Αν κάτι προκύπτει από τη διήµερη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι η επιβεβαίωση της δοµικής αδυναµίας της Ευρώπης να πάρει έγκαιρα κρίσιµες αποφάσεις για ζητήµατα που επηρεάζουν και την ίδια, πολλές φορές περισσότερο από άλλους δρώντες στο διεθνές σύστηµα. Η προχθεσινή Σύνοδος Κορυφής, η οποία εξελίχθηκε σε σκληρή αναµέτρηση µεταξύ κυβερνήσεων και µπλοκ κρατών, αποκάλυψε το διευρυµένο µέγεθος των αντιθέσεων στο εσωτερικό της Ενωσης. Ατελείωτες ώρες ατελέσφορων διαπραγµατεύσεων, συγκρούσεις για την ενεργειακή πολιτική, αδιέξοδο στον προϋπολογισµό, διάβρωση της πολιτικής συνοχής, καθολική δυσαρέσκεια για τους χειρισµούς του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Good old EU..
Ενδεικτικό του πόσο δύσκολη ήταν η κατάσταση είναι ότι ακυρώθηκε η προγραµµατισµένη συνέντευξη Τύπου της πρώτης ηµέρας, διότι οι διαβουλεύσεις είχαν ξεπεράσει κατά πολύ το προβλεπόµενο χρονοδιάγραµµα, καθώς το µαλλιοτράβηγµα συνεχίστηκε µέχρι αργά. Η πρωτοφανής δυσφορία απέναντι στον Κόστα έγινε πρωτοσέλιδο στον ευρωπαϊκό Τύπο, µε διπλωµατικές πηγές να αποδίδουν µέρος του προβλήµατος στην αδυναµία του να διαχειριστεί τις διαφωνίες. Αν και εδώ που τα λέµε µάλλον ως αποδιοποµπαίος τράγος χρησιµοποιήθηκε, διότι χρειάζεται κάτι περισσότερο από διπλωµατική δεινότητα για να βάλει τάξη στο ευρωπαϊκό χάος.
Η µεγαλύτερη σύγκρουση εκδηλώθηκε στην ενέργεια, µε πρωταγωνιστές τη Γερµανία και την Ιταλία. Η Τζόρτζια Μελόνι, µε τη στήριξη άλλων κυβερνήσεων, ζήτησε ουσιαστική αλλαγή της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, καθώς το αυξηµένο κόστος συνθλίβει τη βιοµηχανία, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Στο επίκεντρο βρέθηκε το ETS2, το νέο σύστηµα εµπορίας δικαιωµάτων εκποµπών για τις µεταφορές και τη θέρµανση.
Ελλάδα, Ιταλία, Πολωνία, Ουγγαρία, Σλοβακία και Τσεχία πίεσαν για αναβολή έως το 2030, θεωρώντας ότι η εφαρµογή του θα προκαλέσει πρόσθετες επιβαρύνσεις εν µέσω ενεργειακής κρίσης, µε κοινωνικές, πολιτικές και οικονοµικές επιπτώσεις στον τοµέα της ανταγωνιστικότητας. Απέναντί τους βρέθηκαν κυβερνήσεις που επιµένουν στη διατήρηση των δεσµεύσεων της πράσινης πρεµούρας.
Η ελληνική παρέµβαση ήταν ιδιαίτερα έντονη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι οι αρχικές διατυπώσεις δεν ανταποκρίνονταν στον επείγοντα χαρακτήρα της ενεργειακής κρίσης. Η Αθήνα, σε συνεννόηση µε τη Ρώµη, πίεσε για πρόσθετα µέτρα και δηµοσιονοµική ευελιξία, ώστε τα κράτη να µπορούν να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις (µην ξεχνάµε ότι έχουµε και εκλογές). Οι βόρειοι επέµειναν στην προτεσταντική λογική τους. Καλύτερα να παγώσουν παρά να ξεφύγουν τα δηµοσιονοµικά. Μετά παραπονιούνται επειδή ανεβαίνει η «ακροδεξιά». Οι πιέσεις απέδωσαν λεκτικά ως προς το τελικό κείµενο, το οποίο τροποποιήθηκε τα ξηµερώµατα της Παρασκευής. Οι ηγέτες κάλεσαν την Κοµισιόν να εξετάσει πρόσθετα βραχυπρόθεσµα µέτρα, λαµβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες κάθε χώρας, καθώς και να επανεκτιµήσει τις επιπτώσεις του ETS2. Αλλά δεν αποφασίστηκε αναβολή του συστήµατος ούτε συγκεκριµένο νέο χρηµατοδοτικό πακέτο. Πολιτική πιρουέτα στις διατυπώσεις, καµία λύση στην ενεργειακή κρίση.
Το δεύτερο µέτωπο, ο ευρωπαϊκός προϋπολογισµός, εξελίχθηκε στην κλασική σύγκρουση Βορρά -Νότου. Η αναθεωρηµένη πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας δεν κατάφερε να εξασφαλίσει συµφωνία. Γερµανία, Ολλανδία, Αυστρία και οι συνήθεις ύποπτοι απαιτούν περιορισµό των δαπανών. Ο Γερµανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επιτέθηκε ευθέως στην πολιτική συνοχής, προκαλώντας σοκ στους ωφελούµενους. Απέναντί του συγκροτήθηκε το µέτωπο των 17 «Φίλων της Συνοχής» (πώς λέµε «φίλοι της µπλε φάλαινας») στο οποίο συµµετέχει η Ελλάδα, µε στόχο την προστασία των κονδυλίων περιφερειακής ανάπτυξης και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, όπου και εκεί εξελίσσεται ευρωπαϊκό δράµα. Ο Γάλλος πρόεδρος Εµανουέλ Μακρόν απαίτησε συµφωνία µέχρι τα Χριστούγεννα, διότι µετά η Γαλλία εισέρχεται στην τελική ευθεία των προεδρικών εκλογών και το σύστηµα εκεί νιώθει στον σβέρκο του την ανάσα της Λεπέν. Ο Μερτς, µε φόντο την επέλαση της AfD στη Γερµανία, προεξόφλησε δύσκολες διαπραγµατεύσεις στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής, στις 26-27 Νοεµβρίου… Στο τραπέζι το αγαπηµένο µενού των Γερµανών, νέοι ευρωπαϊκοί φόροι και ίδιοι πόροι, ώστε να περιοριστούν οι εθνικές συνεισφορές.
Η δεύτερη ηµέρα της Συνόδου επικεντρώθηκε στην Ουκρανία, την ευρωπαϊκή άµυνα, τις ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις, το µεταναστευτικό και τη Μέση Ανατολή, µε συµµετοχή του Βολοντίµιρ Ζελένσκι (φωτ.), ο οποίος για ακόµα µια φορά έβγαλε δίσκο στους Ευρωπαίους ζητώντας συνέχιση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής και οικονοµικής υποστήριξης προς το Κίεβο…
Το ερώτηµα βέβαια είναι από τη στιγµή που ευρωπαϊκά κράτη πιέζουν για περικοπή κονδυλίων που προορίζονται για την ίδια την ευρωπαϊκή ανάπτυξη και συνοχή, ποιος θα χρηµατοδοτήσει τις ανάγκες της Ουκρανίας, που ανέρχονται σε επιπλέον δεκάδες δισεκατοµµύρια, πέραν των όσων ήδη έχουν διατεθεί. Η Γερµανία απαιτεί δηµοσιονοµική πειθαρχία, η Γαλλία πιέζει για ταχεία συµφωνία, η Ιταλία διεκδικεί αναθεώρηση ενεργειακών επιλογών, η Ελλάδα προσπαθεί να προστατεύσει τη συνοχή, την αγροτική πολιτική και τη δυνατότητα στήριξης της οικονοµίας της, ο Ζελένσκι έχει τον πόνο του. Οπως έλεγε και η ατάκα της γνωστής ελληνικής ταινίας, «είµαστε µια ωραία ατµόσφαιρα».
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
