Η περαιτέρω ενίσχυση της Frontex, με στόχο την αποτελεσματικότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ταχύτερη αντιμετώπιση κρίσεων, περιλαμβάνεται στις προτάσεις που παρουσίασε την Τρίτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι νέοι κανόνες προβλέπουν τη συγκέντρωση πόρων και επιχειρησιακών δυνατοτήτων, την ενίσχυση του συντονισμού των επιστροφών και τη δημιουργία μηχανισμών άμεσης αντίδρασης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Στόχος είναι η ενίσχυση της επιχειρησιακής εντολής της Frontex, ώστε να μπορεί να ενεργεί ταχύτερα και αποτελεσματικότερα, παρέχοντας στα κράτη μέλη τα απαραίτητα εργαλεία και την υποστήριξη.
Αύξηση της δύναμης της Frontex
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την ενίσχυση του Μόνιμου Σώματος της Frontex, με σταδιακή αύξηση της συνολικής δύναμής του σε 30.000 στελέχη.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία νέας Ευρωπαϊκής Εφεδρείας Συνοριοφυλακής και Επιστροφών, αποτελούμενης από 17.000 στελέχη. Η εφεδρεία θα αναπτύσσεται όπου υπάρχει ανάγκη, συμπληρώνοντας το προσωπικό της Frontex και τα στελέχη που αποσπώνται από τα κράτη μέλη.
Η Frontex αναμένεται επίσης να αποκτήσει ευκολότερη πρόσβαση σε σύγχρονο εξοπλισμό και τεχνολογία. Επιπλέον, θα μπορεί να συμμετέχει σε κοινές διαδικασίες προμηθειών με τα κράτη μέλη και να λειτουργεί ως κεντρικός φορέας προμηθειών για ψηφιακά εργαλεία και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
Ενεργότερος ρόλος στις επιστροφές
Η πρόταση προβλέπει την ανάληψη πιο ενεργού ρόλου από τη Frontex στον σχεδιασμό και τον συντονισμό των επιχειρήσεων επιστροφής σε επίπεδο ΕΕ, με στόχο την αύξηση της αποτελεσματικότητας και τη μείωση του κόστους.
Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάζεται η δημιουργία ειδικού Κέντρου Συντονισμού Επιστροφών, το οποίο θα υποστηρίζει όλα τα στάδια της διαδικασίας, από την οικειοθελή επιστροφή έως την επανένταξη.
Επιπλέον, ο οργανισμός θα μπορεί να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή υποστήριξη σε τρίτες χώρες για την οργάνωση και την εκτέλεση επιχειρήσεων επιστροφής μεταξύ τρίτων χωρών. Αυτό θα γίνεται με τη συμφωνία των ενδιαφερόμενων χωρών και με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και τα διεθνή πρότυπα.
Κέντρο παρακολούθησης και δύναμη ταχείας αντίδρασης
Για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση κρίσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία Διαδικτυακού Κέντρου Παρακολούθησης και Αντίδρασης, με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό εξελίξεων και απειλών στα εξωτερικά σύνορα. Για τον σκοπό αυτό θα παρακολουθείται δημόσια προσβάσιμο περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Παράλληλα, προβλέπεται η σύσταση Δύναμης Ταχείας Αντίδρασης, η οποία θα μπορεί να αναπτύσσεται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα στα εξωτερικά σύνορα, για την αντιμετώπιση κρίσεων και έκτακτων περιστατικών.
Ενισχύεται επίσης η ανταλλαγή πληροφοριών σε περιόδους κρίσης. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να αναφέρουν εντός 24 ωρών, μέσω του δικτύου EUROSUR, περιστατικά που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.
Ψηφιοποίηση των διαδικασιών επιστροφής
Στις προτάσεις της Επιτροπής περιλαμβάνεται και νέος κανονισμός για την ψηφιοποίηση των διαδικασιών επιστροφής, επανεισδοχής και επανένταξης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ψηφιοποίηση αποσκοπεί στην απλούστευση και επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών, στη μείωση του φόρτου εργασίας και στη βελτίωση της συλλογής και της ανταλλαγής δεδομένων.
Οι προτάσεις θα εξεταστούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, τα οποία καλούνται να καταλήξουν σε συμφωνία για τους νέους κανόνες.
