Με κάθε επισημότητα και υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, ο πρόεδρος της Κίνας Σι Ζιπίνγκ υποδέχθηκε στο Πεκίνο τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, στο πλαίσιο μιας κρίσιμης συνόδου κορυφής που διεξάγεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών και οικονομικών ανακατατάξεων.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στη μεγαλοπρεπή Μεγάλη Αίθουσα του Λαού, όπου ο Κινέζος ηγέτης επιφύλαξε θερμή τελετουργική υποδοχή στον Αμερικανό πρόεδρο και στην πολυπληθή αμερικανική αντιπροσωπεία. Στο πλευρό του Τραμπ βρίσκονται κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Άμυνας Pete Hegseth και ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio, αλλά και ισχυροί εκπρόσωποι της αμερικανικής επιχειρηματικής κοινότητας.
Κατά την τελετή υποδοχής, στρατιωτική μπάντα απέδωσε τους εθνικούς ύμνους των δύο χωρών, ενώ κανονιοβολισμοί και σημαιοστολισμένα αγήματα πλαισίωσαν το σκηνικό υψηλού συμβολισμού. Μαθητές με σημαίες των ΗΠΑ και της Κίνας υποδέχθηκαν τον Τραμπ με συνθήματα καλωσορίσματος, επιχειρώντας να δοθεί εικόνα σταθερότητας και διπλωματικής προσέγγισης, παρά τις βαθιές διαφωνίες ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Εμπόριο και δασμοί
Κυρίαρχο θέμα στην ατζέντα των συνομιλιών είναι το εμπόριο και η προσπάθεια διατήρησης της εύθραυστης εμπορικής ισορροπίας ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη.
Ο Τραμπ επιδιώκει να εξασφαλίσει μεγαλύτερη πρόσβαση αμερικανικών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά, με έμφαση στις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, στην αεροναυπηγική και στις νέες τεχνολογίες. Παράλληλα, Ουάσιγκτον και Πεκίνο εμφανίζονται διατεθειμένες να παρατείνουν τη μονοετή δασμολογική ανακωχή που είχε συμφωνηθεί τον περασμένο Οκτώβριο.
Από την πλευρά της, η Κίνα πιέζει τις ΗΠΑ να τερματίσουν τις έρευνες για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές κινεζικών εταιρειών, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέους αυξημένους αμερικανικούς δασμούς.
Η μάχη της τεχνολογίας
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η τεχνολογική αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας, με την αμερικανική πλευρά να ζητά άνοιγμα της κινεζικής αγοράς σε αμερικανικές εταιρείες αιχμής, κυρίως στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Τον Τραμπ συνοδεύουν ισχυροί παράγοντες της Silicon Valley και της αμερικανικής βιομηχανίας τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων ο Elon Musk, ο διευθύνων σύμβουλος της Apple Tim Cook και ο επικεφαλής της NVIDIA Jensen Huang.
Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να εκφράζουν έντονες ανησυχίες για πιθανή βιομηχανική κατασκοπεία και μεταφορά τεχνογνωσίας προς την Κίνα, γεγονός που έχει ήδη οδηγήσει σε περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο ενδέχεται να χρησιμοποιήσει ως διαπραγματευτικό όπλο τις εξαγωγές σπάνιων γαιών, κρίσιμων για τη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας και την παγκόσμια παραγωγή ημιαγωγών.
Ταϊβάν: Η εστία έντασης
Ιδιαίτερα κρίσιμο παραμένει το ζήτημα της Taiwan, που συνεχίζει να αποτελεί το πιο επικίνδυνο σημείο τριβής στις διμερείς σχέσεις.
Η Ουάσιγκτον έχει εγκρίνει νέο εξοπλιστικό πακέτο προς την Ταϊπέι, την ώρα που αποφεύγει να ξεκαθαρίσει αν θα παρέμβει στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης.
Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι στόχος της αμερικανικής αποστολής είναι να αποτραπεί η μετατροπή της Ταϊβάν σε νέα εστία διεθνούς κρίσης, ενώ το Πεκίνο επαναλαμβάνει ότι θεωρεί το νησί «αναπόσπαστο μέρος της κινεζικής επικράτειας».
Στο τραπέζι και το Ιράν
Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται υπό τη βαριά σκιά της κρίσης στη Μέση Ανατολή και της έντασης με το Iran.
Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να διαχειριστούν μόνες τους την κατάσταση, θεωρείται βέβαιο ότι θα ζητήσει από τον Σι να αξιοποιήσει την επιρροή του στην Τεχεράνη για να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των Strait of Hormuz.
Η Κίνα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου και έχει άμεσο οικονομικό συμφέρον από τη σταθερότητα στην περιοχή. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι το Πεκίνο θα ζητήσει σημαντικά ανταλλάγματα από την Ουάσιγκτον πριν ασκήσει ουσιαστική πίεση προς το Ιράν.
Παρά τη θερμή εικόνα που επιχείρησαν να προβάλουν οι δύο ηγέτες, οι βαθιές στρατηγικές διαφορές ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα παραμένουν.
Το Πεκίνο επιδιώκει να εμφανιστεί ως σταθεροποιητική δύναμη στο διεθνές σύστημα, ενώ η Ουάσιγκτον προσπαθεί να περιορίσει την κινεζική επιρροή σε τεχνολογία, εμπόριο και γεωπολιτική.
Η σύνοδος κορυφής αναμένεται να συνεχιστεί με διευρυμένες συνομιλίες, επίσημο δείπνο και συναντήσεις οικονομικών και στρατιωτικών αξιωματούχων, χωρίς πάντως να διαφαίνεται – τουλάχιστον προς το παρόν – κάποια θεαματική συμφωνία που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις.
