Βαθιά ανάσα σε χιλιάδες επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε παλιά ασφαλιστικά χρέη δίνει το καθεστώς παραγραφής των οφειλών προς τον ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ. Ο χρόνος παραγραφής για τις νέες ασφαλιστικές οφειλές μειώνεται από τα δέκα στα πέντε χρόνια δημιουργώντας νέα δεδομένα, τόσο για τους οφειλέτες όσο και για τους εισπρακτικούς μηχανισμούς του ασφαλιστικού φορέα.
Ποιους αφορά
Η αλλαγή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλα τα χρέη διαγράφονται αυτόματα μόλις συμπληρωθεί μια πενταετία, καθώς καθοριστικός είναι ο ρόλος που παίζουν το έτος στο οποίο δημιουργήθηκε η οφειλή, ο χρόνος βεβαίωσής της και κυρίως το εάν ο ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ έχουν προχωρήσει σε ενέργειες αναζήτησης και είσπραξης. Μια ειδοποίηση ή μια πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης μπορεί να ανατρέψει τον υπολογισμό του χρόνου και να κρατήσει την οφειλή ενεργή. Συγκεκριμένα:
– Πενταετής παραγραφή: Αφορά τις νέες οφειλές από ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία που προκύπτουν από την 1η Ιανουαρίου 2026 και μετά.
– Δεκαετής παραγραφή: Εξακολουθεί να ισχύει για οφειλές που ανάγονται σε ασφαλιστικές περιόδους έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
– Έναρξη παραγραφής: Ο χρόνος αρχίζει την 1η Ιανουαρίου του έτους που ακολουθεί εκείνο, κατά το οποίο παρασχέθηκε η εργασία ή η υπηρεσία. Στην πράξη, οι εισφορές που αφορούν το σύνολο του 2026 οδηγούν -εφόσον δεν υπάρξει διακοπτικό γεγονός- σε παραγραφή την 1η Ιανουαρίου 2032. Αντίστοιχα, οι εισφορές του 2027 παραγράφονται την 1η Ιανουαρίου 2033.
Για τις παλαιότερες οφειλές, το καθεστώς παραμένει διαφορετικό. Χρέη που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2025 εξακολουθούν να υπάγονται στη δεκαετία, ακόμη και αν εντοπιστούν ή βεβαιωθούν αργότερα, σύμφωνα με τον γενικό κανόνα που περιγράφεται για τις ασφαλιστικές περιόδους πριν από το 2026.
- 53 δισ. € το συνολικό χρέος προς ΕΚΦΑ το α΄ εξάμηνο 2026
- 170.000 νέοι οφειλέτες στο σύστημα του ΚΕΑΟ/e-ΕΦΚΑ
- 84,5% των οφειλετών χρωστά έως 30.000 €
- 3.029 μεγαλοοφειλέτες, με χρέη άνω του 1.000.000 € (24,68% του συνόλου)
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τους οφειλέτες είναι τα διακοπτικά γεγονότα. Η παραγραφή δεν προχωρά ανεμπόδιστα, όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες κινηθούν εγκαίρως για την είσπραξη του χρέους. Εφόσον υπάρξει νόμιμη ενέργεια αναζήτησης ή διεκδίκησης, ο χρόνος παραγραφής διακόπτεται και αρχίζει να υπολογίζεται νέα περίοδος, σύμφωνα με το εφαρμοστέο καθεστώς. Ενέργειες που μπορούν να διακόψουν την παραγραφή είναι:
– Ειδοποίηση του οφειλέτη με επιστολή ή ηλεκτρονικό μήνυμα.
– Επίδοση εγγράφου μέσω δικαστικού επιμελητή.
– Έκδοση πράξης διοικητικής εκτέλεσης για την είσπραξη της οφειλής.
– Κατάσχεση κινητής ή ακίνητης περιουσίας.
– Κατάσχεση απαίτησης εις χείρας τρίτου.
– Προσδιορισμός προγράμματος πλειστηριασμού.
Η δεκαετής παραγραφή έχει ιδιαίτερη σημασία για χρέη που βεβαιώθηκαν μετά τις 12 Μαΐου 2016. Εάν κατά τον χρόνο βεβαίωσης είχε ήδη συμπληρωθεί η δεκαετία για παλαιότερες περιόδους, οι αντίστοιχες απαιτήσεις θεωρούνται παραγεγραμμένες. Για παράδειγμα, οφειλή που αφορά την περίοδο 2004-2020 και βεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2024 θεωρείται παραγεγραμμένη για το διάστημα 2004-2013, καθώς το συγκεκριμένο τμήμα υπερβαίνει τη δεκαετία κατά τον χρόνο βεβαίωσης. Αντίστοιχα, σε οφειλή της περιόδου 2010-2015 που βεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2025, παραγεγραμμένο θεωρείται το διάστημα 2010-2014, ενώ παραμένει ενεργό το υπόλοιπο που δεν έχει συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο.
Παράπλευρες απώλειες
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι που επιδιώκουν να διαγράψουν παλιές οφειλές. Η παραγραφή μπορεί να τους απαλλάξει από την υποχρέωση καταβολής εισφορών, έχει όμως και ασφαλιστικό κόστος: ο αντίστοιχος χρόνος δεν προσμετράται στον συντάξιμο χρόνο, με αποτέλεσμα να μπορεί να επηρεαστεί τόσο η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και το ποσό της σύνταξης.
Υπάρχει, ωστόσο, δυνατότητα αξιοποίησης μέρους του παραγεγραμμένου χρόνου, εφόσον ο ασφαλισμένος επιλέξει να καταβάλει τις αντίστοιχες εισφορές, προκειμένου να συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο για συνταξιοδότηση. Εναλλακτικά, μπορεί να εξετάσει την αναγνώριση πλασματικών ετών, ανάλογα με τις προϋποθέσεις που πληροί.
Ανοδική πορεία
Η συζήτηση για την παραγραφή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι συνολικές οφειλές προς τον ΕΦΚΑ συνεχίζουν να αυξάνονται. Σύμφωνα με τη δεύτερη τριμηνιαία έκθεση του ΚΕΑΟ για το 2026, το συνολικό χρέος άγγιξε τα 53 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 640.000.000 ευρώ μέσα σε μόλις ένα τρίμηνο. Η εικόνα αποκαλύπτει τεράστιες ανισότητες στην κατανομή των οφειλών. Μόλις 3.029 μεγαλοοφειλέτες, με χρέη άνω του 1.000.000 ευρώ, συγκεντρώνουν το 24,68% του συνολικού υπολοίπου, δηλαδή περίπου 12,94 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, η μεγάλη πλειονότητα των οφειλετών βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά: από τα περίπου 2.100.000 οφειλέτες, το 84,5% χρωστά έως 30.000 ευρώ, ενώ σχεδόν 1.500.000 μικροί επαγγελματίες και αγρότες έχουν οφειλές έως 15.000 ευρώ.
Εφημερίδα Απογευματινή







