Νέα δεδομένα από κλινική μελέτη δημιουργούν αισιοδοξία για την αντιμετώπιση του μελανώματος, καθώς ένα εξατομικευμένο αντικαρκινικό εμβόλιο που βασίζεται στην τεχνολογία mRNA έδειξε ότι μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο επανεμφάνισης ή εξάπλωσης της νόσου σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.
Τα αποτελέσματα ανακοίνωσαν η Moderna και η Merck, με τη μελέτη να εξετάζει τη χορήγηση του πειραματικού εμβολίου Intismeran σε συνδυασμό με το Keytruda, μια ευρέως χρησιμοποιούμενη ανοσοθεραπεία της Merck.
Επιτυχία στη μεγάλη κλινική δοκιμή
Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 1.000 ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική αφαίρεση μελανώματος υψηλού κινδύνου. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, με τη μία να λαμβάνει τον συνδυασμό Intismeran και Keytruda και τη δεύτερη μόνο Keytruda για περίπου έναν χρόνο.
Σύμφωνα με τις δύο εταιρείες, η μελέτη πέτυχε τον κύριο στόχο της, καθώς ο συνδυασμός παρέτεινε το χρονικό διάστημα μέχρι την επανεμφάνιση του καρκίνου. Παράλληλα, επιτεύχθηκε και ο δευτερεύων στόχος, που αφορούσε την αποτροπή της εξάπλωσης της νόσου σε άλλα όργανα.
Ωστόσο, οι εταιρείες δεν έχουν δημοσιοποιήσει ακόμη λεπτομερή στοιχεία σχετικά με το ακριβές διάστημα χωρίς υποτροπή ή τη συνολική επιβίωση των ασθενών. Περισσότερα δεδομένα αναμένεται να παρουσιαστούν σε προσεχές ιατρικό συνέδριο.
Ένα εμβόλιο σχεδιασμένο για κάθε ασθενή
Το Intismeran διαφέρει από τα κλασικά εμβόλια, καθώς δεν προορίζεται για την πρόληψη μιας λοίμωξης. Πρόκειται για εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση που σχεδιάζεται με βάση τα ιδιαίτερα γενετικά χαρακτηριστικά του όγκου κάθε ασθενούς.
Μετά την αφαίρεση του μελανώματος, οι γιατροί λαμβάνουν δείγμα του όγκου και αίμα του ασθενούς. Οι επιστήμονες αναλύουν το γενετικό προφίλ του καρκίνου και εντοπίζουν μεταλλάξεις που μπορούν να αποτελέσουν στόχους για το ανοσοποιητικό σύστημα.
Στη συνέχεια, οι συγκεκριμένες μεταλλάξεις κωδικοποιούνται σε μόρια mRNA και χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του εξατομικευμένου εμβολίου. Η διαδικασία παραγωγής διαρκεί περίπου έξι εβδομάδες.
Στόχος η «εκπαίδευση» του ανοσοποιητικού
Η λογική της θεραπείας βασίζεται στην ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να αναγνωρίζει καλύτερα τα καρκινικά κύτταρα που φέρουν συγκεκριμένες μεταλλάξεις.
Στο μεταξύ, οι ασθενείς λαμβάνουν Keytruda, προκειμένου να περιοριστεί η νόσος μέχρι να ολοκληρωθεί η παρασκευή του εξατομικευμένου εμβολίου.
Προηγούμενα αποτελέσματα κλινικών δοκιμών είχαν δείξει ότι ο συνδυασμός του εμβολίου με Keytruda μείωσε κατά 49% τον κίνδυνο επανεμφάνισης του μελανώματος ή θανάτου σε σύγκριση με τη χορήγηση μόνο Keytruda.
Δέκα χρόνια έρευνας πίσω από την εξέλιξη
Η Moderna και η Merck συνεργάζονται από το 2016 για την ανάπτυξη εξατομικευμένων αντικαρκινικών εμβολίων mRNA. Το μελάνωμα αποτέλεσε μία από τις πρώτες μορφές καρκίνου που μελετήθηκαν, καθώς οι συγκεκριμένοι όγκοι παρουσιάζουν συχνά μεγάλο αριθμό γενετικών μεταλλάξεων.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες για την εφαρμογή της ίδιας τεχνολογίας και σε άλλες μορφές καρκίνου, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης, ορισμένες μορφές καρκίνου του πνεύμονα και ο καρκίνος των νεφρών.
Ελπίδες, αλλά και προκλήσεις
Τα αποτελέσματα θεωρούνται σημαντικό βήμα για την εξατομικευμένη ογκολογική θεραπεία, ωστόσο δεν σημαίνουν ακόμη ότι το εμβόλιο αποτελεί εγκεκριμένη θεραπεία για το μελάνωμα.
Παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τη συνολική επιβίωση των ασθενών, τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα, αλλά και το κόστος και την ταχύτητα παραγωγής των εξατομικευμένων εμβολίων.
Η εξατομίκευση της θεραπείας απαιτεί ξεχωριστή γενετική ανάλυση και παραγωγή για κάθε ασθενή, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία πιο σύνθετη και δαπανηρή σε σχέση με τις συμβατικές θεραπείες. Εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν από τα πλήρη δεδομένα και τις επόμενες μελέτες, η τεχνολογία mRNA θα μπορούσε, ωστόσο, να ανοίξει έναν νέο δρόμο στην αντιμετώπιση του καρκίνου.
