Η κλιματική κρίση για την οποία γίνεται πολύς λόγος το τελευταίο διάστημα, ιδιαίτερα μετά την επέλαση της φωτιάς σε Αττική και Βοιωτία που έκανε στάχτη δεκάδες χιλιάδες στρέμματα γης, φαίνεται πως είναι και ο βασικός παράγοντας που ακόμη και τα πλέον σύγχρονα μέσα πρόληψης και διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών βρίσκονται -όταν πρόκειται για περιπτώσεις ακραίων φαινομένων- πάντα ένα βήμα πίσω. Μέσα από τα ανεξέλεγκτα πύρινα μέτωπα, που σύμφωνα με τους ειδικούς, όλο και συχνότερα θα εμφανίζονται σαν μία κατάσταση που τείνει να γίνει κανονικότητα, ξεπήδησε η ανάγκη για αποτελεσματικότερη πρόληψη των πυρκαγιών, κάτι για το οποίο ήδη έχει προβλέψει η ελληνική πολιτεία που βάζει στη φαρέτρα της την τεχνολογία του Διαστήματος.
Σε εκτενές αφιέρωμά τους οι «Financial Times» παρουσίασαν το πρωτοποριακό δορυφορικό σύστημα θερμικής παρακολούθησης, που φιλοδοξεί να προσφέρει συχνότερη παρακολούθηση των περιοχών SOS, ταχύτερη ανίχνευση των εστιών και πιο ακριβή εικόνα της πορείας αλλά και της εξέλιξης κάθε πυρκαγιάς.
Ο λόγος για το Hellenic Fire System, το προηγμένο εθνικό δορυφορικό σύστημα, που αναπτύχθηκε από τη γερμανική εταιρεία διαστημικών εφαρμογών OroraTech, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ), αποκλειστικά για τον εντοπισμό, την παρατήρηση και την πρόληψη δασικών πυρκαγιών στη χώρα. Αποτελείται από έναν αστερισμό τεσσάρων μικρών θερμικών δορυφόρων (CubeSats) χαμηλής τροχιάς. Το νέο δίκτυο αποτελείται από τέσσερις μικρούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, που εξοπλισμένοι με προηγμένους θερμικούς αισθητήρες, εκτοξεύτηκαν τον περασμένο Μάιο, με τις πρώτες εικόνες τους να φτάνουν στη Γη τον περασμένο Ιούνιο. Το Hellenic Fire System αναμένεται να τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία τον Σεπτέμβριο.
Αποποίηση
Μιλώντας στους «Financial Times» ο υπεύθυνος του προγράμματος Παρατήρησης της Γης στο Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, Δημήτρης Μπλιζιώτης, ανέφερε πως «το επόμενο και πιο απαιτητικό βήμα είναι να ενσωματωθεί στην καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία». Σημειώνεται πως ήδη στελέχη της Πυροσβεστικής εκπαιδεύονται στο Hellenic Fire System, για τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση των δεδομένων που θα μεταδίδουν οι δορυφόροι. Όπως εξήγησε ο κ. Μπλιζιώτης, μπορεί οι υπηρεσίες της Πυροσβεστικής να διαθέτουν εμπειρία από τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα, ωστόσο απαιτείται εξειδικευμένη εκπαίδευση ώστε να αξιοποιούν πλήρως τις νέες δυνατότητες που προσφέρει η δορυφορική τεχνολογία.
Με τους 4 δορυφόρους του να «σκανάρουν» χωρίς σταματημό τις ίδιες γεωγραφικές περιοχές, αναζητώντας ενεργά μέτωπα αλλά και μικρές θερμικές ανωμαλίες, το σύστημα πρώτα αξιολογεί και στη συνέχεια αποστέλλει τα δεδομένα.
«Η λειτουργία του δεν περιορίζεται στην απλή λήψη εικόνων. Η ανάλυση πραγματοποιείται απευθείας πάνω στον δορυφόρο και στη συνέχεια μεταδίδονται στη Γη μόνο τα κρίσιμα δεδομένα», υπογράμμισε ο επικεφαλής της OroraTech στην Ελλάδα, Ιωάννης Λαντούρης, εξηγώντας ότι ειδικά σχεδιασμένοι αλγόριθμοι επεξεργάζονται τις πληροφορίες για να διαπιστωθεί αν πρόκειται για πραγματική εστία φωτιάς, ενώ πλέον είναι δυνατή και η εκτίμηση της πιθανής πορείας που θα ακολουθήσει η πυρκαγιά με βάση το ανάγλυφο της περιοχής, την ένταση της θερμικής ακτινοβολίας και άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Προηγμένο
Το Hellenic Fire System δικαιολογημένα χαρακτηρίζεται προηγμένο καθώς έχει τη δυνατότητα να εξασφαλίζει πολύ συχνότερες διελεύσεις των δορυφόρων πάνω από επιλεγμένες περιοχές χωρίς να μειώνεται η δυνατότητα εντοπισμού ακόμη και πολύ μικρών εστιών φωτιάς. Αυτό αποτελούσε βασικό μειονέκτημα των μέχρι σήμερα δορυφορικών εφαρμογών καθώς όσο μεγαλύτερο ήταν το υψόμετρο της τροχιάς ενός δορυφόρου, τόσο αραιότερα μπορούσε να επανέρχεται πάνω από την ίδια περιοχή. Η λειτουργία των τεσσάρων δορυφόρων είναι πλήρως συντονισμένη. Έτσι, μόλις ένας δορυφόρος απομακρύνεται από το οπτικό πεδίο μιας περιοχής, ένας δεύτερος αναλαμβάνει σχεδόν αμέσως την παρακολούθησή της. Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Περιβαλλοντικής Γεωγραφίας στο London School of Economics, Τόμας Σμιθ, μέχρι σήμερα υπήρχε ένας αναπόφευκτος συμβιβασμός ανάμεσα στη συχνότητα των παρατηρήσεων και στην ικανότητα εντοπισμού μικρών εστιών, κάτι που το Hellenic Fire System φιλοδοξεί να εξαλείψει. Ουσιαστικά θα προσφέρει τη δυνατότητα στις Αρχές να επιλέγουν με μεγαλύτερη ευελιξία τόσο τις περιοχές όσο και τις χρονικές στιγμές κατά τις οποίες απαιτείται εντατική παρακολούθηση.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα των τεσσάρων δορυφόρων που «κατοπτεύουν» την ελληνική επικράτεια είναι ότι διαθέτουν ακόμη πιο προηγμένους θερμικούς αισθητήρες από αυτούς που είχε αναπτύξει η OroraTech τον προηγούμενο χρόνο. Οι συγκεκριμένοι αισθητήρες μπορούν να εντοπίζουν πηγές θερμότητας ακόμη και κάτω από πυκνό καπνό, προσφέροντας στους πυροσβέστες πολύ πιο αξιόπιστη εικόνα της κατάστασης σε συνθήκες περιορισμένης ορατότητας.
Εφημερίδα Απογευματινή
