Ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου, εκατομμύρια άνθρωποι σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης και του βόρειου Ατλαντικού, καθώς η ολική ηλιακή έκλειψη θα διασχίσει μεγάλο τμήμα του βόρειου ημισφαιρίου.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, το φαινόμενο θα είναι μερικό και εξαιρετικά σύντομο, καθώς η θέση του Ήλιου στον ορίζοντα περιορίζει σημαντικά τον χρόνο παρατήρησης. Το διαθέσιμο «παράθυρο» εκτιμάται σε περίπου 10 λεπτά, λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου.
Το «παράθυρο» των 10 λεπτών στην Ελλάδα
Στη χώρα μας η μερική έκλειψη αναμένεται να γίνει αντιληπτή περίπου από τις 20:30 έως τις 20:40, με την ακριβή χρονική διάρκεια και την ένταση του φαινομένου να διαφοροποιούνται ανάλογα με την τοποθεσία.
Καθοριστικό ρόλο παίζει το γεγονός ότι ο Ήλιος θα βρίσκεται πολύ χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα, γεγονός που καθιστά την παρατήρηση ιδιαίτερα απαιτητική και προϋποθέτει καθαρό ορίζοντα, χωρίς εμπόδια ή σύννεφα.
Οι καλύτερες πιθανότητες παρατήρησης εντοπίζονται στη βορειοδυτική Ελλάδα, και ειδικότερα σε περιοχές όπως:
- Κέρκυρα
- Ήπειρος
- Ηγουμενίτσα
- Κόνιτσα
- Καστοριά
- Φλώρινα
Στις περιοχές αυτές το φαινόμενο θα εμφανιστεί ως μερική έκλειψη, καθώς η Ελλάδα δεν βρίσκεται μέσα στη ζώνη της ολικότητας.
Από τη Γροιλανδία έως την Ισπανία το μονοπάτι της ολικότητας
Το εντυπωσιακότερο μέρος του φαινομένου θα εξελιχθεί σε μια ευρεία ζώνη που εκτείνεται από τον βόρειο Ατλαντικό έως τη νότια Ευρώπη.
Η έκλειψη θα γίνει αρχικά ορατή σε απομακρυσμένη περιοχή της βόρειας Ρωσίας και στη συνέχεια το «μονοπάτι της ολικότητας» θα περάσει από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, την Ισπανία και το βορειοανατολικό τμήμα της Πορτογαλίας.
Στην Ισπανία, η ζώνη ολικότητας θα εκτείνεται από περιοχές στα βόρεια, όπως το Οβιέδο, έως τη Μαγιόρκα, προσφέροντας σε εκατομμύρια ανθρώπους τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τη στιγμή κατά την οποία η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο.
Ενδεικτικά, η ολικότητα αναμένεται να καταγραφεί:
- Σκορσμπι Κυρ, Γροιλανδία: περίπου στις 16:35, διάρκειας έως 2 λεπτά και 17 δευτερόλεπτα
- Ρέικιαβικ, Ισλανδία: περίπου στις 17:48, διάρκειας περίπου 60 δευτερολέπτων
- Λεόν, Ισπανία: περίπου στις 20:28, διάρκειας 1 λεπτού και 45 δευτερολέπτων
- Σόρια, Ισπανία: περίπου στις 20:29, διάρκειας 1 λεπτού και 43 δευτερολέπτων
- Σ’Αρενάλ, Μαγιόρκα: περίπου στις 20:31, διάρκειας 1 λεπτού και 36 δευτερολέπτων
Ένα σπάνιο φαινόμενο για την Ευρώπη
Κατά την ολική ηλιακή έκλειψη, η Σελήνη περνά ακριβώς μπροστά από τον Ήλιο, καλύπτοντας τον ηλιακό δίσκο και περιορίζοντας δραστικά το ηλιακό φως. Για λίγα λεπτά, ο ουρανός σκοτεινιάζει και γίνεται ορατή η ηλιακή κορώνα, δηλαδή η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου.
Η τελευταία ολική ηλιακή έκλειψη που ήταν ορατή από την Ευρώπη είχε σημειωθεί το 2006, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στο σημερινό φαινόμενο.
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA) υπογραμμίζει τη μοναδικότητα της εμπειρίας, καθώς ένα τόσο σπάνιο αστρονομικό γεγονός δίνει τη δυνατότητα σε εκατομμύρια ανθρώπους να παρακολουθήσουν ταυτόχρονα ένα φαινόμενο που συνδέει άμεσα την καθημερινή ζωή με τη μελέτη του Ήλιου και του Διαστήματος.
Ιδιαίτερη προσοχή στην παρατήρηση
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η παρατήρηση του Ήλιου χωρίς την κατάλληλη προστασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη στην όραση.
Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν επαρκή προστασία για την παρατήρηση μιας ηλιακής έκλειψης. Για τις μερικές φάσεις απαιτούνται ειδικά, πιστοποιημένα γυαλιά έκλειψης, τα οποία πληρούν τα προβλεπόμενα πρότυπα ασφαλείας.
Μόνο κατά τη διάρκεια της πλήρους ολικότητας, όταν η Σελήνη καλύπτει απόλυτα τον ηλιακό δίσκο, μπορεί να παρατηρηθεί ο ουρανός χωρίς προστατευτικά γυαλιά. Μόλις όμως αρχίσει να εμφανίζεται ξανά οποιοδήποτε τμήμα του Ήλιου, τα ειδικά γυαλιά πρέπει να φορεθούν αμέσως ξανά.
Για την Ελλάδα, όπου το φαινόμενο θα είναι μερικό, η χρήση κατάλληλης προστασίας είναι απαραίτητη καθ’ όλη τη διάρκεια της παρατήρησης.
