Ρεπορτάζ: Αντώνη Τριανταφύλλου
Προβληματισμό στην Ουάσινγκτον, στις διεθνείς αγορές αλλά κυρίως στο Πεκίνο προκάλεσαν οι εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ για οικονομική D-Day κατά του Ιράν με πακέτο κυρώσεων που σκοπό έχουν να στραγγαλίσουν τη ροή χρήματος προς την Τεχεράνη. Το καίριο ερώτημα για τις ΗΠΑ είναι αν θα αποδώσουν οι πρόσθετες κυρώσεις εκεί όπου οι υπόλοιπες στρατηγικές απέτυχαν.
Μεθαύριο Δευτέρα ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, αναμένεται να ανακοινώσει λεπτομέρειες για το νέο πακέτο κυρώσεων κατά του Ιράν. Οι ακριβείς μηχανισμοί της νέας αμερικανικής εκστρατείας οικονομικής πίεσης παραμένουν ασαφείς, ωστόσο, σε συνέντευξή του στο CNBC, ο Μπέσεντ κατέστησε σαφές ότι οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να λάβουν μέτρα εναντίον οποιασδήποτε χώρας φίλης ή εχθρικής θεωρήσουν ότι προσφέρει σανίδα σωτηρίας στο Ιράν. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει την «Επιχείρηση Οικονομική Οργή» (Operation Economic Fury), μια διπλή εκστρατεία που συνδυάζει κυρώσεις του υπουργείου Οικονομικών κατά των χρηματοπιστωτικών ροών του καθεστώτος και ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Οι ενστάσεις
Το Ιράν αντιμετωπίζει σημαντικές αμερικανικές κυρώσεις σχεδόν από την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979. Η εκστρατεία οικονομικής πίεσης εντάθηκε αφότου η πρώτη διακυβέρνηση Τραμπ αποχώρησε από το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), τη συμφωνία του 2015 μεταξύ των παγκόσμιων δυνάμεων και του Ιράν για τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος.
Η νέα στρατηγική θα εστιάζει στην προσπάθεια διεύρυνσης των κυρώσεων, στοχεύοντας τρίτες χώρες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με το Ιράν, αλλά οι οικονομίες τους εξαρτώνται από το αμερικανικό δολάριο. Το πώς θα αντιδράσει το Ιράν σε αυτές τις κινήσεις παραμένει ασαφές, αλλά ειδικοί αναφέρουν ότι η Τεχεράνη έχει αποδειχθεί επιδέξια στη χρήση ανεπίσημων διαύλων όπως ο «σκιώδης στόλος» δεξαμενοπλοίων ή νέες εμπορικές εταιρείες-βιτρίνες που δεν περιλαμβάνονται στις λίστες των ΗΠΑ. Η αποτελεσματικότητα αυτών των κυρώσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα αντιδράσουν οι χώρες που θα στοχοποιηθούν στις οποίες περιλαμβάνονται σύμμαχοι των ΗΠΑ όπως η Τουρκία και το Ιράκ, καθώς και η Κίνα.
Η Κίνα αντέδρασε μουδιασμένα στις απειλές της Ουάσινγκτον. Το υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι οι «κυρώσεις και οι πιέσεις» των ΗΠΑ δεν είναι η λύση. Περισσότερο από το 80% των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου είχαν προορισμό την Κίνα πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler. Το Πεκίνο ζυγίζει τα δεδομένα καθώς το Ιράν καλύπτει μέχρι σήμερα ένα σημαντικό ποσοστό των ενεργειακών αναγκών της βιομηχανίας του. Ωστόσο, οι ζημιές που θα υποστεί η κινεζική οικονομία αν ο Τραμπ κάνει πράξη την απειλή του θα είναι μεγαλύτερες από το όφελος του διμερούς σινο-ιρανικού εμπορίου συνολικά.
Εφημερίδα Απογευματινή
