Ο Σεπτέμβριος εξελίσσεται σε έναν αρκετά σύνθετο μήνα για την κυβέρνηση, καθώς οι συνεχείς τουρκικές προκλήσεις θέτουν ισόποσα στην ατζέντα τα εθνικά, χρονικά παράλληλα με τις εξαγγελίες που θα γίνουν στη ΔΕΘ από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Πίσω από την προετοιμασία του οικονομικού πακέτου το Μέγαρο Μαξίμου καλείται να διαχειριστεί κατ’ αρχάς, τον τουρκικό αναθεωρητισμό και ακολούθως, την πίεση από το δεξιό φάσμα που ήδη ασκείται με πρωταγωνιστή τον Αντώνη Σαμαρά σχετικά με την πολιτική των «ήρεμων νερών». Ο πρώην πρωθυπουργός δεν έχασε την ευκαιρία μετά την ανακοίνωση των δύο προεδρικών διαταγμάτων από την Άγκυρα και επανέρχεται αμφισβητώντας εκ νέου την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής στρατηγικής, κάνοντας λόγο για μία πολιτική κατευνασμού που εκλαμβάνεται από την τουρκική πλευρά ως αδυναμία. Αυτή η ρητορική ασκεί ισχυρή πίεση στο δεξιό, παραδοσιακό ακροατήριο της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο ποτέ δεν καλόβλεπε τη συγκεκριμένη προσέγγιση στα ελληνοτουρκικά, και συνεχίζει να παρακολουθεί με προβληματισμό τις εξελίξεις. Έτσι, αναγκάζει το Μέγαρο Μαξίμου να εξηγήσει τους παράγοντες που υπαγόρευσαν τη Διακήρυξη των Αθηνών τη δεδομένη συγκυρία και με τις Ένοπλες Δυνάμεις τότε, να δίνουν αγώνα ταχύτητας για να καλύψουν τις μεγάλες πληγές που προκάλεσαν στο Στράτευμα οι μνημονιακές περικοπές των κονδυλιών για την άμυνα. Η όλη συγκυρία καθιστά το τοπίο ακόμη πιο απαιτητικό καθώς επιβάλλει στην κυβέρνηση να εκπέμψει μηνύματα αποφασιστικότητας προς την τουρκική πλευρά και τη διεθνή κοινότητα από τη μία και συσπείρωσης στο εσωτερικό από την άλλη, ενόψει και των εργασιών που πρόκειται να ξεκινήσουν τον επόμενο μήνα στην ηλεκτρική διασύνδεση. Κάτι που ενδέχεται σοβαρά να μεταφέρει τις τουρκικές προκλήσεις στο πεδίο σε μια νέα προσπάθεια γκριζοποίησης των ελληνικών θαλασσών.
Η Αθήνα, κινούμενη σε στενό συντονισμό με το Παρίσι και τη Λευκωσία, προτίθεται να μεταφέρει την πίεση στο ανώτατο επίπεδο με φόντο τη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Οκτώβριο. Στόχος του τριμερούς αυτού άξονα είναι η υπενθύμιση προς όλες τις πλευρές ότι τα ελληνικά και κυπριακά σύνορα αποτελούν ταυτόχρονα τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής περνά μέσα από την ουσιαστική θωράκιση των σημαντικών, για την Ευρώπη, αναπτυξιακών και ενεργειακών έργων, με αιχμή του δόρατος το Great Sea Interconnector (GSI). Η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ταμείου Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο του φορέα υλοποίησης, μετατρέπει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ σε ένα αμιγώς ευρωπαϊκό εγχείρημα υψηλής στρατηγικής αξίας. Η εξέλιξη αυτή αλλάζει δραστικά τις ισορροπίες στο πεδίο, καθώς η επικείμενη έναρξη των νέων θαλάσσιων βυθομετρήσεων και ερευνών δεν αποτελεί πλέον μόνο μια εθνική τεχνική διαδικασία, αλλά ένα έργο που περιβάλλεται από τη γαλλική «ομπρέλα» και όχι μόνο. Όταν οι ελληνικές Αρχές μέσα στον Σεπτέμβριο εκδώσουν την κρίσιμη NAVTEX για τη δέσμευση του θαλάσσιου χώρου, η Άγκυρα θα κληθεί να αντιμετωπίσει όχι απλώς την Αθήνα, αλλά τα προστατευόμενα από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας ευρωπαϊκά και γαλλικά συμφέροντα.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, πάνω στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο πιθανών κυρώσεων με πρωτοβουλία της Αθήνας και αυστηρών ευρωπαϊκών αντιμέτρων, ως μέσο αποτροπής απέναντι στην αναθεωρητική τακτική της Άγκυρας αν η κατάσταση εκτραχυνθεί. Παρά το γεγονός ότι η αντιπολίτευση πιέζει ανοιχτά την κυβέρνηση να απαιτήσει άμεσα την επιβολή αυστηρών ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Τουρκίας, κατηγορώντας την για υποχώρηση από τις εθνικές «κόκκινες γραμμές» και κατάρρευση του αφηγήματος των «ήρεμων νερών», η διπλωματική επιλογή της ελληνικής πλευράς ακολουθεί μία πιο σταθμισμένη αλλά κλιμακούμενη τροχιά. Στόχος της ελληνικής πλευράς είναι να καταστήσει σαφές σε Ευρώπη και ως προέκταση στις Ηνωμένες Πολιτείες ότι οι τουρκικές ενέργειες συνιστούν κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS). Ο GSI δεν λειτουργεί, άλλωστε, μονοδιάστατα, αλλά συνδέεται οργανικά με τον σχεδιαζόμενο οικονομικό διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC). Η Ουάσινγκτον πλέον, βλέπει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ ως βασικό πυλώνα απεξάρτησης της Ανατολικής Μεσογείου από εξωτερικές επιρροές. Τυχόν τουρκική παρεμπόδιση δεν θα στρέφεται συνεπώς, μόνο κατά ευρωπαϊκών συμφερόντων, αλλά θα αμφισβητεί άμεσα τον σχεδιασμό των ΗΠΑ για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής. Σε αυτό το πρίσμα η Αθήνα θα συνεχίσει να αναδεικνύει τον ρόλο της ως πυλώνα ασφάλειας και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου, αντιπαραβάλλοντας τη δική της προσήλωση στους κανόνες της διεθνούς νομιμότητας και στο Δίκαιο της Θάλασσας απέναντι στην τουρκική συμπεριφορά και ως απάντηση σε οποιαδήποτε προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων στο Αιγαίο. Η ελληνική πλευρά έχει έτοιμο πλήρως τεκμηριωμένο φάκελο με τις τελευταίες παραβιάσεις, τις εμπρηστικές δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων και τις μονομερείς ενέργειες. Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, συνιστά ερώτημα αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα συναντηθεί με τον Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, τον Σεπτέμβριο.
Στο εσωτερικό, οι νέες ελληνοτουρκικές εντάσεις εισέρχονται κεντρικά στην πολιτική αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση να ασκεί σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς στα εθνικά και τον Αντώνη Σαμαρά να ετοιμάζεται να επανέλθει στο πολιτικό προσκήνιο όταν ο ίδιος θεωρήσει πως είναι η κατάλληλη ώρα. Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, τόνισε ότι «το αφήγημα των “ήρεμων νερών” καταρρέει, αναδεικνύοντας τα αδιέξοδα της εξωτερικής πολιτικής που ακολουθεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη», καλώντας παράλληλα την κυβέρνηση να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιβάλει κυρώσεις στην Άγκυρα. Ο κ. Τσουκαλάς υπογράμμισε την ανάγκη «να μην επαναληφθεί η αδράνεια που υπήρξε σε προηγούμενες περιπτώσεις, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η παρεμπόδιση της πόντισης καλωδίου ανοιχτά της Κάσου».
Εφημερίδα Απογευματινή
