Στέλιος Ράμφος: Συγκίνηση στο τελευταίο «αντίο»

Έφυγε από τη ζωή την περασμένη Δευτέρα σε ηλικία 87 ετών, αφήνοντας ανεξίτηλο το στίγμα του στη σύγχρονη ελληνική διανόηση
11:32 - 12 Αυγούστου 2026
Στέλιος Ράμφος

Σε κλίμα βαθιάς οδύνης, συγγενείς και φίλοι είπαν σήμερα το τελευταίο «αντίο» στον Στέλιο Ράμφο, τον συγγραφέα και στοχαστή που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών, αφήνοντας πίσω του πλούσιο πνευματικό και συγγραφικό έργο.

Στην κηδεία, που τελέστηκε δημοσία δαπάνη στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Χαλανδρίου, παρέστη πλήθος κόσμου, επώνυμοι και ανώνυμοι, που έσπευσαν να αποχαιρετήσουν τον σπουδαίο διανοητή. Μεταξύ αυτών ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, οι δημοσιογράφοι Βίκη Φλέσσα, Θανάσης Λάλας και Σταύρος Θεοδωράκης, οι σκηνοθέτες Στάθης Λιβαθινός και Γιάννης Σμαραγδής και πολλοί ακόμα.

Στη μνήμη του Στέλιου Ράμφου κατατέθηκαν επίσης πολλά στεφάνια, μεταξύ των οποίων του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, του προέδρου της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη και της συζύγου του Μαρέβας Μητσοτάκη, της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, του δήμαρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα και πολλών άλλων.

Ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες διανοούμενους. Η βαθιά γνώση της αρχαίας και νεότερης φιλοσοφίας, το ανήσυχο πνεύμα του, το πλούσιο και πρωτότυπο συγγραφικό έργο του, η σημαντική παρουσία του στη δημόσια ζωή και ο οξυδερκής λόγος του τον έχουν κατατάξει σε έναν από τους κορυφαίους στοχαστές της σύγχρονης Ελλάδας.

Ποιος ήταν ο Στέλιος Ράμφος

Ο Στέλιος Ράμφος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939 και αρχικά σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1965 έφυγε για το Παρίσι, όπου στράφηκε στη Φιλοσοφία και συνέχισε τις σπουδές του. Από το 1969 έως το 1974 δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Βενσέν, ενώ στη συνέχεια επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου εγκαταστάθηκε μόνιμα.

Στη διάρκεια της πολυετούς πνευματικής του πορείας ασχολήθηκε με ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη φιλοσοφία και τη θρησκεία έως την ψυχολογία, την ιστορία και την ελληνική ταυτότητα. Σημαντικό μέρος του έργου του επικεντρώθηκε στην προσπάθεια ερμηνείας του νεότερου ελληνισμού και στον τρόπο με τον οποίο το Βυζάντιο και η ορθόδοξη παράδοση επηρέασαν τη διαμόρφωση της νεοελληνικής συνείδησης.

Μέσα από τα βιβλία και τις μελέτες του επιχείρησε να φέρει σε διάλογο την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, τη χριστιανική και πατερική παράδοση με τη νεότερη δυτική σκέψη, αναζητώντας τις βαθύτερες αιτίες συμπεριφορών και αντιλήψεων της ελληνικής κοινωνίας.

Παράλληλα, είχε έντονη παρουσία στον δημόσιο διάλογο. Με ομιλίες, διαλέξεις, συνεντεύξεις και παρεμβάσεις τοποθετούνταν συχνά για την πολιτική, την Παιδεία, τη θρησκεία, αλλά και για τη σχέση του ατόμου με την κοινωνία. Οι απόψεις του προκαλούσαν συχνά συζητήσεις και αντιπαραθέσεις, αποτελώντας για δεκαετίες σημείο αναφοράς στον δημόσιο χώρο.

Υπήρξε ιδιαίτερα παραγωγικός συγγραφέας, με περισσότερα από 30 βιβλία και μελέτες, ενώ οι διαλέξεις και οι κύκλοι μαθημάτων που πραγματοποιούσε επί σειρά ετών προσέλκυαν μεγάλο ενδιαφέρον. Στο έργο του συναντώνται θέματα που εκτείνονται από την αρχαία ελληνική σκέψη και την Ορθοδοξία μέχρι το συλλογικό φαντασιακό και την ψυχολογική προσέγγιση της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.

Με τον θάνατό του ολοκληρώνεται μια μακρά διαδρομή στη σύγχρονη ελληνική πνευματική ζωή. Ο Στέλιος Ράμφος αφήνει πίσω του ένα εκτεταμένο συγγραφικό έργο και μια πνευματική παρακαταθήκη που προκάλεσε συζητήσεις, συμφωνίες αλλά και έντονες διαφωνίες, έχοντας ως σταθερό άξονα την αναζήτηση της ελληνικής αυτογνωσίας.