Επιστρέφει το νέφος στην Αθήνα

Καταγράφει τα υψηλότερα μέσα επίπεδα διοξειδίου του αζώτου ανάμεσα σε σαράντα ευρωπαϊκές πόλεις
10:07 - 18 Νοεμβρίου 2026

Στην Αθήνα βασιλεύει μια αξιοσημείωτη συνέπεια: εδώ και τέσσερις δεκαετίες δεν καταφέρνει να απαλλαγεί από το νέφος. Από τη δεκαετία του ’80 προκαλούσε συναγερμό, έκτακτα μέτρα και την καθιέρωση του Δακτυλίου, σήμερα όχι μόνο παραμένει αλλά και επανέρχεται στην επικαιρότητα με δυσάρεστη πρωτιά.

Η Αθήνα καταγράφει τις χειρότερες επιδόσεις μεταξύ 40 μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων ως προς την ατμοσφαιρική ρύπανση, σύμφωνα με νέα μελέτη του δικτύου της Clean Cities Campaign.

Η πρωτεύουσα εμφανίζει την υψηλότερη μέση συγκέντρωση διοξειδίου του αζώτου (NO₂), στα 37,6 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο.

3 από τις 40 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις πληρούν ήδη τα νέα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ατμοσφαιρική ρύπανση

Η έρευνα εξετάζει την ποιότητα του αέρα σε τέσσερις βασικούς άξονες: τα σημερινά επίπεδα διοξειδίου του αζώτου (NO₂) και αιωρούμενων μικροσωματιδίων (PM₂.₅), τη συμμόρφωση με τα νέα όρια της ΕΕ που θα ισχύσουν από το 2030, τη μεταβολή της ρύπανσης κατά την τελευταία δεκαετία και τα μέτρα που εφαρμόζουν οι αρμόδιες Αρχές για τον περιορισμό της.

Αρκετοί σταθμοί μέτρησης, μεταξύ των οποίων στην Αθήνα και το Παρίσι, καταγράφουν συγκεντρώσεις NO₂ υψηλότερες από το ισχύον όριο των 40 mg/m³, που θεσπίστηκε το 2008.

Στην Αθήνα η πρόοδος έχει ουσιαστικά ανακοπεί. Εμφανίζει τη βραδύτερη βελτίωση: μέσα σε 10 χρόνια, η μείωση ήταν μικρότερη από 10%.

Η απουσία αποτελεσματικών πολιτικών στις μεταφορές αποτελεί βασικό εμπόδιο. Ενδεικτικά, δύο από τις τρεις πόλεις με τις χαμηλότερες επιδόσεις στον τομέα, η Αθήνα και το Ζάγκρεμπ, είναι και εκείνες που έχουν περιορίσει λιγότερο τις συγκεντρώσεις NO₂.

Μόλις τρεις πόλεις, η Κοπεγχάγη, η Στοκχόλμη και το Ελσίνκι, πληρούν ήδη και τα τέσσερα νέα όρια της ΕΕ για το NO₂ και τα μικροσωματίδια.

ΑΝΗΣΥΧΙΑ

Η εικόνα είναι ανησυχητική και σε σχέση με τις κατευθυντήριες γραμμές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Καμία από τις 40 πόλεις δεν πληροί τα σχετικά πρότυπα για την ποιότητα του αέρα, ενώ μόνο η Στοκχόλμη συμμορφώνεται με τις ετήσιες συστάσεις για τα PM₂.₅. Παράλληλα, εννέα στους δέκα Ευρωπαίους εκτίθενται σε επίπεδα ρύπανσης υψηλότερα από εκείνα που συνιστά ο ΠΟΥ.

Υπάρχουν και βελτιώσεις την τελευταία 10ετία. Οι συγκεντρώσεις NO₂ μειώθηκαν κατά μέσο όρο πάνω από 33% και τα μικροσωματίδια υποχώρησαν πάνω από 25%. Η Κοπεγχάγη, η Στοκχόλμη και η Στουτγάρδη σχεδόν υποδιπλασίασαν το NO₂, ενώ η Κρακοβία και η Σόφια μείωσαν τα PM₂.₅ περισσότερο από 50%.

Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν μέτρα όπως οι ζώνες χαμηλών εκπομπών, τα ηλεκτρικά λεωφορεία, οι δρόμοι γύρω από σχολεία με περιορισμένη κυκλοφορία αυτοκινήτων και οι προστατευμένες ποδηλατικές υποδομές. Δεν απαιτούνται μεγάλα κονδύλια

Όπως υπογράμμισε η διευθύντρια του Clean Cities, Μπάρμπαρα Στολ, η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν είναι αναπόφευκτη και η πολιτική βούληση μπορεί να κάνει τη διαφορά. Από τις 13 πόλεις που μείωσαν το ετήσιο NO₂ περισσότερο από 40%, οι 10 διαθέτουν ζώνες χαμηλών εκπομπών.

Το οικονομικό κόστος της αδράνειας, πάντως, είναι υψηλό: η ατμοσφαιρική ρύπανση εκτιμάται ότι μειώνει την οικονομική παραγωγή της ΕΕ κατά περίπου 4% ετησίως, ήτοι 600 δισ. ευρώ, όσο το ΑΕΠ της Σουηδίας.

Όσο για την Αθήνα. Άλλαξαν οι δεκαετίες, όχι όμως και ο αέρας που αναπνέουμε.

Οι 10 ευρωπαϊκές πόλεις που ηγούνται σε καθαρό αέρα

1 ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ

2 ΣΤΟΚΧΟΛΜΗ

3 ΕΛΣΙΝΚΙ

4 ΓΑΝΔΗ

5 ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

6 ΜΠΙΛΜΠΑΟ

7 ΜΟΝΑΧΟ

8 ΚΟΛΩΝΙΑ

9 ΒΙΕΝΝΗ

10 ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ

ΠΗΓΗ: CleanCities

Οι 10 ευρωπαϊκές πόλεις που μένουν πίσω σε καθαρό αέρα

31 ΠΡΑΓΑ

32 ΡΩΜΗ

33 ΒΑΡΣΟΒΙΑ

34 ΒΡΟΤΣΛΑΒ

35 ΚΡΑΚΟΒΙΑ

36 ΜΙΛΑΝΟ

37 ΤΟΡΙΝΟ

38 ΖΑΓΚΡΕΜΠ

39 ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ

40 ΑΘΗΝΑ

ΠΗΓΗ: CleanCities

«Τρεις κινήσεις για μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης»

Το περιβαλλοντικό πρόβλημα της Αθήνας είναι πρώτα κυκλοφοριακό, σύμφωνα με τον καθηγητή Περιβαλλοντικής Μηχανικής και πρόεδρο του ΔΣ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Δημοσθένη Σαρηγιάννη. Mιλώντας στην «Α», ο καθηγητής εξηγεί πως το διοξείδιο του αζώτου είναι το αέριο που εκλύεται, όχι μόνο από τη βιομηχανία αλλά, κυρίως, από τα καύσιμα των μεταφορικών μέσων, που στην πρωτεύουσα της χώρας κινούνται καθημερινά σε μεγάλο πλήθος και πυκνή ροή. «Όποιος κυκλοφορεί στην Αθήνα ξέρει ότι υπάρχει οξύ κυκλοφοριακό πρόβλημα και είναι αυτό που πρέπει να λυθεί για να οδηγήσει και στην περιβαλλοντική ανακούφιση της πόλης», λέει ο κ. Σαρηγιάννης και προσθέτει: «Εμείς έχουμε ήδη συντάξει μελέτη για το πρόβλημα η οποία έχει κατατεθεί, εδώ και 3 χρόνια, στο υπουργείο Περιβάλλοντος και με την οποία προτείνουμε τρία σημεία: αλλαγή του στόλου οχημάτων, αλλαγή χρήσης δακτυλίου με οριοθέτηση ζώνης στην οποία να επιτρέπονται μόνο χαμηλής εκπομπής ρύπων οχήματα και ευρεία εφαρμογή της τηλεργασίας». Όπως εξηγεί, έχει αποδειχτεί ότι με έστω μία ημέρα τηλεργασίας την εβδομάδα, ανακουφίζεται πολύ η πόλη και από την κυκλοφοριακή και από την περιβαλλοντική επιβάρυνση.

Εφημερίδα Απογευματινή