Στενά του Ορμούζ: Το Ιράν «ζυγίζει» την απάντησή του στις ΗΠΑ – Πολεμικό σκηνικό στον Κόλπο

Κρίσιμες ώρες για τις αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις καθώς εντείνονται οι στρατιωτικές κινήσεις στον Περσικό Κόλπο και κλιμακώνεται η σύγκρουση Ισραήλ – Χεζμπολάχ
10:58 - 9 Μαΐου 2026
Σκληρό πόκερ για τον έλεγχο στον Περσικό

Σε οριακό σημείο παραμένουν οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τη διεθνή κοινότητα να αναμένει την απάντηση της Τεχεράνης στην τελευταία αμερικανική πρόταση για αποκλιμάκωση και επανέναρξη μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφαλείας στην περιοχή. Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι αναμένει «απόψε» το μήνυμα της ιρανικής πλευράς, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ένταση στον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και ο νότιος Λίβανος έχει φτάσει σε εξαιρετικά επικίνδυνο επίπεδο.

Η Τεχεράνη επιχείρησε να απαντήσει με ειρωνικό και επιθετικό τόνο στις αμερικανικές πιέσεις. Εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιχειρούν να εμφανιστούν ως δύναμη αποτροπής πυρηνικής κρίσης, ενώ ταυτόχρονα απειλούν με στρατιωτική δράση. Σε ανάρτηση που παρέπεμπε ευθέως στον κινηματογράφο του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, η ιρανική πλευρά χλεύασε τη ρητορική Τραμπ περί «μεγάλης λάμψης», υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον οδηγεί συνειδητά την περιοχή σε ανεξέλεγκτη αποσταθεροποίηση.

Την ίδια ώρα, το στρατιωτικό σκέλος της κρίσης βαθαίνει. Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε πλήγματα εναντίον δύο πετρελαιοφόρων υπό ιρανική σημαία στον Κόλπο του Ομάν, υποστηρίζοντας ότι επιχειρούσαν να εισέλθουν σε ιρανικό λιμάνι παραβιάζοντας το καθεστώς αποκλεισμού. Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, αξιολόγηση της CIA εκτιμά ότι το Ιράν μπορεί να αντέξει τον αμερικανικό αποκλεισμό για περίπου τέσσερις ακόμη μήνες, στοιχείο που δείχνει ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει σενάρια μακράς πίεσης και οικονομικής εξάντλησης της ιρανικής οικονομίας.

Το Ιράν, ωστόσο, επιδιώκει να δείξει ότι διατηρεί τον επιχειρησιακό έλεγχο στην περιοχή. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσε ότι κατέλαβε πετρελαιοφόρο κινεζικών συμφερόντων σε «ειδική επιχείρηση» στον Κόλπο του Ομάν, ενισχύοντας το μήνυμα ότι η Τεχεράνη παραμένει σε θέση να επηρεάζει κρίσιμες θαλάσσιες οδούς και ενεργειακές ροές.

Παράλληλα, οι ιρανικές αρχές προχωρούν σε ένα νέο καθεστώς ελέγχου της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με ναυτιλιακές και ενεργειακές πηγές, τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από την περιοχή καλούνται πλέον να ακολουθούν συγκεκριμένες διαδρομές υπό ιρανικό συντονισμό, κοντά στο νησί Λαράκ. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί σοβαρή ανησυχία στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα, καθώς μεταφέρει ουσιαστικά μεγάλο μέρος της κυκλοφορίας πιο κοντά στις ιρανικές ακτές και ενισχύει την επιτήρηση του IRGC.

Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία είναι ήδη ορατές. Η Κίνα κατέγραψε άλμα 15% στις εξαγωγές αλουμινίου τον Απρίλιο, καθώς βιομηχανίες και αγοραστές επιδιώκουν να δημιουργήσουν αποθέματα πρώτων υλών υπό τον φόβο νέας ενεργειακής και μεταφορικής κρίσης. Παράλληλα, περίπου 1.500 πλοία φέρονται να βρίσκονται σε αναμονή για άδεια εξόδου από την περιοχή, σύμφωνα με ιρανικές πηγές, γεγονός που αποτυπώνει τη σοβαρότητα της αναταραχής στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.

Σε διπλωματικό επίπεδο, η κρίση μεταφέρεται πλέον και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η Ρωσία κάλεσε επισήμως τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Μπαχρέιν να αποσύρουν σχέδιο ψηφίσματος που ζητά τον τερματισμό του ιρανικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ. Η Μόσχα ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να στηρίξει το κείμενο και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο άσκησης βέτο, την ώρα που προωθεί κοινή πρωτοβουλία με την Κίνα υπέρ της επιστροφής στις διαπραγματεύσεις και της αποφυγής στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ αποτέλεσε και αντικείμενο τηλεφωνικής επικοινωνίας μεταξύ του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και του ομολόγου του των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με τη ρωσική πλευρά να υπογραμμίζει την ανάγκη να μην καταρρεύσουν οι διπλωματικές προσπάθειες.

Παράλληλα, το μέτωπο Ισραήλ – Λιβάνου εισέρχεται σε νέα φάση κλιμάκωσης. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι έπληξε 85 στόχους της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, μεταξύ των οποίων αποθήκες όπλων, εκτοξευτές πυραύλων και στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Την ίδια στιγμή, εκδόθηκαν εντολές αναγκαστικής εκκένωσης για εννέα πόλεις και χωριά στον νότιο Λίβανο, με το Ισραήλ να προειδοποιεί ότι επίκειται νέα ισχυρή στρατιωτική επιχείρηση.

Πυρά πυροβολικού και επιθέσεις drones καταγράφηκαν σε πολλές περιοχές γύρω από τη Ναμπατίγιε και άλλες πόλεις του νότου, ενώ οι λιβανικές αρχές κάνουν λόγο για μία από τις πιο αιματηρές ημέρες από την έναρξη της σύγκρουσης με τη Χεζμπολάχ.

Στο παρασκήνιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να συγκροτήσουν ένα ενιαίο περιφερειακό μέτωπο ασφαλείας, όμως συναντούν σοβαρές δυσκολίες. Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, η Σαουδική Αραβία αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρήση στρατιωτικών βάσεων και του εναέριου χώρου της για αμερικανικές επιχειρήσεις, φοβούμενη πιθανές ιρανικές επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον προχώρησε σε νέο πακέτο κυρώσεων εναντίον εταιρειών και προσώπων που κατηγορούνται ότι υποστηρίζουν το ιρανικό πρόγραμμα επιθετικών drones Shahed. Στη λίστα περιλαμβάνονται κινεζικές, ιρανικές και εταιρείες με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Χονγκ Κονγκ, με τις αμερικανικές αρχές να υποστηρίζουν ότι συμμετείχαν σε προμήθειες όπλων, εξαρτημάτων και χρηματοδοτήσεων προς το ιρανικό στρατιωτικό δίκτυο.