Πλασμαφαίρεση είναι η διαδικασία κατά την οποία οι επαγγελματίες υγείας διαχωρίζουν και συλλέγουν το πλάσμα από το αίμα. Συχνά πραγματοποιείται για τη συλλογή πλάσματος από υγιείς δότες, το οποίο στη συνέχεια χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ορισμένων παθήσεων. Η διαδικασία εφαρμόζεται αποκλειστικά από ειδικούς επιστήμονες, όπως νευρολόγους και αιματολόγους, για την αντιμετώπιση βαριών, χρόνιων συστηματικών, αυτοάνοσων ή νευρολογικών νοσημάτων, έχοντας ως βασικό στόχο την αφαίρεση παθογόνων αντισωμάτων από το πλάσμα του ασθενούς.
Με αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, η διευθύντρια Κλινικής Νεφρολογίας του Λαϊκού νοσοκομείου, Σμαραγδή Μαρινάκη, σε συνέντευξή της την Κυριακή στον ΣΚΑΪ (13/9), εξήγησε τη διαδικασία της πλασμαφαίρεσης, το πώς λειτουργεί το μηχάνημα, αλλά και τις εξετάσεις που απαιτείται να γίνουν.
Πώς λειτουργεί το μηχάνημα
Αρχικά, το αίμα του ασθενούς εξέρχεται από το σώμα του μέσω ειδικής γραμμής και οδηγείται στο μηχάνημα. Εκεί πραγματοποιείται ο διαχωρισμός, κατά τον οποίο αφαιρείται το πλάσμα που περιέχει τα βεβαρημένα στοιχεία ή αντισώματα. Στη συνέχεια, μέσω μιας άλλης γραμμής του κυκλώματος, επιστρέφεται στον ασθενή το κατάλληλο υγρό υποκατάστασης, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει διάφορα διαλύματα ή παράγωγα αίματος, μαζί με τα υπόλοιπα έμψυχα συστατικά του αίματος.
Η συνολική διάρκεια της συνεδρίας κυμαίνεται συνήθως από 3 έως 3,5 ώρες, διάστημα κατά το οποίο ο ασθενής παρακολουθείται στενά από το εξειδικευμένο προσωπικό. Στον χώρο υπάρχει διαθέσιμος πλήρης ιατρικός εξοπλισμός, συμπεριλαμβανομένης οθόνης παρακολούθησης ζωτικών σημείων, ενσωματωμένου απινιδωτή, καθώς και υλικών ανάνηψης. Επιπρόσθετα, η ύπαρξη Μονάδας Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) στον ίδιο χώρο κρίνεται απαραίτητη για την άμεση αντιμετώπιση οποιασδήποτε δυνητικά σοβαρής επιπλοκής, όπως αναφυλακτικών αντιδράσεων ή διαταραχών πίεσης.
Οι απαραίτητες εξετάσεις πριν από τη διαδικασία
Προτού ένας ασθενής συνδεθεί με το μηχάνημα της πλασμαφαίρεσης, προηγείται ένας εξαιρετικά ενδελεχής και αυστηρός κλινικοεργαστηριακός έλεγχος. Η διαδικασία αυτή δεν είναι ποτέ τυπική, καθώς αποκλείεται κατηγορηματικά η σύνδεση ασθενούς που δεν βρίσκεται σε απολύτως σταθερή κλινική κατάσταση.
Οι προληπτικές εξετάσεις και ενέργειες περιλαμβάνουν:
- Έλεγχο ζωτικών σημείων: Καταγραφή της αρτηριακής πίεσης, των σφίξεων και της γενικότερης φυσικής κατάστασης.
- Πλήρη αιματολογικό και βιοχημικό έλεγχο: Εξέταση των δεικτών του αίματος, των ηλεκτρολυτών και της πήξης για την πρόληψη αιμορραγικών διαταραχών.
- Καρδιολογική και απεικονιστική εκτίμηση: Διενέργεια ηλεκτροκαρδιογραφήματος και ακτινογραφιών θώρακος, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο οργανισμός αντέχει την εξωσωματική διαδικασία.
- Κλινική αξιολόγηση: Επιβεβαίωση της απουσίας οξέων λοιμώξεων, ιώσεων ή άλλων καταστάσεων που θα καθιστούσαν την επέμβαση επισφαλή.
Η εφαρμογή της μεθόδου γίνεται πάντα βάσει πολύ αυστηρών πρωτοκόλλων και τεκμηριωμένων ιατρικών ενδείξεων, με τον συνολικό αριθμό των συνεδρίων, συνήθως 6 έως 8 ανά κύκλο, ημέρα παρά μέρα και προσαρμόζεται εξατομικευμένα ανάλογα με τη σοβαρότητα της πάθησης.
