Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται πως θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός του Ισραήλ, καθώς η ισχυρότερη του αναμενομένου στήριξη από τους Εβραίους ψηφοφόρους περιορίζει τις πιθανότητες της αντιπολίτευσης να τον ανατρέψει, παρά την απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από τον δεξιό συνασπισμό του.
Με καταμετρημένο σχεδόν το 86% των ψήφων, οι προβολές των τριών μεγαλύτερων τηλεοπτικών δικτύων της χώρας έδιναν στον συνασπισμό του Νετανιάχου, που περιλαμβάνει δεξιά, ακροδεξιά και υπερορθόδοξα κόμματα, 53 έδρες στην 120μελή Κνεσέτ. Το μπλοκ του αντιπάλου του, Γκάντι Άιζενκοτ, αναμενόταν να εξασφαλίσει 48 έδρες.
Τα αραβικά κόμματα εκτιμάται ότι θα καταλάβουν αριθμό-ρεκόρ 19 εδρών, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά την προσπάθεια του Άιζενκοτ να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τη στήριξή τους. Ωστόσο, πολλοί Εβραίοι πολιτικοί ηγέτες απορρίπτουν μια τέτοια συνεργασία.
Τα αποτελέσματα ενδέχεται να μεταβληθούν όσο συνεχίζεται η καταμέτρηση. Παρά τις δημοσκοπήσεις που προέβλεπαν εκλογική μάχη μέχρι τέλους, ο συνασπισμός του Άιζενκοτ, ο οποίος περιλαμβάνει κόμματα από την κεντροαριστερά έως τη σκληρή δεξιά με κοινό στόχο την απομάκρυνση του Νετανιάχου, δεν κατάφερε να επιτύχει τις επιδόσεις που αναμένονταν.
Οι διαπραγματεύσεις και το ενδεχόμενο νέων εκλογών
Ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού, ενδεχομένως έως τη διεξαγωγή νέων εκλογών την επόμενη χρονιά. Παρότι μια υπηρεσιακή κυβέρνηση υπόκειται σε περιορισμούς, ειδικοί επισημαίνουν ότι διατηρεί σημαντικές εξουσίες, μεταξύ άλλων και σε ό,τι αφορά τον πόλεμο εναντίον του Ιράν.
Μιλώντας στους υποστηρικτές του κόμματός του, Λικούντ, μετά τις 3 τα ξημερώματα, ώρα Ισραήλ και Ελλάδας, ο Νετανιάχου ζήτησε τον σχηματισμό «μιας ισχυρής, δεξιάς εθνικής κυβέρνησης».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις στρατιωτικές επιτυχίες του Ισραήλ και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κοινής στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, σε συνεργασία με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Όπως είπε, οι δύο χώρες έχουν μια «μοναδική ιστορική ευκαιρία» να εξαλείψουν «μια και καλή» αυτό που χαρακτήρισε ιρανική απειλή.
Ο Τραμπ, ο οποίος είχε καλέσει τους Ισραηλινούς ψηφοφόρους να διατηρήσουν τον Νετανιάχου στην εξουσία, ώστε οι δύο ηγέτες να μπορέσουν «να τελειώσουν τη δουλειά» στο Ιράν, δήλωσε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τα πήγε «πολύ καλά». Υποστήριξε, μάλιστα, ότι η δική του στήριξη «τον βοήθησε πολύ».
Από την πλευρά του, ο Άιζενκοτ αναγνώρισε ότι ο Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός, προειδοποιώντας, ωστόσο, ότι ενδέχεται να αξιοποιήσει ζητήματα ασφαλείας για πολιτικούς σκοπούς.
«Καλώ τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας και των δημόσιων υπηρεσιών: ο Νετανιάχου είναι υπηρεσιακός πρωθυπουργός, χωρίς εντολή ή την εμπιστοσύνη του λαού», δήλωσε, καλώντας τους να παραμείνουν σταθεροί απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθεια αμφισβήτησής τους.
Η προοπτική μιας υπηρεσιακής κυβέρνησης χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία επηρέασε τις ισραηλινές αγορές. Το σεκέλ υποχώρησε κατά περίπου 1,6%, στα 3,10 ανά δολάριο, ενώ οι βασικοί δείκτες του χρηματιστηρίου του Τελ Αβίβ σημείωσαν πτώση άνω του 3%.
Δεξιά στροφή στην ισραηλινή πολιτική σκηνή
Το εκλογικό αποτέλεσμα ανέδειξε τη δεξιά μετατόπιση των Ισραηλινών Εβραίων κατά τα χρόνια που ο Νετανιάχου κυριαρχεί στην πολιτική ζωή της χώρας. Η κεντροαριστερά, η οποία είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στο Ισραήλ κατά το πρώτο μισό της ιστορίας του, έχει πλέον περάσει στο περιθώριο.
Σχεδόν όλα τα εβραϊκά κόμματα συμμερίζονται πλέον την αντίθεση του Νετανιάχου στην προοπτική δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, που αποτελεί βασικό στοιχείο των διεθνών ειρηνευτικών προσπαθειών από τη δεκαετία του 1990.
Η συμμετοχή στις εκλογές έφτασε το 77,7%, το υψηλότερο ποσοστό εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες. Ιδιαίτερα αυξημένη ήταν η συμμετοχή των Αράβων Ισραηλινών, δηλαδή των πολιτών παλαιστινιακής καταγωγής, οι οποίοι αποτελούν περισσότερο από το ένα πέμπτο του πληθυσμού.
Για πολλούς, κίνητρο αποτέλεσε αυτό που θεωρούν έκδηλο ρατσισμό στο υπουργικό συμβούλιο του Νετανιάχου, στο οποίο συμμετέχει ηγέτης κόμματος που έχει καταδικαστεί για υποκίνηση φυλετικού μίσους κατά των Αράβων.
Στα γραφεία του Κοινού Ψηφοδελτίου, συμμαχίας αραβικών κομμάτων, οι συγκεντρωμένοι χειροκρότησαν όταν ανακοινώθηκαν τα exit polls. «Αρνούμαστε την κατοχή και τον ρατσισμό και θα παραμείνουμε εδώ», δήλωσε ο υποψήφιος της συμμαχίας, Φάτεν Γκάτας.
Η στάση των αραβικών κομμάτων
Ο συνασπισμός που είχε στόχο να ανατρέψει τον Νετανιάχου στηριζόταν σε ένα μικρό αραβικό κόμμα. Ωστόσο, η χαμηλότερη του αναμενομένου επίδοση του Άιζενκοτ σημαίνει ότι η αντιπολίτευση θα χρειαστεί πλέον τη στήριξη του ίδιου του Κοινού Ψηφοδελτίου.
Από την ίδρυση του Ισραήλ, οι περισσότεροι Εβραίοι πολιτικοί ηγέτες έχουν αποφύγει τις επίσημες συμμαχίες με αραβικά κόμματα.
Στέλεχος της Κοινής Λίστας δήλωσε σήμερα στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι είναι πρόθυμο να στηρίξει μια κυβέρνηση της αντιπολίτευσης με στόχο την απομάκρυνση του Νετανιάχου, χωρίς, ωστόσο, να συμμετάσχει σε αυτή.
«Δεν βλέπουμε πώς θα μπορούσαμε να συμμετάσχουμε σε έναν συνασπισμό στις σημερινές συνθήκες», δήλωσε ο επικεφαλής της Κοινής Λίστας, Γιούσεφ Τζαμπαρίν, επικαλούμενος κυρίως τον πόλεμο στη Γάζα και την κατάσταση στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, όπου ενισχύεται ο εποικισμός και τα περιστατικά βίας από εποίκους είναι σχεδόν καθημερινά.
«Όμως για να ρίξουμε» τον απερχόμενο κυβερνητικό συνασπισμό, «θα μπορούσαμε να στηρίξουμε μια εναλλακτική κυβέρνηση, χωρίς να μπούμε σε αυτή», πρόσθεσε.
