Σε κρίσιμη γεωπολιτική και εμπορική συγκυρία πραγματοποιήθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης (7/5) τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με επίκεντρο την ένταση στη Μέση Ανατολή, το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και την πορεία της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν, οι δύο πλευρές είχαν μια «πολύ καλή επικοινωνία», επιβεβαιώνοντας κοινή στάση ως προς τον κεντρικό στόχο ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης στρατιωτικής έντασης στην περιοχή του Ορμούζ.
Κοινή γραμμή για το Ιράν
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι ΕΕ και ΗΠΑ παραμένουν «ενωμένες» απέναντι στην προοπτική πυρηνικού εξοπλισμού της Τεχεράνης, σημειώνοντας ότι οι πρόσφατες εξελίξεις αποδεικνύουν τους αυξημένους κινδύνους για τη διεθνή ασφάλεια και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, έγινε αναφορά στον στενό συντονισμό με περιφερειακούς εταίρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης που έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις σε στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο.
Σημαντικό μέρος της συνομιλίας αφιερώθηκε στην πορεία της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, με τις δύο πλευρές να δηλώνουν «πλήρη δέσμευση» στην εφαρμογή της.
Η Κομισιόν αναφέρει ότι υπάρχει «καλή πρόοδος» και στόχος παραμένει η σταδιακή μείωση των δασμών έως τις αρχές Ιουλίου, ημερομηνία-ορόσημο για την αποφυγή νέας εμπορικής έντασης.
Ωστόσο, το ζήτημα των δασμών παραμένει το βασικό αγκάθι στις διμερείς σχέσεις, με την Ουάσιγκτον να πιέζει για ταχύτερη υλοποίηση των συμφωνηθέντων.
Εύθραυστη ισορροπία
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τη συνομιλία «σπουδαία» και επανέλαβε ότι οι δύο πλευρές είναι «απολύτως ενωμένες» στο ζήτημα του Ιράν.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το καθεστώς της Τεχεράνης συνιστά κίνδυνο παγκόσμιας ασφάλειας, επιμένοντας στην ανάγκη αποτροπής απόκτησης πυρηνικών όπλων.
Σε ό,τι αφορά το εμπόριο, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε τη ρητορική περί «ιστορικής εμπορικής συμφωνίας», την οποία συνδέει με τη στρατηγική ενίσχυσης της αμερικανικής βιομηχανίας, επιμένοντας ότι οι ευρωπαϊκοί δασμοί πρέπει να μειωθούν δραστικά.
Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι έχει θέσει συγκεκριμένα χρονικά όρια για την εφαρμογή των συμφωνηθέντων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης των αμερικανικών δασμών σε περίπτωση μη συμμόρφωσης της ΕΕ.
Παρά τη ρητορική περί «κοινής γραμμής», το εμπορικό σκέλος παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητο. Η Ουάσιγκτον έχει ήδη προχωρήσει σε στοχευμένες μειώσεις δασμών σε επιμέρους προϊόντα, ωστόσο διατηρεί απειλές για επιβολή υψηλών δασμών σε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και βιομηχανικά προϊόντα.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαμηνύει ότι είναι έτοιμη για όλα τα ενδεχόμενα, ενώ στο εσωτερικό της παραμένουν έντονες επιφυλάξεις για το κατά πόσο η συμφωνία του 2025 εξυπηρετεί ισόρροπα τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.
