Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση των συγκρούσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η ιρανική ηγεσία δεν δείχνει πρόθυμη να επιστρέψει άμεσα στο τραπέζι των απευθείας διαπραγματεύσεων με την Ουάσινγκτον. Αντίθετα, προβάλλει την εικόνα μιας χώρας που θεωρεί ότι διατηρεί στρατηγικό πλεονέκτημα και μπορεί να διαχειριστεί ακόμη και μια νέα περίοδο έντασης.
Την ώρα που οι αεροπορικές επιδρομές έχουν σταματήσει εδώ και αρκετές ημέρες, Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι δεν υπάρχει συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, απορρίπτοντας παράλληλα τους αμερικανικούς ισχυρισμούς περί επικείμενης επανέναρξης των συνομιλιών.
Η στρατηγική της Τεχεράνης
Σύμφωνα με ανάλυση των New York Times, η ρητορική που εκπέμπεται από την ιρανική κυβέρνηση αποτυπώνει την εκτίμηση ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της χώρας. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις του Ιράν υπήρξαν επιτυχημένες, ενώ η διπλωματική ηγεσία εμφανίζεται πεπεισμένη ότι μπορεί να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος απέναντι στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Βασικός στόχος της Τεχεράνης παραμένει η εξασφάλιση διεθνούς αναγνώρισης του ρόλου και της επιρροής της στα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως.
Οι προειδοποιήσεις των αναλυτών
Παρά τις διακηρύξεις αυτοπεποίθησης, διεθνείς αναλυτές επισημαίνουν ότι η παρατεταμένη αβεβαιότητα εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους για το Ιράν. Η οικονομία της χώρας εξακολουθεί να δοκιμάζεται από τις συνέπειες των συγκρούσεων, τις πολεμικές καταστροφές και τις πιέσεις που προκαλεί ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός, ενώ το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτό.
Ο πρώην εκπρόσωπος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Ραμαζάν Σαρίφ, υποστήριξε ότι ο «εχθρός» του Ιράν υπέστη στρατηγική ήττα σε όλα τα στάδια της σύγκρουσης, ενισχύοντας το αφήγημα της ιρανικής ηγεσίας περί επιτυχούς αντίστασης απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις.
«Δεν υπάρχει κατάπαυση του πυρός»
Πιο συγκρατημένη ήταν η στάση του εκπροσώπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι, κατά την εκτίμηση της Τεχεράνης, η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως επίσημη κατάπαυση του πυρός.
Παράλληλα, διέψευσε τον ισχυρισμό του Ντόναλντ Τραμπ ότι το Ιράν ζήτησε παύση των συγκρούσεων προκειμένου να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις, υπογραμμίζοντας ότι αυτή τη στιγμή δεν διεξάγονται συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι το Πακιστάν και το Κατάρ λειτουργούν ως διαμεσολαβητές, διατηρώντας ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Το διακύβευμα των Στενών του Ορμούζ
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, οι επαφές που βρίσκονται σε εξέλιξη μέσω του Ομάν αφορούν τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας αρτηρίας από την οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι ο έλεγχος της συγκεκριμένης περιοχής αποτελεί βασικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο αναλυτής του Eurasia Group, Γκρέγκορι Μπριου, εκτιμά ότι η ιρανική ηγεσία πιστεύει πως μπορεί να αντέξει μεγαλύτερη πίεση από την αμερικανική κυβέρνηση και ότι τελικά θα οδηγήσει τον Ντόναλντ Τραμπ σε έναν συμβιβασμό πιο κοντά στις δικές της επιδιώξεις.
Το δίλημμα για τον Τραμπ
Η πρόσφατη αναζωπύρωση των συγκρούσεων είχε ως αποτέλεσμα την άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, επηρεάζοντας το κόστος των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά την προσωρινή αποκλιμάκωση, οι τιμές υποχώρησαν, χωρίς όμως να εξαλειφθεί η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Ο Γκρέγκορι Μπριου προειδοποιεί ότι το Ιράν ενδέχεται να υπερεκτιμά τη διαπραγματευτική του ισχύ, επισημαίνοντας πως ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να επιλέξει μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση αντί μιας συμφωνίας που θα αναγνώριζε στην Τεχεράνη αυξημένο έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ.
Παρά τις δυσκολίες, ο αναλυτής θεωρεί ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο διπλωματικής λύσης, εφόσον οι δύο πλευρές καταλήξουν σε έναν συμβιβασμό για το καθεστώς της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας οδού. Διαφορετικά, προειδοποιεί, δεν μπορεί να αποκλειστεί η επιστροφή σε νέο κύκλο στρατιωτικών επιχειρήσεων, με σοβαρές συνέπειες τόσο για την οικονομία του Ιράν όσο και για τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
Πηγή: New York Times
