Τα τελευταία δύο χρόνια ενέσιμες θεραπείες όπως η τιρζεπατίδη και η σεμαγλουτίδη έχουν μετατραπεί σε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα στην ιατρική αλλά και στα μέσα ενημέρωσης. Συχνά παρουσιάζονται ως «ενέσεις αδυνατίσματος» που υπόσχονται γρήγορη και εντυπωσιακή απώλεια βάρους. Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για φάρμακα με σαφείς ιατρικές ενδείξεις και σημαντικές θεραπευτικές δυνατότητες – αλλά και όρια που πρέπει να είναι γνωστά.
Τα συγκεκριμένα σκευάσματα ανήκουν σε μια κατηγορία φαρμάκων που μιμούνται ορμόνες του εντέρου οι οποίες ρυθμίζουν την όρεξη, τον κορεσμό και τον μεταβολισμό της γλυκόζης. Αρχικά αναπτύχθηκαν για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Κατά τη διάρκεια όμως των κλινικών μελετών διαπιστώθηκε ότι προκαλούν σημαντική μείωση του σωματικού βάρους, καθώς μειώνουν την όρεξη και επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου, οδηγώντας σε ταχύτερο αίσθημα κορεσμού.
Τα αποτελέσματα των μεγάλων κλινικών μελετών είναι εντυπωσιακά. Σε μελέτες της τιρζεπατίδης η απώλεια βάρους σε ασθενείς με παχυσαρκία έφτασε κατά μέσο όρο το 20% του αρχικού σωματικού βάρους. Παρόμοια, η σεμαγλουτίδη σε υψηλές δόσεις έχει δείξει απώλεια βάρους της τάξης του 15%. Για πολλούς ασθενείς, τέτοιου μεγέθους μείωση βάρους μπορεί να μεταφραστεί σε ουσιαστική βελτίωση μεταβολικών παραμέτρων και συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα δεδομένα από μεγάλες καρδιολογικές μελέτες. Η πρόσφατη μελέτη SELECT έδειξε ότι η σεμαγλουτίδη μείωσε σημαντικά τα μεγάλα καρδιαγγειακά συμβάματα -όπως έμφραγμα του μυοκαρδίου, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιαγγειακό θάνατο- σε υπέρβαρους ή παχύσαρκους ασθενείς με εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την άποψη ότι η θεραπεία της παχυσαρκίας αποτελεί βασικό πυλώνα της σύγχρονης καρδιαγγειακής πρόληψης.
Ωστόσο, τα φάρμακα αυτά δεν αποτελούν «μαγική λύση». Η χρήση τους προορίζεται για ασθενείς με παχυσαρκία ή για υπέρβαρα άτομα που παρουσιάζουν συνοδά νοσήματα και πρέπει πάντα να γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι γαστρεντερικές διαταραχές, όπως ναυτία ή δυσπεψία, ενώ η μακροχρόνια αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Η παχυσαρκία αποτελεί σήμερα έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Οι νέες αυτές θεραπείες μπορεί να αποτελέσουν ένα πολύτιμο εργαλείο στη διαχείρισή της, υπό την προϋπόθεση ότι θα χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής που περιλαμβάνει ισορροπημένη διατροφή, τακτική σωματική δραστηριότητα και συνεχή ιατρική καθοδήγηση.
Παράλληλα, αξίζει να επισημανθεί ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι χωρίς ιατρική ένδειξη στρέφονται σε αυτές τις θεραπείες με στόχο να χάσουν λίγα κιλά -συχνά 5 έως 10- για αισθητικούς λόγους. Η χρήση τους σε τέτοιες περιπτώσεις δεν αποτελεί ενδεδειγμένη πρακτική. Κάθε φαρμακευτική αγωγή πρέπει να χορηγείται όταν το αναμενόμενο όφελος για την υγεία υπερτερεί των πιθανών κινδύνων, κάτι που δεν ισχύει απαραίτητα όταν πρόκειται απλώς για μικρή απώλεια βάρους.
Η πρόοδος της φαρμακευτικής επιστήμης ανοίγει νέους δρόμους στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Το ζητούμενο όμως παραμένει η ορθή ενημέρωση και η υπεύθυνη χρήση των διαθέσιμων θεραπειών προς όφελος της δημόσιας υγείας. Και τέλος, πάντα η χρήση οποιουδήποτε φαρμακευτικού σκευάσματος θα πρέπει να γίνεται υπό στενή ιατρική καθοδήγηση και παρακολούθηση.
Ο κ. Μπαφάκης είναι MD, PhDc ειδικός καρδιολόγος
Εφημερίδα Απογευματινή
