Με έντονο συμβολισμό, προσεκτικά σκηνοθετημένες κινήσεις διπλωματίας αλλά και σκληρές γεωπολιτικές συζητήσεις ολοκληρώθηκε η τελευταία ημέρα της επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, όπου συναντήθηκε με τον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping.
Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την επίσκεψή του στην Κίνα «αξέχαστη», δηλώνοντας ότι οι δύο πλευρές «κατέληξαν σε πολλές συμφωνίες» και «έλυσαν αρκετά προβλήματα», ενώ τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης πρόβαλαν εικόνες θερμού κλίματος και προσωπικής χημείας ανάμεσα στους δύο ηγέτες.
Η διήμερη συνάντηση στο Πεκίνο κινήθηκε σε δύο παράλληλους άξονες: από τη μία οι εμπορικές συμφωνίες και από την άλλη οι κρίσιμες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την Ταϊβάν και τα Στενά του Ορμούζ.
Στο επίκεντρο το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ
Κεντρικό θέμα των συνομιλιών αποτέλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα η κατάσταση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ, που παραμένουν κομβικής σημασίας για τη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι ΗΠΑ και Κίνα έχουν «παρόμοια προσέγγιση» στο ζήτημα, επιμένοντας πως «το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
Παράλληλα, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά, προκειμένου να προστατευθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ο Τραμπ αποκάλυψε ακόμη ότι ο Σι Τζινπίνγκ δεσμεύθηκε πως το Πεκίνο δεν θα προμηθεύσει το Ιράν με στρατιωτικό εξοπλισμό, διατηρώντας ωστόσο τις αγορές ιρανικού πετρελαίου.
Από την πλευρά του, το Πεκίνο απέφυγε να μεταβάλει επίσημα τη θέση του, επαναλαμβάνοντας ότι η κρίση «δεν έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί» και ότι υποστηρίζει τη διπλωματική αποκλιμάκωση.
Εμπορικές συμφωνίες δισεκατομμυρίων
Σημαντικό μέρος των επαφών αφορούσε τις εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Κίνα συμφώνησε να αγοράσει:
- 200 αεροσκάφη Boeing
- μεγάλες ποσότητες αμερικανικού πετρελαίου
- αγροτικά προϊόντα από τις ΗΠΑ
Ο Τραμπ έκανε λόγο για «φανταστικές εμπορικές συμφωνίες», εκφράζοντας ικανοποίηση για την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις.
Παράλληλα, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, εξετάζεται η παράταση της εμπορικής εκεχειρίας που είχαν συμφωνήσει οι δύο χώρες, ώστε να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση δασμών και περιορισμών.
Η Ταϊβάν ως «κόκκινη γραμμή»
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και το ζήτημα της Ταϊβάν. Σύμφωνα με το κινεζικό ΥΠΕΞ, ο Σι Τζινπίνγκ ξεκαθάρισε στον Αμερικανό πρόεδρο ότι η Ταϊβάν αποτελεί την «πιο κόκκινη γραμμή» για το Πεκίνο.
Η αναφορά αυτή συνδέεται άμεσα με την πρόσφατη αμερικανική έγκριση πακέτου εξοπλισμών ύψους 11 δισ. δολαρίων προς την Ταϊβάν, κίνηση που η Κίνα θεωρεί πρόκληση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απέφυγε να σχολιάσει δημόσια το θέμα, ενώ και η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου δεν περιλάμβανε σχετική αναφορά, σε μια εμφανή προσπάθεια αποφυγής περαιτέρω έντασης.
Βόλτα στους κήπους και… σπόροι τριαντάφυλλων
Η πιο συμβολική στιγμή της επίσκεψης ήρθε όταν οι δύο ηγέτες περπάτησαν στους κήπους του αυστηρά φυλασσόμενου Ζονγκνανχάι, όπου κατοικεί και εργάζεται η κινεζική ηγεσία.
Ο Τραμπ εντυπωσιάστηκε από τα τριαντάφυλλα και τα ιστορικά δέντρα του χώρου, χαρακτηρίζοντάς τα «τα πιο όμορφα τριαντάφυλλα που έχει δει ποτέ».
Ο Σι Τζινπίνγκ απάντησε πως θα του στείλει σπόρους από τα κινεζικά τριαντάφυλλα ως δώρο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να ανταποκρίνεται λέγοντας: «Το λατρεύω αυτό».
Η κινεζική πλευρά επιδίωξε να δώσει ιδιαίτερο βάρος και στην τελετή τσαγιού που παρέθεσε ο Σι στον Τραμπ, καθώς στην κινεζική διπλωματική παράδοση το τσάι συμβολίζει σεβασμό, φιλοξενία και πολιτισμική ισορροπία.
Η «παγίδα του Θουκυδίδη» και οι βαθιές διαφωνίες
Παρά το θερμό κλίμα και τις δημόσιες φιλοφρονήσεις, οι στρατηγικές διαφορές ανάμεσα στις δύο χώρες παραμένουν έντονες.
Ο Σι Τζινπίνγκ επανέφερε τη θεωρία της «παγίδας του Θουκυδίδη», προειδοποιώντας ότι η σύγκρουση ανάμεσα σε ανερχόμενες και κυρίαρχες δυνάμεις μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη αντιπαράθεση.
Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το Πεκίνο ως τον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή των Ηνωμένων Πολιτειών, ιδιαίτερα σε ζητήματα τεχνολογίας, εμπορίου, άμυνας και επιρροής στην Ασία.
Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με τον Ντόναλντ Τραμπ να επιβιβάζεται στο Air Force One, έχοντας προηγουμένως συνομιλήσει για λίγα λεπτά με τον υπουργό Εξωτερικών της Κίνας στον διάδρομο προσγείωσης, κλείνοντας έτσι ένα ταξίδι που συνδύασε εμπορικές συμφωνίες, γεωπολιτικά μηνύματα και έντονο διπλωματικό συμβολισμό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πεκίνο: Συνεχίζονται οι συνομιλίες Τραμπ – Σι με φόντο εμπόριο, Ταϊβάν και Στενά του Ορμούζ
