ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Ντίνα Καραμάνου, Γιώργος Σόμπολος
Εικόνες χάους για τρίτο συνεχόμενο εικοσιτετράωρο αντιμετώπιζαν και χθες πυροσβέστες και εθελοντές στην τεράστια φωτιά της Βοιωτίας, την ώρα που η Ελλάδα βυθιζόταν στο πένθος μετά τη σύγκρουση στον αέρα δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων κατά τη διάρκεια κατάσβεσης της πυρκαγιάς, που έφτασε μέχρι την Ψάθα, και η οποία στοίχισε τη ζωή του Δανού χειριστή και του Έλληνα συνεπιβάτη-συνδέσμου του. Ο Βρετανός κυβερνήτης του δεύτερου ελικοπτέρου και ο Έλληνας συντονιστής μεταφέρθηκαν στο Νοσοκομείο της Αεροπορίας με ελαφρά τραύματα στα άκρα.
Η σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων έχει καταγραφεί σε ένα συγκλονιστικό βίντεο που θα αποτελέσει βασικό στοιχείο της διερεύνησης του αεροπορικού δυστυχήματος. Τα δύο ελικόπτερα τύπου Bell ήταν μισθωμένα για την Πολιτική Προστασία από εταιρεία της Αυστραλίας. Σύμφωνα με ανώτατους αξιωματικούς της Πυροσβεστικής, το ελικόπτερο που δεν κατέπεσε ήταν αυτό που εκ πρώτης όψεως δείχνει να προκάλεσε τη σύγκρουση. Αν έλαβε λανθασμένες κατευθύνσεις από τον συντονιστή της επιχείρησης κατάσβεσης ή αν πρόκειται για ανθρώπινο λάθος του χειριστή, είναι το βασικό ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι ερευνητές της τραγωδίας. Ύστερα από την τραγική εξέλιξη όλα τα ελικόπτερα τύπου Bell έλαβαν εντολή και καθηλώθηκαν στο έδαφος προκειμένου να ελεγχθούν.
Για τρίτη μέρα
Άνιση μάχη με την εξάντληση και τους ισχυρούς ανέμους έδιναν μέχρι και αργά χθες το βράδυ, για τρίτη συνεχόμενη μέρα, σε Αττική και Βοιωτία εκατοντάδες πυροσβέστες και εθελοντές. Εκατοντάδες σπίτια, αυτοκίνητα και επιχειρήσεις παραδόθηκαν στις φλόγες στη Δυτική Αττική από τα δύο μέτωπα, που μαίνονταν το ένα στην Αγία Παρασκευή και το δεύτερο κοντά στο πεδίο βολής του Κανδηλίου στα Μέγαρα. Τα Βίλια μέχρι και αργά χθες το βράδυ παρέμεναν ανέπαφα χάρη στις υπεράνθρωπες προσπάθειες των πυροσβεστών.
Η χώρα μας έχει πλέον τον νόμο της «Ενεργής Μάχης», που ψηφίστηκε την άνοιξη, αλλά δεν πρόλαβε να εφαρμοστεί
Θεόδωρος Γιάνναρος, πυρομετεωρολόγος
Την ίδια ώρα, το πανέμορφο παρθένο δάσος στο Πόρτο Γερμενό μετατράπηκε σε στάχτη, ενώ -σύμφωνα με μαρτυρίες πολιτών- έχουν καεί οικίες και αποθηκευτικοί χώροι. Σε Αττική και Βοιωτία επιχειρούν συνολικά 496 πυροσβέστες με 22 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων της 1ης, 2ης, 4ης, 5ης 6ης, 10ης και 18ης ΕΜΟΔΕ, εθελοντές και 134 οχήματα, συμπεριλαμβανομένων 23 πυροσβεστών με τέσσερα οχήματα από τη Γαλλία και 23 πυροσβεστών με τέσσερα οχήματα από τη Ρουμανία.
Χωρίς αντιπυρικές ζώνες
Το Δασαρχείο και η Πολιτική Προστασία σε μια προσπάθεια να περιορίσουν τις καταστροφές αποφάσισαν λίγο προτού φτάσουν οι φλόγες στους οικισμούς να προχωρήσουν στη διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών. «Αν τα πεύκα και τα υπόλοιπα δέντρα είχαν κοπεί από την άνοιξη, αυτήν τη στιγμή θα μπορούσαμε να είχαμε εξαιρετικά αποτελέσματα στη διαχείριση των καταστάσεων. Η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών είναι ζήτημα που θέτουμε κάθε χρόνο, όμως δεχόμαστε μονίμως αρνητικές απαντήσεις από το Δασαρχείο», σχολίαζαν ανώτατοι αξιωματικοί της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
Εξαιρετικά δύσκολη ήταν η χθεσινή μέρα και στην Κεφαλονιά, όπου οι φλόγες κατέστρεψαν χιλιάδες στρέμματα δασικής έκτασης, απειλώντας τους οικισμούς Πάστρα, Αλειμματάς και Μαυράτα. Οι φωτιές σε Αττική, Βοιωτία και Κεφαλονιά έχουν χαρακτηριστεί «mega fires» από τους ειδικούς, ενώ στην υπόλοιπη χώρα εκδηλώθηκαν δεκάδες πυρκαγιές, οι οποίες σχεδόν όλες αντιμετωπίστηκαν είτε σε πρώτο χρόνο είτε προτού απειλήσουν κατοικημένες περιοχές. Οι πλέον σοβαρές πυρκαγιές ήταν αυτές που ξέσπασαν σε Αχαΐα και Φωκίδα.
«Μερίδιο ευθύνης»
«Δυστυχώς, είναι πάρα πολύ πιθανό (αν όχι σχεδόν βέβαιο) πως η πυρκαγιά στη Βοιωτία θα κατηγοριοποιηθεί ως μέγα-πυρκαγιά (megafire)», έγραψε σε ανάρτησή του ο πυρομετεωρολόγος Θεόδωρος Γιάνναρος, καθώς όπως διευκρίνισε «η έκταση που έχει επηρεαστεί ξεπερνά τα 100.000 στρέμματα». Μιλώντας στην «Απογευματινή», ο κ. Γιάνναρος υπογράμμισε ότι το μεγαλύτερο μέρος ευθύνης το έχει ο άνθρωπος για τις δασικές πυρκαγιές: «Αυτήν τη στιγμή αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι, πέρα από τις πολύ άσχημες πυρομετεωρολογικές συνθήκες και την κλιματική αλλαγή, μεγάλο μερίδιο ευθύνης, αν όχι το μεγαλύτερο, έχουμε εμείς οι άνθρωποι. Αφενός γιατί οι περισσότερες πυρκαγιές ξεκινούν από εμάς και αφετέρου γιατί πέρα από μια δεκαετία έχουμε αφήσει την ύπαιθρο στην τύχη της. Δεν έχουμε εφαρμόσει χωροταξικούς κανόνες σε περιοχές όπως το Πόρτο Γερμενό και το Μάτι παλαιότερα.
»Το θετικό είναι ότι η χώρα μας έχει πλέον τον νόμο που χρειάζεται: τον νόμο της “Ενεργής Μάχης” (σ.σ. ν. 5281/2026). Ψηφίστηκε στο τέλος της άνοιξης, δεν πρόλαβε να προχωρήσει η εφαρμογή του, είναι όμως επιτακτική ανάγκη να τρέξουν οι διαδικασίες αμέσως με το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, καθώς περιλαμβάνει όλα τα εργαλεία που χρειαζόμαστε. Τα πιο σημαντικά από αυτά είναι:
»Πρώτον, το ενιαίο Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων, με σαφείς κανόνες εμπλοκής, καθορισμένο στοιχείο διοίκησης στο πεδίο, επιχειρησιακά κέντρα συμβάντος και περιφερειακά κέντρα διαχείρισης κρίσεων.
»Δεύτερον, η σύσταση Ειδικών Επιστημονικών Επιτροπών Αξιολόγησης για εκτεταμένα συμβάντα όπως μεγάλες δασικές πυρκαγιές.
»Τρίτον, η καθιέρωση Επιτροπής Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου, με καταγραφή μετρήσιμων δεικτών (χρόνοι απόκρισης, αίτια πυρκαγιών, διαθεσιμότητα μέσων, κόστος κινητοποίησης και άλλα). Με αυτό το νομοθέτημα καθιερώνεται για πρώτη φορά δεκαετής στρατηγικός σχεδιασμός με μετρήσιμους στόχους πρόληψης, ανάλυση κινδύνου ανά Περιφέρεια και δήμο, ψηφιακή χαρτογράφηση κρίσιμων στοιχείων (υποδομές, δίκτυα, δασικοί δρόμοι, μονοπάτια)».
Πρόληψη
Όταν επικρατούν άνεμοι με ριπές που φτάνουν τα 120 και τα 150 χιλιόμετρα την ώρα, δεν υπάρχει τρόπος να οριοθετηθεί εύκολα μια πυρκαγιά και άρα ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στην πρόληψη, εξήγησε χθες ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας, Ευθύμιος Λέκκας. Ο ίδιος, μιλώντας στην «Α», αναφέρθηκε στην προσπάθεια αποκωδικοποίησης των νέων δεδομένων και πώς αυτά μπορούν να βοηθήσουν στον τομέα της πρόληψης: «Παρά τις προσπάθειες που γίνονται για πρόληψη και τις νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούμε, ως επιστημονικός κόσμος προβληματιζόμαστε από αυτά που βλέπουμε. Προσπαθούμε να δούμε πώς μπορούμε να έχουμε καινούργια δεδομένα που θα βοηθήσουν στην πρόληψη πυρκαγιών. Ακόμα είμαστε σε προβληματισμό.
Καλά κάναμε και προμηθευτήκαμε τόσα εναέρια μέσα, όμως δεν αποτελούν πανάκεια
Ευθύμιος Λέκκας, καθηγητής και πρόεδρος του ΟΑΣΠ
»Κυρίως πρέπει να δούμε τι έχει συμβεί σε κάθε περίπτωση, να αποκωδικοποιήσουμε και στη συνέχεια να δούμε τι καινούργιο μπορούμε να κάνουμε. Η συγκυρία των φαινομένων -πολλή καύσιμη ύλη λόγω των παρατεταμένων βροχοπτώσεων του προηγούμενου διαστήματος με την ξηρασία των τελευταίων ημερών και την ταχύτητα των ανέμων- μας οδηγεί στη σκέψη ότι ίσως θα πρέπει να γίνει πιο αυστηρή η διαδικασία της απαγόρευσης χρήσης φωτιάς ή επικίνδυνων εργασιών στην αντιπυρική περίοδο. Θα πρέπει, επίσης, να ξαναδούμε την αντιμετώπιση στο πεδίο. Καλά κάναμε και προμηθευτήκαμε τόσα εναέρια μέσα, όμως πρέπει να προβληματιστούμε ότι δεν αποτελούν πανάκεια και στη συγκεκριμένη συγκυρία δεν ήταν αρκετή η συνδρομή τους».
Εφημερίδα Απογευματινή
