Νέα δεδομένα διαμορφώνονται γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, καθώς η Αθήνα προχωρά στις διαδικασίες για την επανεκκίνηση των θαλάσσιων ερευνών του Great Sea Interconnector (GSI). Η έκδοση ελληνικής NAVTEX, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών αδειοδότησης, σηματοδοτεί την επανενεργοποίηση των τεχνικών εργασιών, ενώ το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo προετοιμάζεται να αναλάβει τις έρευνες βυθού κατά μήκος της προβλεπόμενης διαδρομής του καλωδίου.
Η εξέλιξη συνοδεύεται από νέα αντίδραση της Άγκυρας, η οποία εξέδωσε αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας την ελληνική αναγγελία και επαναφέροντας τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Κύπριο ομόλογό του, Κωνσταντίνο Κόμπο, επιβεβαιώνοντας τον συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας για το στρατηγικής σημασίας έργο.
Η ελληνική NAVTEX και η αδειοδότηση των ερευνών
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Η διαδικασία κινήθηκε κατόπιν σχετικού αιτήματος της γαλλικής εταιρείας NEXANS, για λογαριασμό της εταιρείας Great Sea Interconnector, η οποία είναι η κυρία του έργου. Μετά τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας Διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), ο υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε στις 6 Νοεμβρίου 2026 την απόφαση έγκρισης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου.
Ακολούθησε αίτημα του ερευνητικού πλοίου για την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους, η οποία εκδόθηκε αμέσως.
Η ελληνική NAVTEX καλύπτει τη διαδρομή του καλωδίου έως και την κυπριακή ΑΟΖ. Ωστόσο, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι έρευνες στις περιοχές βόρεια της Κρήτης, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων διεθνών υδάτων, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, ακόμη και μετά το επεισόδιο της Κάσου. Ως εκ τούτου, το κύριο μέρος των εργασιών που απομένουν εντοπίζεται ανατολικά της Κάσου και εκτείνεται έως τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.
Η αντίδραση της Τουρκίας με αντι-NAVTEX
Λίγη ώρα μετά την ελληνική αναγγελία, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της ελληνικής NAVTEX και υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Στο κείμενο της αναγγελίας της, η Άγκυρα επικαλείται την υφαλοκρηπίδα που, όπως αναφέρει, έχει δηλώσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών από τις 18 Μαρτίου 2020, με σχετική αναφορά στο έγγραφο A/74/757.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι δεν έχει χορηγήσει συγκατάθεση για την ερευνητική δραστηριότητα που περιγράφεται στην ελληνική αναγγελία, την οποία χαρακτηρίζει «μη εξουσιοδοτημένη». Καλεί, μάλιστα, όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή που θεωρεί ότι υπάγεται στη θαλάσσια δικαιοδοσία της να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
Η τουρκική αντι-NAVTEX αναφέρει χαρακτηριστικά:
«Μέρος της περιοχής που αναγγέλθηκε με τη NAVTEX HA15-1411/26 βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, η οποία δηλώθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020. Οι τουρκικές αρχές δεν έχουν χορηγήσει συγκατάθεση για την ερευνητική δραστηριότητα που αναφέρεται στην εν λόγω αναγγελία. Όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή της τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας πρέπει να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές».
Επικοινωνία Γεραπετρίτη – Κόμπου
Στο πλαίσιο των εξελίξεων, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Κόμπο.
Η επικοινωνία εντάσσεται στον στενό συντονισμό των δύο κυβερνήσεων για την προώθηση του έργου, σε μια περίοδο κατά την οποία η επανέναρξη των ερευνών επαναφέρει στο προσκήνιο τις αντιδράσεις της Τουρκίας και τις διαφορετικές θέσεις των δύο πλευρών ως προς τα θαλάσσια δικαιώματα στην περιοχή.
Τι αναφέρουν ΑΔΜΗΕ και Great Sea Interconnector
Την έκδοση των σχετικών NAVTEX επιβεβαίωσαν με κοινή ανακοίνωσή τους ο ΑΔΜΗΕ και η Great Sea Interconnector Α.Ε.
Όπως επισημαίνουν, οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές εξέδωσαν τις απαραίτητες αγγελίες προς ναυτιλλομένους για τη διενέργεια ερευνών βυθού από το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, σε θαλάσσιες περιοχές κατά μήκος της προβλεπόμενης διαδρομής της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου.
Οι έρευνες αποτελούν μέρος των συνεχιζόμενων τεχνικών εργασιών για την ανάπτυξη του Great Sea Interconnector και, σύμφωνα με τις δύο εταιρείες, αναμένεται να προσφέρουν πρόσθετα δεδομένα που είναι απαραίτητα για τον λεπτομερή τεχνικό σχεδιασμό του έργου.
