Η Κίνα ξεκαθαρίζει ότι δεν σκοπεύει να μείνει αδρανής απέναντι στη νέα δέσμη αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν, προειδοποιώντας ότι θα προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες για την προάσπιση των οικονομικών της συμφερόντων.
Το Πεκίνο, που αποτελεί τον σημαντικότερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής της Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αυξήσουν την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη, απειλώντας με κυρώσεις τράπεζες, επιχειρήσεις και άλλους φορείς που εξακολουθούν να διατηρούν χρηματοοικονομικές και εμπορικές σχέσεις με το Ιράν.
Διαβάστε επίσης: Εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ-Καναδά: Ο Τραμπ απειλεί με δασμούς 50% σε αυτοκίνητα, ανταλλακτικά και χάλυβα
Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Λιν Τζιάν, επανέλαβε την αντίθεση της Κίνας στις μονομερείς κυρώσεις που επιβάλλουν οι ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι στερούνται νομιμότητας. Παράλληλα, τόνισε ότι το Πεκίνο είναι έτοιμο να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να προστατεύσει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά του.
Σύμφωνα με την κινεζική πλευρά, η οικονομική συνεργασία μεταξύ Κίνας και Ιράν πραγματοποιείται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και, ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να αποτελεί αντικείμενο παρεμβάσεων από τρίτες χώρες.
Οι ΗΠΑ αυξάνουν την πίεση προς την Τεχεράνη
Η αντίδραση του Πεκίνου ακολούθησε την παρουσίαση του νέου αμερικανικού πακέτου κυρώσεων από τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ. Η Ουάσινγκτον χαρακτηρίζει τα νέα μέτρα ως μία από τις μεγαλύτερες χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί εναντίον του Ιράν, με στόχο τον περαιτέρω περιορισμό της πρόσβασής του στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ο Μπέσεντ προειδοποίησε ότι χώρες, τράπεζες και επιχειρήσεις που επιλέγουν να συνεχίσουν τις συναλλαγές τους με την Τεχεράνη ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αμερικανικά περιοριστικά μέτρα. Αν και απέφυγε να κατονομάσει συγκεκριμένα κράτη, υπογράμμισε ότι κανένας χρηματοπιστωτικός οργανισμός δεν μπορεί να θεωρεί ότι βρίσκεται εκτός της εμβέλειας των αμερικανικών κυρώσεων. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να θέσει το ζήτημα απευθείας σε ξένους ηγέτες, επιδιώκοντας να περιοριστούν περαιτέρω οι οικονομικές σχέσεις άλλων χωρών με το Ιράν.
Νέα εστία έντασης στις σχέσεις Κίνας και ΗΠΑ
Η διαμάχη γύρω από το Ιράν προσθέτει ακόμη ένα δύσκολο ζήτημα στις ήδη περίπλοκες οικονομικές σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου. Η χρονική συγκυρία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς προηγείται των προγραμματισμένων συνομιλιών μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ.
Η Κίνα διαθέτει, πάντως, σημαντικά οικονομικά μέσα αντίδρασης. Κατέχει κυρίαρχη θέση στην επεξεργασία σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων ορυκτών, τα οποία είναι απαραίτητα για ένα ευρύ φάσμα προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, από ηλεκτρονικές συσκευές μέχρι προηγμένα αμυντικά συστήματα. Στο παρελθόν το Πεκίνο έχει ήδη χρησιμοποιήσει περιορισμούς στις εξαγωγές ορισμένων κρίσιμων υλικών ως μέσο πίεσης στο πλαίσιο των εμπορικών αντιπαραθέσεων με τις ΗΠΑ.
Η Τεχεράνη δηλώνει προετοιμασμένη
Από την πλευρά του, το Ιράν υποστηρίζει ότι είχε προβλέψει την ενίσχυση της αμερικανικής οικονομικής πίεσης. Ο Ιρανός υπουργός Οικονομίας, Αλί Μαντανιζαντέχ, δήλωσε ότι η κυβέρνηση έχει προετοιμαστεί για τις νέες συνθήκες και διαθέτει σχέδιο διετούς διάρκειας για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των κυρώσεων.
Οι εξελίξεις σημειώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία η ένταση γύρω από το Ιράν έχει ήδη επηρεάσει σημαντικά τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν κινηθεί ανοδικά, ενώ οι περιορισμοί στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν δημιουργήσει πρόσθετη αβεβαιότητα για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων
Παρά τη σκληρή στάση της Ουάσινγκτον, αναλυτές εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με το κατά πόσο τα νέα μέτρα μπορούν να περιορίσουν αποφασιστικά τα έσοδα του Ιράν από τις εξαγωγές ενέργειας. Καθοριστικός παράγοντας είναι η στάση της Κίνας, καθώς περίπου το 90% του ιρανικού πετρελαίου κατευθύνεται προς την κινεζική αγορά. Το Πεκίνο έχει επανειλημμένα απορρίψει την εφαρμογή μονομερών αμερικανικών κυρώσεων και δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις ότι σκοπεύει να αλλάξει αυτή την πολιτική.
Παράλληλα, γειτονικές χώρες του Ιράν, όπως η Τουρκία, το Πακιστάν και το Ιράκ, αντιμετωπίζουν πρακτικές δυσκολίες στο ενδεχόμενο πλήρους διακοπής των οικονομικών τους σχέσεων με την Τεχεράνη. Αντίστοιχα, η στάση χωρών όπως η Ινδία και η Ρωσία θα μπορούσε να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα της αμερικανικής στρατηγικής.
Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, είναι κατά πόσο οι ΗΠΑ μπορούν να μετατρέψουν τις νέες κυρώσεις σε πραγματική οικονομική απομόνωση του Ιράν χωρίς να προκαλέσουν ταυτόχρονα μια ευρύτερη αντιπαράθεση με την Κίνα και άλλες μεγάλες οικονομίες. Η αντίδραση του Πεκίνου δείχνει ότι η προσπάθεια απομόνωσης της Τεχεράνης ενδέχεται να εξελιχθεί σε ένα ακόμη πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
