Πρόσεχέ το σαν τα µάτια σου». Μια φράση που ακούµε συχνά όταν απαιτείται η µέγιστη προσοχή και επιµέλεια. Στην πράξη, όµως, δεν φαίνεται να ισχύει πάντα. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί η αγορά γυαλιών ηλίου από περίπτερα, πλανόδιους πωλητές ή πάγκους λαϊκών αγορών, όπου οι τιµές συχνά ξεκινούν από µόλις 10 ευρώ. Τα γυαλιά ηλίου-«µαϊµού» αποτελούν µεγάλη πληγή, καθώς είναι ιδιαίτερα ελκυστικά, λόγω της χαµηλής τιµής τους αλλά και της ευκολίας µε την οποία µπορεί να τα βρει κανείς. Το χαµηλό κόστος, ωστόσο, γεννά ένα εύλογο ερώτηµα: µπορεί µια τόσο οικονοµική αγορά να προστατεύσει πραγµατικά την όραση ή, µήπως, η εξοικονόµηση χρηµάτων κρύβει κινδύνους για την υγεία των µατιών; Ο πρόεδρος της Οµοσπονδίας Συλλόγων Οπτικών και Οπτοµετρών Ελλάδος, Θωµάγγελος Μιχαλάκης, εξηγεί στην «Κυριακάτικη Απογευµατινή» γιατί τα γυαλιά αµφιβόλου προελεύσεως µπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνα και τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές.
«Η τιµή ενός γυαλιού ηλίου δεν αποτελεί από µόνη της ένδειξη ποιότητας», αναφέρει ο κ. Μιχαλάκης τονίζοντας, ωστόσο, πως «η διάθεση των γυαλιών ηλίου διέπεται από συγκεκριµένες προϋποθέσεις, που διασφαλίζουν τη δηµόσια υγεία και περιλαµβάνουν: αδειοδοτήσεις και ελέγχους, τήρηση τεχνικών και υγειονοµικών προδιαγραφών, κατάλληλο εξοπλισµό, νόµιµες εγκαταστάσεις και, κυρίως, την παρουσία επιστηµονικά υπεύθυνου οπτικού».
Φακοί χωρίς προστασία UV
Ενα από τα µεγαλύτερα προβλήµατα στα γυαλιά αµφίβολης ποιότητας είναι ότι ένας σκούρος φακός µπορεί να δηµιουργεί την ψευδαίσθηση προστασίας, χωρίς όµως να διαθέτει το απαραίτητο φίλτρο για την υπεριώδη ακτινοβολία.
Οπως εξηγεί ο κ. Μιχαλάκης, η υπεριώδης ακτινοβολία δεν είναι ορατή και η σκουρότητα του φακού δεν σχετίζεται µε την προστασία από αυτήν. «Η υπεριώδης (UV) ακτινοβολία είναι αόρατη. Ενας σκούρος φακός µειώνει τη διαπερατότητα του ορατού φωτός. Η µείωση αυτή προκαλεί διαστολή της κόρης (µυδρίαση), καθώς ο οφθαλµός προσαρµόζεται στο χαµηλότερο επίπεδο φωτισµού, όπως ακριβώς συµβαίνει και στο σκοτάδι. Αν, όµως, ο φακός δεν διαθέτει επαρκή προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία, η αυξηµένη διάµετρος της κόρης επιτρέπει να εισέλθει µεγαλύτερη ποσότητα επιβλαβούς ακτινοβολίας στο εσωτερικό του οφθαλµού».
Η παρατεταµένη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία µπορεί να προκαλέσει βλάβες που συσσωρεύονται µε την πάροδο του χρόνου. Οι βλάβες αυτές, όπως αναφέρει, έχουν συσχετιστεί µε σοβαρές παθήσεις των µατιών.
«Η παρατεταµένη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία έχει συσχετιστεί µε την εµφάνιση ή την επιδείνωση παθήσεων όπως ο καταρράκτης, η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, τα εγκαύµατα του κερατοειδούς (φωτοκερατίτιδες), καθώς και τις κακοήθειες του αµφιβληστροειδούς και των βλεφάρων».
Παιδιά – ηλικιωµένοι
Ιδιαίτερη σηµασία έχει η προστασία των µατιών στις µικρότερες ηλικίες, καθώς τα παιδιά περνούν πολλές ώρες σε εξωτερικούς χώρους και ο οφθαλµός τους βρίσκεται ακόµη σε ανάπτυξη. Ανάλογη προσοχή απαιτείται και στους ηλικιωµένους, καθώς «ο οφθαλµός, όπως και ο υπόλοιπος οργανισµός, υφίσταται τη φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης και γίνεται περισσότερο ευάλωτος στους περιβαλλοντικούς παράγοντες», όπως επισηµαίνει ο κ. Μιχαλάκης, προσθέτοντας πως: «Πολλοί ηλικιωµένοι παρουσιάζουν µειωµένη αντίληψη της αντίθεσης και αυξηµένη φωτοευαισθησία».
Ενα από τα πιο συχνά λάθη στην επιλογή γυαλιών ηλίου είναι η πεποίθηση ότι ένας πολύ σκούρος φακός προσφέρει µεγαλύτερη προστασία. Οπως εξηγεί ο κ. Μιχαλάκης, η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία δεν συνδέεται µε το χρώµα του φακού, αλλά µε το ειδικό φίλτρο UV που διαθέτει.
«Ενα πολύ συνηθισµένο λάθος είναι να πιστεύουµε ότι όσο πιο σκούρος είναι ένας φακός τόσο καλύτερα προστατεύει. Αυτό δεν ισχύει. Η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία εξαρτάται από το ειδικό φίλτρο UV που διαθέτει ο φακός και όχι από το χρώµα ή τη σκουρότητά του». Η αγορά ενός ζευγαριού γυαλιών ηλίου δεν θα πρέπει να βασίζεται µόνο στην εµφάνιση ή την τιµή. Ο καταναλωτής χρειάζεται να γνωρίζει τι πρέπει να ελέγξει, ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο σίγουρος ότι το προϊόν που επιλέγει προσφέρει πραγµατική προστασία.
Οπως εξηγεί ο κ. Μιχαλάκης, η σήµανση C.E. αποτελεί ένα από τα στοιχεία που πρέπει να αναζητούν οι καταναλωτές, χωρίς όµως να θεωρείται από µόνη της απόλυτη εγγύηση, καθώς «µπορεί να παραποιηθεί σε προϊόντα αµφίβολης προέλευσης». «Στην αγορά, η Conformité Européenne (C.E.) πολλές φορές καταλήγει να σηµαίνει China Export», διευκρινίζει.
Ο κ. Μιχαλάκης υπογραµµίζει ότι, όπως συµβαίνει µε κάθε προϊόν που σχετίζεται µε την υγεία, απαιτούνται ουσιαστικοί έλεγχοι, ώστε η προστασία του καταναλωτή να µην εξαρτάται µόνο από µια ένδειξη πάνω στο προϊόν.
Το ασφαλές κριτήριο
Ο καταναλωτής, σύµφωνα µε τον πρόεδρο της Οµοσπονδίας Συλλόγων Οπτικών – Οπτοµετρών Ελλάδος, δεν θα πρέπει να αντιµετωπίζει τα γυαλιά ηλίου ως ένα απλό αξεσουάρ µόδας, αλλά ως ένα σηµαντικό µέσο προστασίας της υγείας των µατιών του.
«Το βασικό κριτήριο επιλογής είναι να απευθύνεται σε καταστήµατα οπτικών, όπου υπάρχει η απαραίτητη επιστηµονική γνώση, η τεχνογνωσία και η δυνατότητα ελέγχου της ποιότητας και της καταλληλότητας των γυαλιών», τονίζει. Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι η σωστή προστασία των µατιών δεν αποτελεί απαραίτητα µια ακριβή επιλογή. «Θα πρέπει να τονιστεί ότι η σωστή προστασία των µατιών δεν αποτελεί θέµα υψηλού κόστους. Στα οπτικά καταστήµατα υπάρχουν αξιόπιστες και οικονοµικές επιλογές, καθώς και προσφορές, ώστε κάθε καταναλωτής να µπορεί να επιλέξει ένα κατάλληλο ζευγάρι γυαλιών ηλίου, που να καλύπτει τόσο τις ανάγκες του όσο και τις οικονοµικές του δυνατότητες».
Η επιλογή ενός ζευγαριού γυαλιών ηλίου δεν είναι απλώς θέµα αισθητικής. Η σωστή προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία, η ποιότητα των υλικών και η αξιοπιστία του προϊόντος αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της υγείας των µατιών. Οπως επισηµαίνει ο κ. Μιχαλάκης, η πρόληψη και η σωστή ενηµέρωση των καταναλωτών αποτελούν το σηµαντικότερο βήµα για την προστασία της όρασης.
Tης Φιλοθέης Φραγκίσκου
Κυριακάτικη Απογευματινή
