Το μετεωρολογικό φαινόμενο, το οποίο εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια, έχει πλέον ξεκινήσει επισήμως και ενισχύεται με ταχύτατους ρυθμούς. Χαρακτηρίζεται από την αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων στον ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό, γεγονός που επιφέρει παγκόσμιες αλλαγές στους ανέμους, στην ατμοσφαιρική πίεση και στα πρότυπα των βροχοπτώσεων.
Σύμφωνα με τον Τιμ Στόκντεϊλ, ειδικό στο Ελ Νίνιο από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), το φετινό επεισόδιο δεν μοιάζει με τίποτα από όσα έχουν καταγραφεί στα περισσότερα από τριάντα χρόνια παρακολούθησης του φαινομένου.
Ο ίδιος προειδοποιεί ότι τα προγνωστικά μοντέλα συγκλίνουν προς ένα «ακραίο» φαινόμενο, το οποίο θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να προκαλέσει δυνητικά καταστροφικά ακραία καιρικά φαινόμενα σε ολόκληρο τον πλανήτη.
«Πιστεύω ότι είναι απολύτως σωστό να πούμε πως δεν είχαμε ποτέ στο παρελθόν πρόγνωση για ένα Ελ Νίνιο τόσο ισχυρό και με τόσο μεγάλη συνέπεια μεταξύ των διαφορετικών προγνωστικών μοντέλων», δήλωσε.
Ο Στόκντεϊλ ανέφερε ότι θα αποτελούσε «πολύ, πολύ μεγάλη έκπληξη» εάν το φαινόμενο δεν κατέληγε να σπάσει τα υπάρχοντα ρεκόρ.
«Περιμένω να καταρρίψει τα ρεκόρ», πρόσθεσε, «αν και δεν υπάρχουν εγγυήσεις». Τον περασμένο μήνα οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ότι η θερμοκρασία της επιφάνειας του Ειρηνικού Ωκεανού έχει πλέον ξεπεράσει το όριο που απαιτείται για την επίσημη έναρξη συνθηκών Ελ Νίνιο.
Η NASA έχει προβλέψει ότι το φετινό επεισόδιο θα έχει «εκτεταμένες επιπτώσεις», φέρνοντας πιο υγρές συνθήκες στις νοτιοδυτικές πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών και ξηρασία σε χώρες του δυτικού Ειρηνικού.
Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι μπορούμε επίσης να αναμένουμε ακραία ζέστη «σχεδόν παντού» — συμπεριλαμβανομένου και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Παρότι το φαινόμενο κορυφώνεται συνήθως μεταξύ Νοεμβρίου και Φεβρουαρίου, η αύξηση των θερμοκρασιών που προκαλεί γίνεται συνήθως αισθητή αργότερα.
Σε συνδυασμό με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, το προηγούμενο Ελ Νίνιο συνέβαλε ώστε το 2023 να καταγραφεί ως το δεύτερο θερμότερο έτος στην ιστορία των μετρήσεων και το 2024 ως το θερμότερο όλων των εποχών. Αν και η επίδρασή του στον καιρό της Βρετανίας είναι έμμεση, ένα ιδιαίτερα ισχυρό Ελ Νίνιο θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τη μέση θερμοκρασία του πλανήτη και να ενισχύσει σημαντικά τις θερμαντικές επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής.
Ο Σάιμον Κάλιγκ, γνωστός συλλέκτης και αναλυτής δεδομένων του βρετανικού οργανισμού TORRO (Tornado & Storm Research Organisation), έγραψε τον περασμένο μήνα στην πλατφόρμα Χ: «Αν οι σημερινές προβλέψεις για την επερχόμενη φάση του Ελ Νίνιο επαληθευτούν, τι σημαίνει αυτό για το Ηνωμένο Βασίλειο; Ίσως σημαίνει θερμότερα καλοκαίρια τόσο το 2026 όσο και το 2027, ενώ αυξάνει και τον κίνδυνο μιας σημαντικής ψυχρής περιόδου τον χειμώνα 2026/27. Θα δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα.»
Τον περασμένο μήνα, η αμερικανική μετεωρολογική υπηρεσία ανακοίνωσε επίσημα ότι το Ελ Νίνιο έχει αναπτυχθεί και ότι αναμένεται να ενισχυθεί σε επίπεδα πιθανώς ιστορικών διαστάσεων. Ήδη πολλές περιοχές του κόσμου έχουν αρχίσει να προετοιμάζονται για τις χειρότερες συνέπειες του φαινομένου, ενώ οργανισμοί τροφίμων των Ηνωμένων Εθνών έχουν απευθύνει εκκλήσεις για χρηματοδότηση προληπτικών μέτρων. Μεγάλες περιοχές της Ασίας βιώνουν συνήθως ξηρότερες συνθήκες και ξηρασία κατά τα έτη Ελ Νίνιο, καθώς το φαινόμενο μπορεί να αποδυναμώσει τους μουσώνες, στερώντας από τμήματα της υποηπείρου ζωτικής σημασίας βροχοπτώσεις από τις οποίες εξαρτώνται εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι.
Στην Ινδία, οι γεωργικές αρχές δηλώνουν ότι προετοιμάζουν εναλλακτικά σχέδια δράσης ώστε να βοηθήσουν τους αγρότες να αντιμετωπίσουν πιθανές ελλείψεις βροχοπτώσεων που συνδέονται με το φαινόμενο. Το Ελ Νίνιο αυξάνει επίσης την πιθανότητα ξηρασιών, καυσώνων και δασικών πυρκαγιών στην Αυστραλία, καθώς η ήπειρος επηρεάζεται από θερμοκρασίες υψηλότερες του φυσιολογικού. Συχνά συνδέεται και με αυξημένες βροχοπτώσεις σε τμήματα του Κέρατος της Αφρικής. Ωστόσο, μεγάλες περιοχές της νότιας, δυτικής, κεντρικής και ανατολικής Αφρικής αντιμετωπίζουν συνήθως ξηρότερες συνθήκες από τον μέσο όρο.
Τμήματα της δυτικής Νότιας Αμερικής, συμπεριλαμβανομένων των παράκτιων περιοχών του Περού και του Ισημερινού, καταγράφουν συχνά βροχοπτώσεις υψηλότερες από τις συνήθεις κατά τη διάρκεια ισχυρών επεισοδίων Ελ Νίνιο, αυξάνοντας τον κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων. Αντίθετα, το φαινόμενο συνδέεται με ξηρότερες συνθήκες στη βόρεια Βραζιλία, αυξάνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιών στον Αμαζόνιο. Παρότι οι επιπτώσεις του στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχουν ακόμη καθοριστεί με ακρίβεια, οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι η ένταση του φαινομένου θα είναι συγκρίσιμη με εκείνη του Ελ Νίνιο του 1997-98, όταν οι παγκόσμιες θερμοκρασίες έφθασαν στα υψηλότερα επίπεδα που είχαν καταγραφεί μέχρι τότε.
Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης εκείνου του φαινομένου, το Ηνωμένο Βασίλειο βίωσε έναν εξαιρετικά θερμό, ηλιόλουστο και υγρό Αύγουστο, ο οποίος χαρακτηρίστηκε από έντονους καύσωνες. Την περασμένη εβδομάδα, η Met Office ανακοίνωσε ότι ο Ιούνιος ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στην Αγγλία, με μέση θερμοκρασία 17,1 βαθμούς Κελσίου σε ολόκληρη τη χώρα. Το ρεκόρ θερμοκρασίας του Ιουνίου καταρρίφθηκε αρκετές φορές μέσα στον μήνα, με τη μέγιστη τιμή να φθάνει τους 37,7 βαθμούς Κελσίου στο Λίνγκγουντ του Νόρφολκ. Νέα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν σήμερα από την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus έδειξαν επίσης ότι ο φετινός Ιούνιος ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στη δυτική Ευρώπη και ο δεύτερος θερμότερος παγκοσμίως.
Η Σαμάνθα Μπέρτζες, επικεφαλής στρατηγικής για το κλίμα στο ECMWF, δήλωσε: «Ο Ιούνιος του 2026 ανέδειξε πόσο βαθιά μεταβάλλεται πλέον το κλίμα. Η δυτική Ευρώπη κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο στην ιστορία των μετρήσεων, ενώ οι παγκόσμιοι ωκεανοί συνέχισαν να καταγράφουν θερμοκρασίες-ρεκόρ. Όλα αυτά τα ρεκόρ μαζί αντικατοπτρίζουν ένα κλιματικό σύστημα που συνεχίζει να συσσωρεύει θερμότητα. Το αποτέλεσμα είναι ολοένα και εντονότεροι καύσωνες, ένας διαρκώς θερμότερος ωκεανός και αυξανόμενοι κίνδυνοι για τους ανθρώπους, τα οικοσυστήματα και τις υποδομές σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέρα από αυτήν.»
Της XANTHA LEATHAM / ©Associated Newspapers Limited
