ΓΡΑΦΕΙ η Σόφη Αντωνίου Κωτσαντή*
Τα παιδιά κάποιες φορές αποφεύγουν να αποκαλύψουν την κακοποίηση που βιώνουν, λόγω έντονου φόβου, τύψεων, ενοχών και ντροπής. Είναι επιτακτική ανάγκη να δούμε με ουσιαστικό τρόπο τα γνωρίσματα της παιδικής κακοποίησης:
* Το παιδί δεν επιθυμεί να μένει μόνο του στο σπίτι, νιώθει/αισθάνεται φόβο για κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο (μέσα στο πλαίσιο της οικογένειας, στο σχολείο, άτομα με εξουσία).
* Το παιδί δείχνει μια ακατάλληλη συμπεριφορά για την ηλικία του.
* Σωματοποίηση άγχους (κοιλιακό άλγος, εμετοί).
* Διαρκείς και απότομες εναλλαγές στη συμπεριφορά και τη διάθεσή του, έντονος θυμός.
* Σημάδια αυτοτραυματισμού, αυτοκτονική συμπεριφορά.
* Χρήση (τοξικοεξαρτησιογόνων) ουσιών και αλκοόλ.
* Συνεχείς εφιάλτες και διαταραχές στον ύπνο.
* Ζωγραφίζει θέματα με σεξουαλικά υπονοούμενα και υλικά.
* Παλινδρόμηση σε προηγούμενες συμπεριφορές, όπως είναι η ενούρηση και η εγκόπριση, έχει δυσκολία στο να περπατήσει ή να καθίσει.
* Απόκτηση χρημάτων, καινούργιος ρουχισμός ή αντικείμενα που δεν δικαιολογούνται.
* Επιστρέφει στο σπίτι του με σκισμένα ή λερωμένα ρούχα, έχει αλλαγές/διαταραχές στη διατροφή (νευρική ανορεξία, βουλιμία κ.λπ.).
* Αιμορραγία και πόνος στην περιοχή των γεννητικών οργάνων.
* Πρόκληση ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Όσον αφορά τις διαδικτυακές κακοποιήσεις, το παιδί μπορεί να παρουσιάσει τα εξής σημάδια:
* Είναι απόμακρο, θυμώνει εύκολα μετά τη χρήση του διαδικτύου.
* Διαθέτει πολλά τηλεφωνικά νούμερα στο κινητό και στο e-mail του.
Προφίλ δραστών. Αναφορικά με τα άτομα που διαπράττουν το έγκλημα της παιδικής κακοποίησης, το πρώτο και βασικό χαρακτηριστικό είναι ότι κάποιοι από αυτούς είχαν υποστεί βία ή ήταν μάρτυρες αυτής στη διάρκεια των παιδικών τους χρόνων (διαγενεακό τραύμα). Το επόμενο στοιχείο είναι η ανασφάλεια, συνδυαστικά με μειωμένη αυτοεκτίμηση και συμπλέγματα κατωτερότητας. Εμφανίζουν μια κομματιασμένη αίσθηση του εαυτού τους. Επίσης, παρουσιάζουν μια τελείως διαφορετική εικόνα προς τα έξω. Χρησιμοποιούν τους μηχανισμούς άμυνας για να δικαιολογήσουν τις ενέργειές τους (γνωστικές διαστρεβλώσεις – Cognitive Distortions), εκλογικεύουν τη συμπεριφορά τους και κατηγορούν το ίδιο το παιδί για ό,τι συνέβη.
Ψυχολογικές επιπτώσεις. Η εκτεταμένη κακοποίηση μπορεί να προκαλέσει πολλά σοβαρά και μακροχρόνια τραύματα, όπως είναι η συναισθηματική, ψυχική και σωματική δυσφορία. Στην ενηλικίωση, η κατανόηση της κακοποίησης μπορεί να επιφέρει έναν δεύτερο κύκλο ψυχοσωματικού πόνου, γιατί το άτομο αντιμετωπίζει τις ριζωμένες επιπτώσεις των εμπειριών που έζησε. Τα τραυματικά γεγονότα καταπιέζονται έντονα και αποκρούονται ή αντιμετωπίζονται από τα παιδιά-θύματα με τους μηχανισμούς άμυνας, όπως είναι η άρνηση, η αποσύνδεση ή η αμνησία. Όταν έρθουν αντιμέτωπα με την ολοκληρωτική αντίληψη της κακοποίησης που υπέστησαν, τότε μπορούν να βιώσουν έναν καινούργιο κύκλο πόνου και αναβιωτικού τραύματος.
Έτσι, λοιπόν, η παιδική κακοποίηση αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς συντελεστές για μελλοντική παραβατική συμπεριφορά. Περιγράφεται ως ο κύκλος της βίας όπου το παιδί-θύμα του παρελθόντος γίνεται ο ενήλικας-θύτης του σκληρού μέλλοντος.
*Η κυρία Κωτσαντή είναι ψυχολόγος-εγκληματολογική ψυχολόγος B.Sc-M.Scs
Εφημερίδα Απογευματινή





