Θύελλα αντιδράσεων έχει ξεσηκώσει η κραυγαλέα αλλοίωση του τοπίου της Πάτμου, με την εικόνα της δημοφιλούς παραλίας στον Γροίκο να θυμίζει τις «φορτωμένες» παραλίες της Μυκόνου και άλλων δημοφιλών τουριστικών προορισμών που βρίθουν από αυθαιρεσίες. Οι δεκάδες ξαπλώστρες, αλλά και η νέα μόδα με τις πλατφόρμες πισίνας, που τοποθετούνται αυθαίρετα στη γνωστή παραλία στο Νησί της Αποκάλυψης, δεν θα μπορούσαν παρά να προκαλέσουν σοβαρές σκέψεις και να ενοχλήσουν πλήθος κόσμου που παραθερίζει στην Πάτμο. Η ασυνήθιστη συμφόρηση στην παραλία, πριν μπει ο Αύγουστος, έχει οδηγήσει σε καταγγελίες στην πλατφόρμα MyCoast, με τους πολίτες να εκφράζουν την αντίδρασή τους στα κοινωνικά δίκτυα καλώντας σε κινήσεις διαμαρτυρίας στις δημοτικές Αρχές.
Βάσει της νομοθεσίας για τη χρήση της ακτογραμμής, που ψηφίστηκε στη Βουλή το 2024, τίθενται όρια στις παραλίες που παραχωρούνται προς εκμετάλλευση, προκειμένου να διασφαλίζεται η διέλευση των πολιτών και να υπάρχουν επαρκείς ελεύθεροι χώροι. Συγκεκριμένα, τουλάχιστον το 50% της παραλίας πρέπει να μένει ελεύθερο και ταυτόχρονα το εμβαδόν κάθε παραχώρησης προς εκμετάλλευση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 500 τ.μ. Τα ομπρελοκαθίσματα μπορούν να καταλαμβάνουν μέχρι 60% της παραχωρούμενης έκτασης ή 30% για παραλίες που βρίσκονται σε περιοχές Natura που δεν έχουν χαρακτηριστεί απάτητες. Δεδομένης της νομοθεσίας, κάτοικοι και παραθεριστές στην Πάτμο απευθύνουν έκκληση να επιστρέψει η παραλία στο πρότερο καθεστώς, κάνοντας λόγο για αλλοίωση της φυσικής ομορφιάς λόγω της επιβάρυνσης με περισσότερες ξαπλώστρες.
Το εργαλείο MyCoast
Αναφορικά με την ψηφιακή «ασπίδα» MyCoast, που εξελίσσεται εν γένει σε χρήσιμο εργαλείο, οι καταγγελίες συνολικά για τις παραλίες αυξάνονται και οι έλεγχοι εντείνονται. Η εφαρμογή επιτρέπει στους χρήστες να εντοπίζουν τις ενεργές παραχωρήσεις μέσω ψηφιακού χάρτη και να υποβάλλουν καταγγελίες από το κινητό τηλέφωνο, ενισχύοντας τη διαφάνεια στη διαχείριση των ακτών. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μέσω της εφαρμογής έχουν υποβληθεί χιλιάδες αναφορές για παραβάσεις που αφορούν κυρίως παράνομη ανάπτυξη ομπρελοκαθισμάτων, υπέρβαση των ορίων παραχώρησης, εμπόδια στην ελεύθερη πρόσβαση στις ακτές, αλλά και ζητήματα που σχετίζονται με την τήρηση των υποχρεώσεων των επιχειρήσεων.
Οι περισσότερες αναφορές αφορούν περιπτώσεις όπου επιχειρήσεις φέρεται να καταλαμβάνουν μεγαλύτερη έκταση από αυτή που προβλέπει η άδειά τους ή να περιορίζουν τον δημόσιο χαρακτήρα των ακτών. Παράλληλα, καταγράφηκαν, στο πρόσφατο παρελθόν, καταγγελίες για δυσκολίες πρόσβασης, έλλειψη υποδομών για Άτομα με Αναπηρία και άλλες παραβάσεις της νομοθεσίας για τον αιγιαλό.
Πρόστιμα
Σε προηγούμενες περιόδους επιβλήθηκαν τσουχτερά πρόστιμα και διοικητικές κυρώσεις. Η περίπτωση της Πάτμου αναδεικνύει με χαρακτηριστικό τρόπο τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοφιλείς νησιωτικοί προορισμοί: την ανάγκη να συνδυάσουν την τουριστική ανάπτυξη με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τη διασφάλιση της νομιμότητας στις ακτές. Οι έλεγχοι στις παραλίες, σε συνδυασμό με τα νέα ψηφιακά εργαλεία όπως το MyCoast, δημιουργούν διαφορετικό πλαίσιο εποπτείας, όπου οι πολίτες μπορούν να έχουν ενεργό ρόλο στην καταγραφή πιθανών παραβάσεων. Η πλατφόρμα έχει ήδη συγκεντρώσει χιλιάδες καταγγελίες σε όλη τη χώρα για ζητήματα όπως αυθαίρετες καταλήψεις χώρων, υπέρβαση παραχωρήσεων και περιορισμούς στην ελεύθερη πρόσβαση στις παραλίες.
Για την Πάτμο, έναν προορισμό με ιδιαίτερη πολιτιστική και περιβαλλοντική αξία, η αποτελεσματική εφαρμογή των ελέγχων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ώστε η ανάπτυξη του τουρισμού να παραμείνει βιώσιμη. Η προστασία του δημόσιου χαρακτήρα των ακτών, η τήρηση των όρων παραχώρησης και η αντιμετώπιση τυχόν αυθαιρεσιών δεν αφορούν μόνο τη νομιμότητα, αλλά και τη διατήρηση της ταυτότητας του νησιού.
Για την ιστορία, ο Γροίκος αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές παραλίες της Πάτμου, έναν προορισμό που συνδυάζει τη φυσική ομορφιά με τη μοναδική ταυτότητα του νησιού. Βρίσκεται σε προστατευμένο κόλπο, με ήρεμα νερά και θέα που έχει συμβάλει στη διεθνή αναγνωρισιμότητα της περιοχής. Η παραλία, που επί χρόνια αποτελούσε σημείο αναφοράς για κατοίκους και επισκέπτες, βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο της συζήτησης για την ισορροπία ανάμεσα στην τουριστική ανάπτυξη και τη διατήρηση και προστασία του περιβάλλοντος.
Η αυξανόμενη τουριστική κίνηση έχει ενισχύσει την επιχειρηματική δραστηριότητα στην περιοχή, αλλά παράλληλα έχει δημιουργήσει προβληματισμούς για την επιβάρυνση του φυσικού τοπίου και τον τρόπο αξιοποίησης του δημόσιου χώρου. Για πολλούς κατοίκους και συχνούς επισκέπτες της Πάτμου, η προστασία της εικόνας του Γροίκου αποτελεί ζήτημα που ξεπερνά τα όρια μίας παραλίας, καθώς συνδέεται με τη φυσιογνωμία και το μέλλον ολόκληρου του νησιού.
Εφημερίδα Κυριακάτικη Απογευματινή
