Handelsblatt: Από το brain drain στο brain gain – Η Ελλάδα ανακτά το ανθρώπινο κεφάλαιό της

Σχεδόν τα δύο τρίτα όσων μετανάστευσαν τα χρόνια της κρίσης έχουν επιστρέψει, ενώ η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την πρόκληση των χαμηλών μισθών
13:46 - 28 Ιουλίου 2026

Θετική αποτίμηση για τις προσπάθειες της Ελλάδας να αναστρέψει το φαινόμενο του brain drain κάνει η γερμανική Handelsblatt, η οποία σε δημοσίευμά της υποστηρίζει ότι η χώρα μετατρέπει σταδιακά τη φυγή επιστημόνων και εξειδικευμένων εργαζομένων σε brain gain. Επικαλούμενη στοιχεία του ΟΟΣΑ και του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), η εφημερίδα αναφέρει ότι σχεδόν τα δύο τρίτα όσων μετανάστευσαν τα χρόνια της οικονομικής κρίσης έχουν ήδη επιστρέψει.

Η Ελλάδα επιχειρεί να αντιστρέψει το brain drain

Στο δημοσίευμα του ανταποκριτή της, Γκερντ Χέλερ, η Handelsblatt επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει αναπτύξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την επιστροφή εξειδικευμένων εργαζομένων που αναζήτησαν επαγγελματικές ευκαιρίες στο εξωτερικό. Σύμφωνα με την εφημερίδα, η πολιτική αυτή βασίζεται σε φορολογικά κίνητρα, προγράμματα ενίσχυσης και πρωτοβουλίες που διευκολύνουν τη σύνδεση των εργαζομένων με την ελληνική αγορά εργασίας.

«Η επιτυχία είναι αξιοσημείωτη»

«Η επιτυχία είναι αξιοσημείωτη. Σχεδόν τα δύο τρίτα όσων μετανάστευσαν έχουν στο μεταξύ επιστρέψει», σημειώνει χαρακτηριστικά η Handelsblatt. Ωστόσο, το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι οι οικονομικές παροχές δεν αποτελούν τον βασικό λόγο επιστροφής. Όπως αναφέρεται, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν κυρίως οι οικογενειακοί δεσμοί, η ποιότητα ζωής και η συναισθηματική σύνδεση με την Ελλάδα, όπως προκύπτει από κοινή μελέτη του ΟΟΣΑ και του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ).

Τα στοιχεία για τις επιστροφές

Η Handelsblatt υπενθυμίζει ότι το κύμα μετανάστευσης που ακολούθησε την οικονομική κρίση αποτέλεσε τη μεγαλύτερη έξοδο πληθυσμού στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με περισσότερους από 700.000 Έλληνες να εγκαταλείπουν τη χώρα.

Επικαλούμενη στοιχεία της υπουργού Εργασίας, Νίκης Κεραμέως, η εφημερίδα αναφέρει ότι περίπου 734.000 άνθρωποι έφυγαν από την Ελλάδα την τελευταία 15ετία, ενώ 473.000 έχουν ήδη επιστρέψει. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι από το 2023 το ισοζύγιο μετανάστευσης είναι πλέον θετικό. Η μελέτη του ΟΟΣΑ και του ΕΚΤ δείχνει ακόμη ότι περισσότεροι από τους μισούς επαναπατρισθέντες είναι ηλικίας 20 έως 39 ετών, περίπου το 60% διαθέτει πανεπιστημιακό τίτλο και σχεδόν οι μισοί εργάζονται σε θέσεις υψηλής εξειδίκευσης.

Το αγκάθι των μισθών

Παρά τη θετική εικόνα, η Handelsblatt επισημαίνει ότι οι αποδοχές εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πρόκληση για την ελληνική αγορά εργασίας.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι εξειδικευμένοι εργαζόμενοι στην Ελλάδα αμείβονται κατά μέσο όρο 43% λιγότερο σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της έρευνας καταδεικνύουν ότι το 82% όσων επέστρεψαν θεωρεί σημαντικότερο κίνητρο την εγγύτητα στην οικογένεια και τους φίλους, ενώ το 63% αναδεικνύει ως βασικό παράγοντα την ποιότητα ζωής, επιβεβαιώνοντας ότι οι προσωπικοί και κοινωνικοί δεσμοί υπερτερούν των οικονομικών κινήτρων στην απόφαση του επαναπατρισμού.