Στην αμερικανική κυβέρνηση και, τελικά, στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ απέδωσε ο Ίλον Μασκ την ευθύνη για τους περιορισμούς στη λειτουργία του στρατιωτικού δορυφορικού δικτύου Starshield στην Ουκρανία. Οι δυσλειτουργίες έχουν προκαλέσει προβλήματα στις ουκρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς τα συστήματα δορυφορικής επικοινωνίας χρησιμοποιούνται για την καθοδήγηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και την υποστήριξη των δυνάμεων στο μέτωπο.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, ο επικεφαλής της SpaceX απάντησε στις εκκλήσεις Ουκρανών αξιωματούχων για πλήρη αποκατάσταση της σύνδεσης, διευκρινίζοντας ότι η εταιρεία του δεν αποφασίζει αυτόνομα για τους περιορισμούς που εφαρμόζονται στο στρατιωτικό σύστημα.
«Τα συστήματα Starshield ανήκουν και ελέγχονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή στη χρήση αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η διαφορά μεταξύ Starshield και Starlink
Ο Μασκ επιχείρησε παράλληλα να διαχωρίσει το Starshield από το Starlink, επισημαίνοντας ότι, παρά το γεγονός ότι και τα δύο συστήματα έχουν αναπτυχθεί από τη SpaceX, εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες.
Το Starlink είναι εμπορική υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου, η οποία χρησιμοποιείται κυρίως για πολιτικές επικοινωνίες, μεταξύ άλλων σε απομακρυσμένες περιοχές. Αντίθετα, το Starshield έχει σχεδιαστεί για κυβερνητικές και στρατιωτικές εφαρμογές, με δυνατότητες ασφαλών επικοινωνιών.
Όπως υποστήριξε ο Μασκ, η χρήση του Starlink περιορίζεται σε πολιτικές ή αμυντικές δραστηριότητες και δεν επιτρέπεται να αξιοποιείται για επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν θα ήταν κατάλληλο για μια εμπορική εταιρεία.
Τα drones έχαναν τη σύνδεση πάνω από τα 160 χιλιόμετρα την ώρα
Οι περιορισμοί τέθηκαν σε εφαρμογή το βράδυ της Τρίτης 13 Οκτωβρίου, αιφνιδιάζοντας τις ουκρανικές δυνάμεις, οι οποίες βασίζονται στα δορυφορικά συστήματα της SpaceX για την καθοδήγηση drones προς ρωσικούς στόχους, αλλά και για την υποστήριξη επιχειρήσεων αεράμυνας.
Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, η σύνδεση διακοπτόταν όταν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη ξεπερνούσαν τα 100 μίλια την ώρα, δηλαδή περίπου 160 χιλιόμετρα την ώρα. Το πρόβλημα επηρέαζε την εκτέλεση στρατιωτικών αποστολών, σε μια περίοδο κατά την οποία η δορυφορική επικοινωνία αποτελεί κρίσιμο επιχειρησιακό εργαλείο για το Κίεβο.
Την Τετάρτη, το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι η ποιότητα της σύνδεσης είχε βελτιωθεί, χωρίς ωστόσο να έχουν αρθεί πλήρως οι περιορισμοί.
«Η SpaceX εξακολουθεί να διατηρεί ένα όριο 161 χιλιομέτρων την ώρα. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, τα πραγματικά όρια ήταν πολύ χαμηλότερα. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή καταγράφουμε βελτίωση της ποιότητας της σύνδεσης σε ταχύτητες έως 160 χιλιομέτρων την ώρα», ανέφερε το υπουργείο σε ενημέρωση δημοσιογράφων.
Οι ουκρανικές αρχές δήλωσαν ότι βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με τη SpaceX, επιδιώκοντας την πλήρη αποκατάσταση της υπηρεσίας.
Η έκκληση Φεντόροφ και το μήνυμα Ζελένσκι
Τη μερική αποκατάσταση της σύνδεσης επιβεβαίωσε το βράδυ της Τετάρτης και ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχάιλο Φεντόροφ. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ευχαρίστησε τον Μασκ, ζητώντας παράλληλα την πλήρη κατάργηση των περιορισμών.
«Η αποκατάσταση της σύνδεσης Starlink σε ταχύτητες έως 160 χιλιομέτρων την ώρα βρίσκεται σε εξέλιξη. Η πλήρης κατάργηση του ορίου ταχύτητας του Starshield είναι πλέον κρίσιμη για την άμυνα της Ουκρανίας», ανέφερε.
Ο Φεντόροφ εξέφρασε την ελπίδα ότι ο επικεφαλής της SpaceX θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία. Περίπου μία ώρα αργότερα, ο Μασκ απάντησε ότι ο έλεγχος του Starshield βρίσκεται στα χέρια της αμερικανικής κυβέρνησης.
Νωρίτερα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, είχε απευθύνει έκκληση για την αποκατάσταση της σύνδεσης, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι δυσλειτουργίες οφείλονταν σε τεχνικό πρόβλημα.
«Ελπίζω ότι πρόκειται για λάθος, ίσως για ένα τεράστιο τεχνικό πρόβλημα. Δεν γνωρίζω, αλλά ζητάμε να το ενεργοποιήσουν», δήλωσε σε βρετανικά μέσα ενημέρωσης.
Το Κίεβο εξετάζει το ενδεχόμενο πολιτικών κινήτρων
Οι διακοπές στη δορυφορική σύνδεση σημειώθηκαν σε περίοδο αυξανόμενης έντασης στις σχέσεις Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών, προκαλώντας ερωτήματα στο Κίεβο για το ενδεχόμενο σύνδεσής τους με τις πολιτικές διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο σύμβουλος του Ζελένσκι, Σερχίι Μπεσκρέστνοφ, υποστήριξε ότι η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι περιορισμοί συνδέονται με τις πρόσφατες εξελίξεις στις αμερικανοουκρανικές σχέσεις.
«Είναι σαφές ότι αυτή η ενέργεια δεν μπορεί να είναι σύμπτωση και συνδέεται με την τρέχουσα πολιτική κατάσταση», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Telegram το πρωί της Τετάρτης.
Οι υποψίες διατυπώνονται ενώ ο Τραμπ εμφανίζεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ολοένα και πιο δυσαρεστημένος από τις συνεχιζόμενες ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Ο Ζελένσκι έχει υποστηρίξει ότι η Ουάσινγκτον απείλησε να περιορίσει την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία, εάν το Κίεβο δεν αποδεχόταν την πρόταση του Αμερικανού προέδρου για εκεχειρία στον ενεργειακό τομέα. Ο Τραμπ, ωστόσο, αρνήθηκε την Τρίτη ότι διατύπωσε τέτοια απειλή.
Μέχρι στιγμής, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει τοποθετηθεί επισήμως για τις δηλώσεις του Μασκ σχετικά με τον έλεγχο των περιορισμών στο Starshield.
Ρωσικές επιθέσεις με εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά χωρίς ρεύμα
Τα προβλήματα στη δορυφορική επικοινωνία συνέπεσαν με νέο κύμα ρωσικών επιθέσεων κατά της Ουκρανίας, με στόχο ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποδομές επικοινωνιών που χρησιμοποιούνται από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, αρκετοί άνθρωποι σκοτώθηκαν στο Κίεβο, ενώ τουλάχιστον 600.000 κάτοικοι σε ολόκληρη τη χώρα έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.
Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την επιχείρηση μία από τις μεγαλύτερες ρωσικές επιθέσεις, επισημαίνοντας ότι, παρά την κατάρριψη σημαντικού αριθμού μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ορισμένα έπληξαν τους στόχους τους.
Κάτοικοι περιοχών που δέχθηκαν επιθέσεις ανέφεραν ότι δεν είχαν λάβει προειδοποίηση για τα εισερχόμενα drones πριν από την πρόσκρουσή τους, εντείνοντας τις ανησυχίες για την αποτελεσματικότητα των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης.
Ζελένσκι από το Λονδίνο: «Ναι, αισθάνθηκα προδομένος»
Την ίδια ημέρα, ο Ουκρανός πρόεδρος πραγματοποίησε μονοήμερη επίσκεψη στο Λονδίνο, όπου αναφέρθηκε στις επιδεινούμενες σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε συνέντευξή του στον Βρετανό δημοσιογράφο Πιρς Μόργκαν, ο Ζελένσκι παραδέχθηκε ότι αισθάνθηκε προδομένος από την αμερικανική στάση, μετά τη συμφωνία των ΗΠΑ με τη Ρωσία για την εισαγωγή 300.000 τόνων ρωσικού ντίζελ.
«Πραγματικά, ναι… Αλλά είναι λίγο πιο περίπλοκο από τα συναισθήματα ή όσα αισθάνομαι προσωπικά», απάντησε όταν ρωτήθηκε εάν ένιωσε προδομένος.
Κατά την επίσκεψή του στη βρετανική πρωτεύουσα, ο Ζελένσκι συναντήθηκε στην Ντάουνινγκ Στριτ με τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, ο οποίος τον υποδέχθηκε με αγκαλιά. Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε επίσης ακρόαση από τον βασιλιά Κάρολο.
Πριν από την άφιξή του, η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα επιταχύνει τις παραδόσεις ελαφρών πυραύλων πολλαπλών ρόλων στην Ουκρανία, οι οποίοι έχουν χρησιμοποιηθεί για την κατάρριψη ρωσικών drones.
«Είμαστε στο πλευρό σας και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει», δήλωσε ο Μπέρναμ, επαναβεβαιώνοντας τη βρετανική υποστήριξη προς το Κίεβο.
