Τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την κατάρρευση της ενεργειακής σχέσης Βερολίνου-Μόσχας, ένα σενάριο που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε πολιτικά εξαιρετικά δύσκολο επιστρέφει στο προσκήνιο.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters, ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, στενός οικονομικός συνεργάτης του Βλαντίμιρ Πούτιν και επικεφαλής του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου, και η ηγεσία της AfD προετοιμάζουν πιθανή συνάντηση μέσα στο 2027, με αντικείμενο την επανέναρξη των ρωσικών ενεργειακών προμηθειών προς τη Γερμανία.
Οι πληροφορίες, που προέρχονται από δύο πηγές με γνώση των συζητήσεων, κάνουν λόγο ακόμη και για συνάντηση τον Μάρτιο του 2027. Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν οι συμπρόεδροι της AfD, Άλις Βάιντελ και Τίνο Χρουπάλα, μαζί με τον Ντμίτριεφ.
Πιθανοί τόποι για τη συνάντηση φέρονται να είναι το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή η Ινδία, ενώ οι διοργανωτές φέρεται να επιδιώκουν τη συμμετοχή και αμερικανικών παραγόντων. Ωστόσο, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ δεν έχουν προσκληθεί μέχρι στιγμής.
Εκπρόσωπος της AfD και εκπρόσωπος του Ντμίτριεφ αρνήθηκαν να σχολιάσουν τις πληροφορίες.
Στο επίκεντρο οι αγωγοί Nord Stream
Κεντρικό θέμα των συζητήσεων αναμένεται να είναι η πιθανότητα επανέναρξης των ρωσικών παραδόσεων φυσικού αερίου στη Γερμανία μέσω των αγωγών Nord Stream.
Η συνάντηση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί εάν προηγουμένως δεν έχει επιτευχθεί πλαίσιο ειρήνης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Οι διοργανωτές φέρεται να επιδιώκουν τη δημιουργία μιας πλατφόρμας στην οποία θα μπορούσαν να συναντηθούν Ρωσία, AfD και ενδεχομένως εκπρόσωποι των Ηνωμένων Πολιτειών, με επίκεντρο την ενεργειακή συνεργασία και τις οικονομικές επιπτώσεις της σημερινής κατάστασης στη Γερμανία.
Πρόκειται, ωστόσο, για σχέδιο υπό συζήτηση και όχι για συμφωνία επαναλειτουργίας των αγωγών. Η ίδια η πραγματοποίηση της συνάντησης συνδέεται με την προηγούμενη επίτευξη ειρηνευτικού πλαισίου στην Ουκρανία.
Πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Γερμανία είχε αναπτύξει ιδιαίτερα ισχυρή ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία.
Η Μόσχα κάλυπτε περισσότερο από το ένα τρίτο των γερμανικών εισαγωγών αργού πετρελαίου και πάνω από το ήμισυ των εισαγωγών φυσικού αερίου. Η επιβολή κυρώσεων και η διακοπή των ενεργειακών ροών ανέτρεψαν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα το μοντέλο πάνω στο οποίο είχε στηριχθεί σημαντικό μέρος της γερμανικής βιομηχανικής οικονομίας.
Οι αγωγοί Nord Stream, που πριν από τον πόλεμο αποτελούσαν σύμβολο της ενεργειακής διασύνδεσης Γερμανίας και Ρωσίας, βρέθηκαν στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης μετά τις εκρήξεις του Σεπτεμβρίου του 2022.
Η συζήτηση για πιθανή επιστροφή του ρωσικού αερίου αποκτά σήμερα νέα διάσταση, καθώς η Γερμανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υψηλό ενεργειακό κόστος, ενώ οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν ενισχυθεί εκ νέου.
Η θέση της AfD για το ρωσικό φυσικό αέριο
Η AfD έχει επανειλημμένα υποστηρίξει την αποκατάσταση των ενεργειακών σχέσεων με τη Ρωσία.
Η Άλις Βάιντελ έχει ταχθεί υπέρ της άρσης του αποκλεισμού των ρωσικών εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, υποστηρίζοντας ότι η επιστροφή σε φθηνότερες ενεργειακές προμήθειες θα μπορούσε να ενισχύσει τη γερμανική οικονομία και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα. Σε συνέντευξή της στο Reuters τον Ιούνιο είχε υποστηρίξει αυτή την κατεύθυνση.
Η πιθανή συνάντηση με τον Ντμίτριεφ θα έδινε στην AfD τη δυνατότητα να επιχειρήσει να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στη συζήτηση για την εξωτερική πολιτική και την ενεργειακή στρατηγική της Γερμανίας.
Το κόμμα, μολονότι δεν συμμετέχει στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, έχει ενισχύσει σημαντικά την εκλογική του επιρροή και επιδιώκει να αξιοποιήσει το ζήτημα της ακρίβειας της ενέργειας ως βασικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Αντιδράσεις από CDU και Πράσινους
Η προοπτική επαναφοράς των ρωσικών ενεργειακών ροών προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις στο Βερολίνο.
Ο Μίχαελ Κέλνερ των Πρασίνων, ο οποίος είχε αρμοδιότητα για την ενεργειακή πολιτική κατά τα πρώτα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή, προειδοποίησε ότι η Γερμανία δεν πρέπει να επιστρέψει σε νέα ενεργειακή εξάρτηση από τη Μόσχα.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε την εισβολή είχε σημαντικό οικονομικό κόστος για τη Γερμανία και τάχθηκε κατά της επιστροφής στο προηγούμενο μοντέλο.
Αντίστοιχη προειδοποίηση διατύπωσε ο Ρόντεριχ Κίσεβετερ, βουλευτής των Χριστιανοδημοκρατών, ο οποίος υποστήριξε ότι η επαναλειτουργία του Nord Stream θα είχε σοβαρές επιπτώσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η πιθανή συνάντηση αποκτά ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να μειώσει την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Ρωσία, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει υψηλές τιμές ενέργειας και αυξημένες γεωπολιτικές πιέσεις.
Για τη Μόσχα, η επιστροφή της Ρωσίας στη γερμανική ενεργειακή αγορά θα αποτελούσε σημαντική αλλαγή σε σχέση με το σημερινό καθεστώς. Για την AfD, το ζήτημα προσφέρει ένα πεδίο στο οποίο μπορεί να συνδέσει την ενεργειακή πολιτική με το κόστος για τη γερμανική οικονομία και την εξωτερική πολιτική.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει συμφωνία για την επανέναρξη των ροών ούτε έχει οριστικοποιηθεί η συνάντηση. Το ενδεχόμενο θα εξαρτηθεί, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, από τις εξελίξεις στις ρωσοουκρανικές διαπραγματεύσεις και την επίτευξη ενός προηγούμενου πλαισίου ειρήνης.
