Ρεπορτάζ: Τρύφωνας Ιωαννίδης
Με σαφές μήνυμα ότι η Αθήνα δεν μετακινείται από τις πάγιες εθνικές θέσεις της προσέρχεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, την ώρα που τα βλέμματα στρέφονται στη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία θεωρείται καθοριστική για το εύρος της αμερικανοτουρκικής επαναπροσέγγισης και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική κυβέρνηση μεταβαίνει στην Άγκυρα έχοντας διακηρύξει εκ νέου τις σταθερές «κόκκινες γραμμές» της στα Ελληνοτουρκικά. Το μήνυμα που εκπέμπει η Αθήνα είναι διπλό: αφενός ότι ο διάλογος με την Τουρκία μπορεί να αφορά αποκλειστικά την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και αφετέρου ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος θα συνεχιστεί ανεξάρτητα από την πορεία των διμερών σχέσεων. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει κάθε προσπάθεια διεύρυνσης της ατζέντας και επιμένει ότι δεν τίθεται ζήτημα συζήτησης θεμάτων εθνικής κυριαρχίας.
Η ελληνική πλευρά απορρίπτει κάθε προσπάθεια διεύρυνσης της ατζέντας και επιμένει ότι δεν τίθεται ζήτημα συζήτησης θεμάτων εθνικής κυριαρχίας
Κεντρικό θέμα των εργασιών θα αποτελέσει η αξιολόγηση της προόδου των συμμάχων στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2035. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του αλλά και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της Συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη. Σημείωναν επίσης ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός υπήρξε από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που ανέδειξαν την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο στη συλλογική άμυνά της, να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση και να διαμορφώσει έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ.
ΓΑΖΑ ΚΑΙ F-35
Το μεγαλύτερο, ωστόσο, ενδιαφέρον συγκεντρώνει η αυριανή συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ταγίπ Ερντογάν. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, ο Τούρκος πρόεδρος αναμένεται να θέσει επί τάπητος το σύνολο των ανοιχτών ζητημάτων στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Άγκυρας, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει το θετικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Στην ατζέντα της συνάντησης αναμένεται να βρεθεί και η κατάσταση στη Γάζα, με την Άγκυρα να επιχειρεί να αναδείξει τον περιφερειακό ρόλο της. Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, δεν αποκλείεται να τεθεί από τουρκικής πλευράς και το ζήτημα της ενισχυόμενης στρατηγικής συνεργασίας του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο καθώς και οι σχεδιασμοί για εγκατάσταση ισραηλινών οπλικών συστημάτων σε ελληνικά νησιά, εξέλιξη που η Άγκυρα παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία.
Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί και στα εξοπλιστικά. Η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να επιδιώκει την άρση των περιορισμών που απορρέουν από τις κυρώσεις CAATSA, θεωρώντας ότι αποτελούν το βασικό εμπόδιο για την πλήρη αποκατάσταση των αμυντικών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν τόσο το ζήτημα της πιθανής επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 όσο και η προμήθεια κινητήρων για το μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN καθώς και νέα προγράμματα αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας.
ΚΑΜΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ
Η ελληνική κυβέρνηση, πάντως, επιμένει ότι δεν έχει μεταβληθεί το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις αμερικανικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας. Όπως διεμήνυσε και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ζήτημα άρσης των περιορισμών που ισχύουν λόγω της απόκτησης των ρωσικών S-400, ενώ οποιαδήποτε εξέλιξη στο θέμα των F-35 εξακολουθεί να εξαρτάται από τις προβλέψεις της αμερικανικής νομοθεσίας. «Εξακολουθούν να υφίστανται οι περιορισμοί που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία και για την άρση τους απαιτείται νέα απόφαση του Κογκρέσου. Κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα άρσης των απαγορεύσεων», ανέφερε ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας και συμπλήρωσε ότι δεν αποτελεί αρμοδιότητα της αμερικανικής εκτελεστικής εξουσίας αλλά του Κογκρέσου. «Η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει τόσο το ισχυρό διεθνές αποτύπωμα όσο και τις σχέσεις εκείνες για να μπορεί να οικοδομήσει τα δικά της εθνικά συμφέροντα σε ό,τι αφορά τα εξοπλιστικά».
Την ίδια στιγμή, νέα δεδομένα φαίνεται να διαμορφώνονται και στο ευρωπαϊκό μέτωπο. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Middle East Eye, η Γαλλία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο επανεκκίνησης των αμυντικών σχέσεων με την Τουρκία, στο πλαίσιο των ευρύτερων ανακατατάξεων που προκαλεί το νέο περιβάλλον ασφαλείας στην Ευρώπη. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι στο Παρίσι κερδίζει έδαφος η αντίληψη πως η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν μπορεί να σχεδιαστεί χωρίς την Τουρκία, ανοίγοντας έτσι συζήτηση για ένα νέο κεφάλαιο στρατιωτικής συνεργασίας.
Οι ίδιες πληροφορίες συνδέουν τη μεταβολή της γαλλικής στάσης ακόμη και με την επανεξέταση της προοπτικής συνεργασίας στο πρόγραμμα του αντιαεροπορικού συστήματος SAMP/T, το οποίο είχε «παγώσει» τα προηγούμενα χρόνια εξαιτίας των σοβαρών διαφορών Παρισιού και Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Λιβύη και τη Συρία. Αν και οι σχετικές συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, η εξέλιξη αποτυπώνει τη γενικότερη προσπάθεια ευρωπαϊκών πρωτευουσών να επαναξιολογήσουν τη στρατηγική τους απέναντι στην Τουρκία υπό το βάρος των νέων γεωπολιτικών ισορροπιών.
Εφημερίδα Απογευματινή
Τραμπ – Ερντογάν στην Άγκυρα: Άμυνα, F-35, εμπόριο και Συρία στο επίκεντρο
