Η «Wall Street Journal» και η «τίμια πλην πτωχή Ελλάδα»

Ο πρωθυπουργός μιλά ήδη για επενδύσεις και τα πλεονεκτήματα που δίνει, πέρα από τις απειλές, το «κατώφλι» της εποχής των πολλαπλών εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης
13:10 - 16 Νοεμβρίου 2026

Υπήρξε μια ανάλυση από την αμερικανική εφημερίδα «Wall Street Journal», που με βάση το ελληνικό παράδειγμα επιδιώκει να στείλει συγκεκριμένα μηνύματα στην εξεγερμένη κοινωνικά Ευρώπη, με επίκεντρο τις διαδηλώσεις στη Γαλλία, την Ιταλία και αλλού. Ο τίτλος του άρθρου εύγλωττος: «Τι έμαθε η Ελλάδα από τη χρεοκοπία της και τι δεν έχει μάθει ακόμα η υπόλοιπη Ευρώπη». Και επεξηγηματικά στον υπότιτλο: «Η πιο δημοσιονομικά υπεύθυνη χώρα στην Ευρώπη είναι εκείνη που δεν περίμενε κανείς».

Το άρθρο έχει ως αφετηρία τις ομοιότητες που πράγματι παρουσιάζουν οι σημερινές ταραχές στις άλλες πόλεις της Ευρώπης απέναντι στη δημοσιονομική προσαρμογή και τις περικοπές κοινωνικών δικαιωμάτων με τις μαζικές διαδηλώσεις στην Ελλάδα του 2010 και μετά. Από το 2008 ακόμη θα λέγαμε πάντως εμείς. Η «WSJ» επιθυμεί να επικεντρωθεί στην περίοδο των μνημονίων και των ομολογημένων πλέον ακραίων μέτρων που επιβλήθηκαν από την τρόικα για να αποτραπεί η πλήρης χρεοκοπία της χώρας μας εντός της ζώνης του ευρώ. Η οικονομική κατάρρευση που υπέστη η Ελλάδα, σημειώνει η εφημερίδα, σηματοδότησε τη μεγαλύτερη ύφεση σε περίοδο ειρήνης για ανεπτυγμένη οικονομία μετά το 1930, αφήνοντας την Ελλάδα φτωχότερη μέχρι και σήμερα. Η ελληνική περίπτωση έστειλε μηνύματα στην υπόλοιπη Ευρώπη, ταυτόχρονα όμως τροφοδότησε τον ευρωσκεπτικισμό και συνέβαλε στη διαμόρφωση του πολιτικού κλίματος που οδήγησε στο Brexit.

Η τεράστια κρίση σε μισθούς, συντάξεις, θέσεις εργασίας, δημόσιες δαπάνες, απώλεια του ενός τετάρτου του ΑΕΠ της χώρας άφησε πίσω της μια διαφορετική αντίληψη για τα όρια των κρατικών δαπανών. Η Ελλάδα, σύμφωνα με την εφημερίδα, έχει κατορθώσει να διατηρεί πλεονάσματα, με εξαίρεση της περίοδο της πανδημίας, να βελτιώνει την είσπραξη των φόρων και να συγκρατεί τις δαπάνες της. Μέχρι και να αποπληρώνει πρόωρα τους πιστωτές της. Ιδιαίτερη έμφαση όμως δίδει η εφημερίδα στο πολιτικό επίπεδο. Η δημοσιονομική υπευθυνότητα δεν αποτελεί πλέον θέση που περιορίζεται σε ένα μόνο πολιτικό κόμμα, αλλά έχει αποκτήσει ευρύτερη αποδοχή στο πολιτικό σύστημα. Από την εμπειρία των μνημονίων έχει αποκτηθεί και μεγαλύτερη εμπειρία των συνεπειών που μπορούν να έχουν οι οικονομικές υποσχέσεις όταν συνοδεύονται από επαρκείς πόρους. Οι ψηφοφόροι, υπογραμμίζεται στην ανάλυση, εμφανίζονται λιγότερο δεκτικοί σε δεσμεύσεις για παροχές που δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν.

H «WSJ» με την ανάλυσή της αυτή έχει κεντρικό στόχο να στείλει μήνυμα σε ευρωπαϊκούς λαούς και ηγεσίες ότι δεν χρειάζεται να ακολουθηθεί το ελληνικό υπόδειγμα για να διορθώσουν τα δημοσιονομικά τους και να αποφύγουν τον κύκλο του κραχ στις οικονομίες τους. Αλλά αυτό που αφορά και τους Έλληνες σε μεγάλο βαθμό είναι μία διαπίστωση που προβάλλει. Το ελληνικό ΑΕΠ παραμένει περίπου 20% χαμηλότερο σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την κρίση, ενώ οι μισθοί εξακολουθούν να είναι χαμηλοί και η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των φτωχότερων της Ένωσης. Υπάρχει μία βασική αντίφαση στο ελληνικό υπόδειγμα. Η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, σύμφωνα με την ανάλυση τουτέστιν, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει ευημερία. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι και η επίτευξη ισχυρότερης οικονομικής ανάπτυξης που θα επιτρέψει την ουσιαστική βελτίωση των εισοδημάτων. Η «WSJ» περιγράφει μια «τίμια» αλλά «φτωχή» επί του παρόντος Ελλάδα.

Αυτό που δεν αναδεικνύει η ανάλυση αυτή, γιατί έχει άλλο διά ταύτα και όχι αποκλειστικά την Ελλάδα, είναι ότι αποτελεί προαπαιτούμενο η δημοσιονομική σταθερότητα και αξιοπιστία, η εθνική ασφάλεια και η αναδιάρθρωση της λειτουργίας του κράτους καθώς και η μείωση του πολιτικού ρίσκου, για να φθάσει μια χώρα με το ιστορικό της Ελλάδας στο δεύτερο. Την ανάκτηση ευημερίας. Και από το σημείο αυτό ξεκινά η συζήτηση για την ανάγκη τρίτου κύκλου στη διακυβέρνηση Μητσοτάκη. Ο πρωθυπουργός μιλά ήδη για επενδύσεις και τα πλεονεκτήματα που δίνει, πέρα από τις απειλές, το «κατώφλι» της εποχής των πολλαπλών εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό είναι και το διακύβευμα για τους πολίτες ως προς τις επερχόμενες εκλογές την άνοιξη.

Εφημερίδα Απογευματινή