επίσης, ξένοι συνεργάτες, όπως ο Μάρτιν Σέρµαν, που µε
βοήθησε στο γράψιµο και µε προχώρησε. Και η Ολυµπία ∆ουκάκη, µε την οποία συζητούσαµε πολλά για την υποκριτική. Αρκετοί άνθρωποι πάντα, πιστεύω, παίζουν
ρόλο στην καριέρα µας και µας επηρεάζουν, άνθρωποι πιο προχωρηµένοι, πιο σηµαντικοί από εµάς όταν τους συναντάµε. Απλώς ο εγωισµός δεν αφήνει τους ανθρώπους πολλές φορές να παραδεχθούν ότι άλλοι άνθρωποι τους βοήθησαν.
Εσείς πότε αφήσατε πίσω τον εγωισµό σας;
Πολλά χρόνια πριν. Τον είχα όταν ήµουν µικρή, λόγω άγνοιας. Οσο προχωράς, αν έχεις την τύχη να προχωρήσεις, ο εγωισµός φεύγει γιατί βλέπεις τι δεν ξέρεις και
τι πρέπει να βελτιώσεις. Με εγωισµό δεν µπορείς να προχωρήσεις ούτε να παραµείνεις στην πρώτη γραµµή. Πρέπει να συµφιλιώνεσαι και µε τη νίκη και µε την ήττα. Και να µαθαίνεις.
Τι είναι πιο δύσκολο, γενικότερα στη ζωή αλλά και στην Τέχνη την επόµενη µέρα, η νίκη ή η ήττα, η διαχείριση µιας επιτυχίας ή η διαχείριση µιας αποτυχίας;
Μιας επιτυχίας, σίγουρα. Και ειδικά η διαχείριση µιας πολύ µεγάλης επιτυχίας. Γιατί πολλοί θέλουν να σε κολακεύουν και πρέπει να καταλαβαίνεις ότι είναι ψεύτικο. Αλλοι θέλουν να σε εκµεταλλευτούν. Ο ίδιος κινδυνεύεις να νοµίζεις ότι έκανες κάτι πάρα πολύ σηµαντικό, ότι είσαι το κέντρο του κόσµου. Μία µεγάλη επιτυχία απαιτεί πάρα πολύ µεγάλη ισορροπία. Να ονειρεύεσαι κοιτώντας τον ουρανό, αλλά να πατάς στη γη.
Εσείς πότε νιώσατε ότι τα καταφέρατε;
Εγώ δεν λέω τέτοια πράγµατα. «Τα κατάφερα» και τέτοια δεν υπάρχουν στο µυαλό µου. Ενας άνθρωπος, ο οποίος θέλει να κάνει κι άλλα και ονειρεύεται πράγµατα,
ποτέ δεν αισθάνεται ότι τα έχει καταφέρει.
Τι συµβουλή θα δίνατε στη νεαρή Μιµή Ντενίση που ξεκινά τώρα;
Να κάνει µεγάλα όνειρα. Αυτό λέω και στους νέους ηθοποιούς και στα νέα παιδιά γενικά. Πιστεύω ότι πρέπει να κάνεις µεγάλα όνειρα. Να έχεις υψηλούς στόχους. Γιατί αν έχεις υψηλούς στόχους θα πετύχεις έστω και το καλό. Εάν έχεις χαµηλούς στόχους δεν θα πετύχεις τίποτα. Αλλά να πατάς στη γη. Να λες αυτό µπορώ, αυτό δεν µπορώ. Τα όνειρα να είναι µέσα στις δυνατότητές σου.
Εχετε καθόλου ελεύθερο χρόνο; Τι σας αποφορτίζει;
∆εν έχω πολύ ελεύθερο χρόνο, αλλά πρέπει να µάθεις να τον ορίζεις· να λες ότι από µια ώρα και µετά δεν θα δουλέψεις ή ότι µια µέρα δεν θα έχεις καθόλου δουλειά.
Σίγουρα µε αποφορτίζει το καλοκαίρι στο εξοχικό µου, όπου µένω περίπου δύο µήνες, κάποια ταξίδια, και κυρίως ο χρόνος µε το παιδί µου, όταν είµαι τελείως αποκοµµένη από τα υπόλοιπα.
Ποιο είναι το καλύτερο και ποιο το χειρότερο τίµηµα της επιτυχίας;
Το καλύτερο είναι η αναγνώριση από τον κόσµο και τους συναδέλφους. Το τίµηµα είναι ο λίγος χρόνος για τον εαυτό σου, η απώλεια ανεµελιάς και η µεγάλη ευθύνη, που σε κάνει και πιο τελειοµανή.
Παρά τα όσα έχετε πετύχει, υπάρχει κάποιο απωθηµένο ή κάποιο ανεκπλήρωτο όνειρο;
Απωθηµένο όχι, δεν θα το έλεγα. Υπάρχουν όµως πάντα όνειρα. Ο καλλιτέχνης ποτέ δεν σταµατά να ονειρεύεται πράγµατα που θέλει να κάνει. Το µόνο που µε
στενοχώρησε ήταν η περίπτωση της Βανέσα Ρεντγκρέιβ, την οποία θαυµάζω και αγαπώ ιδιαίτερα και έχω την τιµή να είναι φίλη µου. Αρρώστησε όταν ήταν να γυριστεί η «Σµύρνη»: έπαθε διπλή πνευµονία λίγες µέρες πριν και δεν µπόρεσε να παίξει στην ταινία. Τελικά, έπαιξε µια άλλη µεγάλη προσωπικότητα που χάθηκε πρόσφατα, η Τζέιν Λαποτέρ, η οποία µόλις είχε τελειώσει τον ρόλο της πριγκίπισσας Αλίκης στο «The Crown».
Ο κόσµος σήµερα γεµίζει τα θέατρα και είναι διάχυτη η αίσθηση ότι δεν λείπει το ταλέντο από τη νέα γενιά ηθοποιών και σκηνοθετών – κάθε άλλο. Πώς βλέπετε το θέατρο σήµερα και ποια είναι η επόµενη µέρα;
Νοµίζω ότι το θέατρο στην Ελλάδα είναι σε πάρα πολύ καλό επίπεδο. Εχουµε πολλούς εξαιρετικούς ηθοποιούς, τόσο της δικής µου γενιάς όσο και µεγαλύτερους,
αλλά και νεότερους. Το ίδιο ισχύει για τους σκηνογράφους και τους σκηνοθέτες. Το θέατρο βρίσκεται ψηλά γιατί υπάρχουν καλοί παραγωγοί, αλλά και πολλοί ηθοποιοί που έχουµε κάνει δικές µας επιχειρήσεις ή έχουµε επενδύσει χρήµατα στο θέατρο, και έτσι τα πράγµατα κινούνται πιο γρήγορα. Εκεί που νοµίζω ότι πρέπει να δοθεί περισσότερη έµφαση και αξία είναι το σινεµά και οι σοβαρές τηλεοπτικές παραγωγές. Και δεν εννοώ «σοβαροφανείς». Γιατί να γίνονται 40 σειρές στην Ελλάδα; Θα έπρεπε να γίνονται 8, αλλά να είναι αληθινές παραγωγές που δίνουν χρόνο στα πράγµατα να εξελιχθούν σωστά. Στον τοµέα αυτό, το αποτέλεσµα δεν εξαρτάται µόνο από τους ηθοποιούς, όπως συµβαίνει στο θέατρο. Πρέπει να βοηθήσει οικονοµικά το κράτος και τα κανάλια. Τα ταλέντα υπάρχουν, τα χρήµατα λείπουν.
Κυριακάτικη Απογευματινή
