Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου ξεκίνησε ουσιαστικά, μετά τη χθεσινή έκδοση της NAVTEX αναφορικά με την πορεία του γαλλικού ερευνητικού «Abeille Marengo» το οποίο θα κάνει τις έρευνες μέχρι τις 6 Μαρτίου του 2027. Η NAVTEX καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή πόντισης του καλωδίου μέχρι και την κυπριακή ΑΟΖ, με το κύριο τμήμα των ερευνών που απομένει να αφορά την περιοχή ανατολικά της Κάσου και μέχρι τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ. Ταυτόχρονα και η Κύπρος μέσω του σταθμού της Λάρνακας εξέδωσε δική της NAVTEX για το τμήμα του έργου που πρόκειται να γίνει εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Η Άγκυρα αντέδρασε άμεσα και προχώρησε στην έκδοση αντι-NAVTEX υποστηρίζοντας ότι τμήμα της θαλάσσιας περιοχής που δεσμεύτηκε με την ελληνική NAVTEX εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, όπως αυτή έχει δηλωθεί στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020.
Παρά το προηγούμενο του ΄24 όμως, οι εκτιμήσεις που διαμορφώνονται στους διπλωματικούς κύκλους συγκλίνουν στο ότι δεν αναμένεται σοβαρή ένταση επί του πεδίου καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, καθοριστικό ρόλο έχει διαδραματίσει η Γαλλία, η οποία έχει αναλάβει να ενημερώσει την Άγκυρα για τις εργασίες με τρόπο που δεν δημιουργεί τετελεσμένα εις βάρος της Αθήνας και δεν μπορεί να εκληφθεί ως αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων. Μένει βεβαίως, αυτές οι εκτιμήσεις να επιβεβαιωθούν στην πράξη κάτι που θα γίνει τα αμέσως επόμενα 24ωρα με τον απόπλου του «Abeille Marengo». Στη σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών μεταξύ άλλων, αναφέρεται: «Ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), σε συνέχεια σχετικού αιτήματος που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία Nexans, για λογαριασμό της κυρίας του έργου εταιρείας GSI»
Το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo» αναμένεται μέσα στο Σαββατοκύριακο να αποπλεύσει από το Ηράκλειο με προορισμό τη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή. Η επιλογή της Κάσου αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό και διπλωματικό βάρος, καθώς πρόκειται για την περιοχή όπου δοκιμάστηκαν στην πράξη οι ελληνικές και τουρκικές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επιστροφή του ερευνητικού πλοίου στο ίδιο σημείο συνιστά επομένως κάτι περισσότερο από μία τεχνική συνέχεια των εργασιών: αποτελεί δοκιμασία για την αποφασιστικότητα της Αθήνας να προχωρήσει στην υλοποίηση του έργου, χωρίς να αποδεχθεί τις τουρκικές αξιώσεις.
Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, σε πρώτη φάση, οι έρευνες αναμένεται να πραγματοποιηθούν εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Κάσου, ενώ η επέκτασή τους πέραν των έξι ναυτικών μιλίων θα αποτελέσει το επόμενο και πλέον κρίσιμο στάδιο του σχεδιασμού. Πρόκειται για τις περιοχές όπου η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις επί της υφαλοκρηπίδας, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη διπλωματική και επιχειρησιακή σημασία. Η έκδοση της NAVTEX ήταν το τελευταίο ουσιαστικό στάδιο μιας διαδικασίας στην οποία ενεπλάκησαν περισσότερες από μία κρατικές υπηρεσίες και συναρμόδια υπουργεία. Αποτελεί ναυτιλιακή αναγγελία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και όχι αυτοτελή άδεια διεξαγωγής ερευνών. Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση έχει αποκτήσει ιδιαίτερη διπλωματική σημασία, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να αμφισβητήσει την ελληνική αρμοδιότητα στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.
Όλο το προηγούμενό διάστημα η Αθήνα είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια από την Τουρκία για την πραγματοποίηση των ερευνών. Παράλληλα, άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο άτυπης ενημέρωσης για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, διευκρινίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση δεν συνεπάγεται αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας. Σε κάθε περίπτωση, αν και οι εκτιμήσεις δεν προβλέπουν… θερμές εντάσεις, η ελληνική πλευρά δηλώνει προετοιμασμένη για όλα τα ενδεχόμενα, συμπεριλαμβανομένης μιας νέας τουρκικής αντι-NAVTEX ή ακόμη και της παρουσίας τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή.
Η Άγκυρα πάντως έδωσε ένα ακόμη δείγμα των προθέσεών της στην Ανατολική Μεσόγειο, απαντώντας με δική της NAVTEX και σε αντίστοιχη αναγγελία της Κυπριακής Δημοκρατίας για το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο EMC. Η κυπριακή NAVTEX αφορά έρευνες του πλοίου «Kobi Ruegg», από τις 2 έως τις 15 Νοεμβρίου, εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Το EMC είναι διαφορετικό έργο από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, καθώς πρόκειται για υποθαλάσσιο τηλεπικοινωνιακό σύστημα οπτικών ινών που θα συνδέει τη Σαουδική Αραβία με την Ευρώπη μέσω Ελλάδας. Η Τουρκία απάντησε αμφισβητώντας την κυπριακή δικαιοδοσία και υποστηρίζοντας ότι η περιοχή των ερευνών εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Εφημερίδα Απογευματινή
