Η συντριπτική πλειονότητα των νέων λοιμωδών ασθενειών που απειλούν τον άνθρωπο προέρχεται από το ζωικό βασίλειο, με τους διεθνείς οργανισμούς υγείας να προειδοποιούν ότι η υποεπένδυση στα κτηνιατρικά συστήματα και στα δίκτυα επιτήρησης αυξάνει τον κίνδυνο νέων πανδημιών.
Η νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (WOAH), με τίτλο «2026 State of the World’s Animal Health», δημοσιοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία: η γενική συνέλευση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας συζητά νέα διεθνή συνθήκη για τις πανδημίες, ενώ οι επιδημίες Έμπολα και χανταϊού προκαλούν παγκόσμια ανησυχία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του WOAH, περίπου το 60% των γνωστών ανθρώπινων λοιμωδών ασθενειών είναι ζωονόσοι, ενώ το 75% των νέων ή αναδυόμενων λοιμώξεων έχουν ζωική προέλευση. Παράλληλα, περισσότερο από το 20% της παγκόσμιας ζωικής παραγωγής χάνεται κάθε χρόνο εξαιτίας ασθενειών που μπορούν να προληφθούν.
Ωστόσο, η υγεία των ζώων λαμβάνει μόλις το 0,6% των συνολικών παγκόσμιων δαπανών υγείας, ενώ λιγότερο από 1 δισ. δολ. ετησίως κατευθύνεται διεθνώς σε κτηνιατρικές υπηρεσίες και προγράμματα πρόληψης ζωονόσων.
Το 2025 η επίσημη διεθνής χρηματοδότηση για αναπτυξιακά προγράμματα μειώθηκε κατά 23%, στα 174,3 δισ. δολ., η μεγαλύτερη ετήσια πτώση που έχει καταγραφεί.
Την ίδια ώρα, σοβαρές ασθένειες εξαπλώνονται σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Μεταξύ 2025 και αρχών του 2026 καταγράφηκαν περισσότερες από 2.100 εστίες γρίπης των πτηνών σε 64 χώρες, με αποτέλεσμα την απώλεια περίπου 140.000.000 πουλερικών. Παράλληλα, η αφρικανική πανώλη των χοίρων, ο αφθώδης πυρετός και το παράσιτο New World screwworm προκαλούν σημαντικές οικονομικές απώλειες στον αγροδιατροφικό τομέα.
Ενδεικτική είναι η νέα έξαρση του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, όπου το στέλεχος Bundibugyo ενδέχεται να κυκλοφορούσε αδιάγνωστο για έως και οκτώ εβδομάδες πριν να εντοπιστεί εργαστηριακά.
Ο οργανισμός εκτιμά ότι απαιτούνται περίπου 2,3 δισ. δολ. ετησίως για την αναβάθμιση των κτηνιατρικών υπηρεσιών διεθνώς — ποσό εξαιρετικά μικρό συγκριτικά με τα 13,8 τρισ. δολάρια οικονομικών απωλειών που προκάλεσε η πανδημία Covid-19.
Η γενική διευθύντρια του WOAH, Εμανουέλ Σουμπεϊράν, προειδοποίησε ότι «τα συστήματα υγείας των ζώων αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στην επόμενη πανδημία».
Εφημερίδα Απογευματινή
