Η Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη συνεχή αύξηση της διαθεσιμότητας και της ποικιλίας των ψυχοτρόπων ουσιών στην Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι η αγορά των ναρκωτικών γίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτη. Στην ετήσια έκθεσή της, η υπηρεσία καταγράφει ανησυχητικά στοιχεία τόσο για τη χρήση ουσιών όσο και για τις νέες τάσεις στη διακίνηση ναρκωτικών.
Πάνω από 7.600 θάνατοι από υπερβολική δόση
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, τουλάχιστον 7.600 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από υπερβολική δόση σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, υπογράμμισε ότι η έκθεση αποτυπώνει το πραγματικό ανθρώπινο κόστος της χρήσης ναρκωτικών.
Οι νέες ουσίες αυξάνονται με ανησυχητικό ρυθμό
Η EUDA επισημαίνει ότι εντοπίζεται κατά μέσο όρο μία νέα ψυχοτρόπος ουσία κάθε εβδομάδα. Μόνο μέσα στο 2025, καταγράφηκαν για πρώτη φορά στην Ευρώπη 50 νέες ψυχοτρόπες ουσίες, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ουσιών που παρακολουθούν οι ευρωπαϊκές αρχές στις 1.050.
Η εκτελεστική διευθύντρια της EUDA, Λορέιν Νόλαν, προειδοποιεί ότι οι χρήστες συχνά καταναλώνουν πολύ ισχυρές ουσίες χωρίς να το γνωρίζουν, καθώς η σύνθεση των ναρκωτικών γίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτη.
Η πολυχρήση αυξάνει τους κινδύνους
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το φαινόμενο της ταυτόχρονης χρήσης διαφορετικών ουσιών, καθώς πολλοί χρήστες συνδυάζουν ναρκωτικά με τρόπο που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών ή ακόμη και θανάτου. Η υπηρεσία ζητά μεγαλύτερες επενδύσεις στην πρόληψη, τη θεραπεία των εξαρτήσεων και την κοινωνική επανένταξη των χρηστών.
Η έκθεση εστιάζει και στην αυξανόμενη ποικιλομορφία των προϊόντων κάνναβης. Όπως αναφέρει, η νόθευση προϊόντων κάνναβης με ισχυρά συνθετικά κανναβινοειδή, αλλά και η ευρεία κυκλοφορία ημισυνθετικών ουσιών, ενδέχεται να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία.
Οι συγκεκριμένες ουσίες διατίθενται συχνά μέσω ηλεκτρονικών τσιγάρων και βρώσιμων προϊόντων, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για την πρόσβαση νεότερων ηλικιών σε αυτές.
Νέα συνθετικά οπιοειδή στο μικροσκόπιο
Έντονο προβληματισμό προκαλεί και η εμφάνιση νέων συνθετικών οπιοειδών. Μόνο το 2025, επτά νέες ουσίες αυτής της κατηγορίας εντοπίστηκαν μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, μεταξύ των οποίων νιταζένια και ορφίνες. Οι ουσίες αυτές θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνες λόγω της υψηλής δραστικότητάς τους και του αυξημένου κινδύνου υπερδοσολογίας.
Η κεταμίνη κερδίζει έδαφος στους νέους
Η EUDA καταγράφει επίσης αυξημένη χρήση της κεταμίνης, ενός φαρμάκου που χρησιμοποιείται ως αναισθητικό στην ιατρική. Παρότι η συνολική κατανάλωσή της παραμένει σχετικά περιορισμένη, η χρήση της φαίνεται να αυξάνεται σε χώρους νυχτερινής διασκέδασης και μεταξύ νεαρών ατόμων.
Η κοκαΐνη εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα παράνομα ναρκωτικά στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, περίπου 4,3 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ηλικίας 15 έως 64 ετών δήλωσαν ότι έκαναν χρήση κοκαΐνης κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους.
Νέες μέθοδοι διακίνησης
Οι εγκληματικές οργανώσεις προσαρμόζουν συνεχώς τις μεθόδους διακίνησης προκειμένου να αποφεύγουν τον εντοπισμό από τις αρχές.
Σύμφωνα με την EUDA, χρησιμοποιούνται πλέον συχνότερα μικρότερα λιμάνια, ταχύπλοα σκάφη, ημικαταδυόμενα μέσα, drones και εξελιγμένες τεχνικές απόκρυψης. Παράλληλα, αυξάνονται οι εισαγωγές κάνναβης από τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ σε μικρότερο βαθμό προέρχονται και από την Ταϊλάνδη.
Παρότι οι κατασχεθείσες ποσότητες κοκαΐνης στην Ευρώπη μειώθηκαν από 419 τόνους το 2023 σε 330 τόνους το 2024, ο αριθμός των κατασχέσεων αυξήθηκε. Συγκεκριμένα, το 2024 καταγράφηκαν 97.000 κατασχέσεις, έναντι 95.000 την προηγούμενη χρονιά.
Σύμφωνα με την EUDA, το στοιχείο αυτό δείχνει ότι οι διακινητές στρέφονται πλέον σε μικρότερες και πιο κατακερματισμένες αποστολές, επιχειρώντας να μειώσουν τον κίνδυνο εντοπισμού από τις διωκτικές αρχές.
