Ένα σημαντικό βήμα στη διαπραγμάτευση για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφει η ελληνική πρωτοβουλία του Κυριάκου Πιερρακάκη για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union). Η πρόταση για την αξιοποίηση των μελλοντικών δημοπρασιών συχνοτήτων 6G ως νέας πηγής ευρωπαϊκών εσόδων περιλαμβάνεται πλέον στις προβλέψεις που βρίσκονται στο τραπέζι των συζητήσεων για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034.
Συγκεκριμένα, στην πρόταση που παρουσίασε το Σάββατο 21 Νοεμβρίου ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προβλέπεται να δοθεί εντολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επεξεργαστεί πρόσθετα έσοδα από τις μελλοντικές δημοπρασίες ραδιοφάσματος. Παράλληλα, στο σχέδιο συμπερασμάτων για την ειδική Σύνοδο Κορυφής της 26ης και 27ης Νοεμβρίου περιλαμβάνεται ρητή πρόβλεψη για την ένταξη των εσόδων από τα δικαιώματα χρήσης της ζώνης άνω των 6 GHz, που προορίζεται για υπηρεσίες 6G, στον προϋπολογισμό της ΕΕ ως λοιπά έσοδα.
Η ελληνική πρόταση, την οποία επεξεργάστηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, εκτιμά ότι η αρχική χρηματοδοτική δυνατότητα μπορεί να φτάσει τα 12-15 δισ. ευρώ. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση σχεδιασμού και όχι για επίσημη αποτίμηση ή οριστική πρόβλεψη εσόδων. Το ποσό, μάλιστα, δεν συνυπολογίζει ενδεχόμενα πρόσθετα έσοδα από την ανανέωση επιλεγμένων δικαιωμάτων χρήσης συχνοτήτων 5G.
Τι προβλέπει η πρόταση Κόστα για τις συχνότητες 6G
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στο σχέδιο συμπερασμάτων της ειδικής Συνόδου, το οποίο προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν τα έσοδα από το ραδιοφάσμα.
Σύμφωνα με το σχετικό κείμενο, τα έσοδα από τα δικαιώματα χρήσης της ζώνης άνω των 6 GHz, η οποία προορίζεται για τις υπηρεσίες 6G, θα εισέρχονται στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως λοιπά έσοδα. Η συγκεκριμένη επιλογή θα μειώνει αντίστοιχα τις εθνικές συνεισφορές των κρατών-μελών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να ενσωματώσει την πρόβλεψη στην αντίστοιχη τομεακή νομοθεσία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028. Το ίδιο κείμενο προβλέπει ότι και τα έσοδα από άλλες συχνότητες, οι οποίες έχουν ήδη αξιοποιηθεί μέσω δημοπρασιών από τα κράτη-μέλη, θα μπορούν να κατευθύνονται στον κοινοτικό προϋπολογισμό όταν λήγουν τα σχετικά δικαιώματα και ακολουθεί νέα διαδικασία επιλογής ή ανανέωσή τους.
data.consilium.europa.eu
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία μιας πρόσθετης και δυνητικά επαναλαμβανόμενης πηγής εσόδων για την Ευρωπαϊκή Ένωση, πέρα από τις παραδοσιακές εθνικές εισφορές και τους υπόλοιπους προβλεπόμενους ευρωπαϊκούς πόρους.
Η πρόταση Πιερρακάκη και το χρηματοδοτικό μοντέλο
Η πρωτοβουλία του Κυριάκου Πιερρακάκη παρουσιάστηκε αρχικά τον Ιούλιο του 2026 και εξειδικεύτηκε τον Σεπτέμβριο. Βασική ιδέα είναι ο πανευρωπαϊκός συντονισμός των μελλοντικών δημοπρασιών συχνοτήτων 6G, ώστε να αξιοποιηθεί καλύτερα ένας στρατηγικής σημασίας πόρος, ο οποίος μέχρι σήμερα υπόκειται σε διαφορετικές εθνικές διαδικασίες.
Η πρόταση δεν αφορά απλώς την άντληση χρημάτων από τις δημοπρασίες. Επιδιώκει να συνδέσει την αξιοποίηση του ραδιοφάσματος με τη χρηματοδότηση κοινών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων και επενδύσεων σε τεχνολογίες νέας γενιάς, όπως τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και οι ψηφιακές υποδομές.
Η ελληνική προσέγγιση βασίζεται, άλλωστε, σε ένα μοντέλο που έχει ήδη εφαρμοστεί στη χώρα. Κατά τη δημοπράτηση των συχνοτήτων 5G, το 25% των εσόδων του Δημοσίου κατευθύνθηκε στο επενδυτικό Ταμείο Φαιστός (Phaistos Fund), το οποίο δημιουργήθηκε για τη χρηματοδότηση καινοτόμων επιχειρήσεων και τεχνολογικών εφαρμογών.
Η πρόταση για ευρωπαϊκή εφαρμογή αυτής της λογικής επιχειρεί να μετατρέψει την επόμενη γενιά τηλεπικοινωνιακών δικτύων σε μοχλό χρηματοδότησης της τεχνολογικής και αναπτυξιακής στρατηγικής της Ευρώπης.
Η μάχη για τον προϋπολογισμό των 2 τρισ. ευρώ
Η συζήτηση για τα έσοδα από το ραδιοφάσμα εντάσσεται στη μεγαλύτερη διαπραγμάτευση για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο οποίος αφορά την περίοδο 2028-2034 και έχει αρχικά προταθεί από την Κομισιόν σε ύψος σχεδόν 2 τρισ. ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να χρηματοδοτήσει αυξημένες ανάγκες στην άμυνα, την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα, την τεχνολογία και τις υποδομές, διατηρώντας παράλληλα τη στήριξη της αγροτικής πολιτικής και της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.
Στην πρόταση του Αντόνιο Κόστα περιλαμβάνεται ένα πακέτο πέντε νέων πηγών εσόδων: από τις ψηφιακές δραστηριότητες μεγάλων επιχειρήσεων, τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα, τα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα, τα καπνικά προϊόντα και το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών. Οι πηγές αυτές εκτιμάται ότι, μαζί με τα υφιστάμενα έσοδα, θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως. Τα έσοδα από τις μελλοντικές δημοπρασίες ραδιοφάσματος αναφέρονται επιπρόσθετα, ως πεδίο περαιτέρω επεξεργασίας από την Κομισιόν.
Η συμπερίληψη της ελληνικής πρότασης στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αποτελεί σημαντική εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση για το ύψος των εσόδων ή για το σύνολο των μηχανισμών αξιοποίησής τους. Το νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο θα συζητηθεί στην ειδική Σύνοδο Κορυφής της 26ης και 27ης Νοεμβρίου, με στόχο να προχωρήσουν οι διαβουλεύσεις και να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για συμφωνία έως το τέλος του 2026.
Η ελληνική πρωτοβουλία αποκτά, έτσι, θέση σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για το πώς η Ένωση μπορεί να εξασφαλίσει νέους χρηματοδοτικούς πόρους, αξιοποιώντας κοινά στρατηγικά πλεονεκτήματα και περιορίζοντας την πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς.









