«Οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι ένα πεδίο πλειστηριασμού. Είναι ένα πεδίο στο οποίο θα πρέπει το διεθνές δίκαιο να επιβάλλεται», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην έδρα του Οργανισμού στη Νέα Υόρκη.
Ο υπουργός έστειλε σαφές μήνυμα για την προάσπιση των ελληνικών θέσεων σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανεχθεί οποιαδήποτε παρανομία στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Το μήνυμα για τις θαλάσσιες ζώνες
Όπως ανέφερε ο κ. Γεραπετρίτης, κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας, με ιδιαίτερη αναφορά στις παράνομες οριοθετήσεις.
«Θα πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι οι θάλασσες, οι ωκεανοί δεν αποτελούν προνόμιο ούτε οικόπεδο του καθενός», επισήμανε, προσθέτοντας ότι οι σχέσεις μεταξύ όμορων θαλάσσιων χωρών διέπονται από κανόνες που πρέπει να γίνονται σεβαστοί.
Ο υπουργός σημείωσε ότι τα περισσότερα κράτη-μέλη του ΟΗΕ έχουν προσχωρήσει στους κανόνες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Ελλάδα θεωρεί το διεθνές δίκαιο τον μοναδικό τρόπο επίλυσης των διαφορών, τονίζοντας πως οι γειτονικές χώρες πρέπει να συνεργάζονται για την αντιμετώπισή τους. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η επιδίωξη διαλόγου δεν σημαίνει ανοχή σε επιθετικές ενέργειες που αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο.
Η στρατηγική σχέση με την Αίγυπτο
Απαντώντας σε ερώτηση για την επικοινωνία του με τον Αιγύπτιο ομόλογό του και τα δημοσιεύματα σχετικά με τις κινήσεις της Τουρκίας προς το Κάιρο, ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε τη στρατηγική και αδελφική σχέση Ελλάδας και Αιγύπτου, η οποία, όπως ανέφερε, αναπτύσσεται σε όλα τα πεδία.
Επισήμανε, μάλιστα, ότι ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Αιγύπτου στον ΟΗΕ στάθηκε στο πλευρό του στη Νέα Υόρκη, κατά την ανακοίνωση της δήλωσης για τον παράνομο και ανυπόστατο χαρακτήρα του τουρκολιβυκού μνημονίου.
«Έχουμε μία πολύ κοινή πεποίθηση σε σχέση με την καθολική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου με την Αίγυπτο», ανέφερε.
Προειδοποίησε, παράλληλα, ότι η μη καθολική εφαρμογή των κανόνων θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξαιρετικά επιζήμια κατάσταση, τόσο για τις χώρες της Μεσογείου και άλλων θαλασσών όσο και για το παγκόσμιο εμπόριο και την επισιτιστική ασφάλεια.
ΟΗΕ και διεθνείς κρίσεις
Στη συνάντηση με τον Αντόνιο Γκουτέρες συζητήθηκαν επίσης η πορεία του ΟΗΕ και οι σημαντικότερες διεθνείς κρίσεις, με αναφορές στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.
«Η διαπίστωση την οποία κάναμε από κοινού είναι ότι αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στην πιο κρίσιμη καμπή μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για την παγκόσμια ειρήνη και ευημερία», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών.
Τόνισε την ανάγκη λήψης νέων αποφάσεων για την αποκλιμάκωση των κρίσεων, τον τερματισμό των πολέμων και την αντιμετώπιση της ενεργειακής και επισιτιστικής κρίσης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι είναι «πολύ σημαντικό ο ΟΗΕ να παραμείνει στην αιχμή της προσπάθειας για την παγκόσμια ειρήνη».
«Η ειρηνική επίλυση των διαφορών παραμένει το πιο σημαντικό αγαθό το οποίο κατακτήσαμε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», σημείωσε.
Η αναφορά στο Κυπριακό
Για το Κυπριακό, ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε την ανάγκη να αρχίσουν πιο επίσημες συζητήσεις επί της ουσίας του ζητήματος.
«Δεν πρέπει να χαθεί το μομέντουμ, το οποίο χτίστηκε κατά τη διάρκεια της θητείας του Α. Γκουτέρες», ανέφερε.
Τέλος, επισήμανε ότι είναι απαραίτητος ο σεβασμός των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ από όλες τις πλευρές, προκειμένου να καταστεί δυνατή η επανένωση της Κύπρου.
Η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών
«Είχα την ευκαιρία να συζητήσω με τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, António Guterres, σχετικά με την πορεία του Οργανισμού, αλλά και για όλες τις μεγάλες κρίσεις, οι οποίες αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη στην υφήλιο. Είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για την Ουκρανία, για τη Μέση Ανατολή, για την Αφρική. Η διαπίστωση την οποία κάναμε από κοινού είναι ότι, αυτή τη στιγμή, βρισκόμαστε στην πιο κρίσιμη καμπή μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο για την παγκόσμια ειρήνη και ευημερία. Θα πρέπει να ληφθούν γενναίες αποφάσεις, έτσι ώστε να προσπαθήσουμε να αποκλιμακωθούν οι κρίσεις, να σταματήσουν οι πόλεμοι, να δοθεί μια διέξοδος στην ενεργειακή, στην επισιτιστική κρίση, και να μπορέσουν να δουλέψουν οι λαοί κατά τρόπο ειρηνικό.
Από την άλλη πλευρά, είναι πολύ σημαντικό ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών να παραμείνει στην αιχμή της προσπάθειας για την παγκόσμια ειρήνη. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών συστήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με την προοπτική να μπορέσουν οι λαοί να βρεθούν μεταξύ τους, να μην υπάρξει ποτέ καινούρια μεγάλης κλίμακας σύρραξη, και αυτό θα πρέπει να μένει πάντοτε στο μυαλό μας. Η ειρηνική επίλυση των διαφορών παραμένει το πιο σημαντικό αγαθό το οποίο κατακτήσαμε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Είχαμε την ευκαιρία με τον Γενικό Γραμματέα να συζητήσουμε και άλλα θέματα, όπως είναι το Κυπριακό, το οποίο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Οι συνθήκες επιβάλλουν να ξεκινήσουν οι συζητήσεις, οι πιο επίσημες, σχετικά με την ουσία του Κυπριακού. Δεν πρέπει να χαθεί το momentum το οποίο χτίστηκε κατά τη διάρκεια της θητείας του António Guterres. Θα πρέπει να δουλέψουμε πάνω σε αυτό. Τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών είναι απαράγραφα, θα πρέπει να γίνονται σεβαστά από όλους, για να μπορέσει επιτέλους να επανενωθεί το νησί.
Επιπλέον, συζητήσαμε για θέματα τα οποία αφορούν τη θαλάσσια ασφάλεια. Έκανα ιδιαίτερη αναφορά στα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις παράνομες οριοθετήσεις. Θα πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι οι θάλασσες, οι ωκεανοί, δεν αποτελούν προνόμιο ούτε οικόπεδο του καθενός. Υπάρχουν κανόνες οι οποίοι διέπουν τις σχέσεις μεταξύ όμορων θαλασσίων χωρών, και αυτοί οι κανόνες θα πρέπει να γίνονται σεβαστοί. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι κανόνες που αφορούν το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι οι κανόνες εκείνοι στους οποίους έχουν προσχωρήσει τα περισσότερα κράτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Ο σεβασμός απέναντι σε αυτούς τους κανόνες είναι απαράγραφη συνθήκη ειρήνης και ευημερίας.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, θέλω να είμαι εντελώς ξεκάθαρος: η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανεχθεί οποιαδήποτε παρανομία σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες ζώνες. Θα επιμείνουμε στην πίστη μας στο Διεθνές Δίκαιο ως τον μόνο τρόπο για την επίλυση των διαφορών. Η Ελλάδα πάντοτε επιμένει στο ότι θα πρέπει οι χώρες, οι οποίες είναι γειτονικές, να εργάζονται μεταξύ τους για να επιλύουν τις διαφορές. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορούν να γίνονται ανεκτές οι οποιεσδήποτε επιθετικές και αντίθετες στο Διεθνές Δίκαιο ενέργειες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, σήμερα υπήρχαν τηλεφωνικές επικοινωνίες, δική σας με τον Αιγύπτιο ομόλογο σας, ο Hakan Fidan πάλι με τον Αιγύπτιο. Πώς σχολιάζετε τις διαρροές και τα δημοσιεύματα ότι η τουρκική πλευρά προσπαθεί να εξαγοράσει την Αίγυπτο, μετά τον Haftar;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Καταρχάς, θα ήθελα να επισημάνω την πολύ ισχυρή, στρατηγική, αδελφική σχέση την οποία έχουμε με την Αίγυπτο, η οποία εξελίσσεται σε όλα τα πεδία. Είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι ο Αιγύπτιος Μόνιμος Αντιπρόσωπος στα Ηνωμένα Έθνη στάθηκε δίπλα μου εδώ, στη Νέα Υόρκη, όταν ανακοινώσαμε τη δήλωση η οποία αφορά το παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Έχουμε μια πολύ κοινή πεποίθηση σε σχέση με την καθολική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου με την Αίγυπτο. Πρέπει να καταλάβουμε όλοι ότι οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι ένα πεδίο πλειστηριασμού. Είναι ένα πεδίο στο οποίο θα πρέπει το Διεθνές Δίκαιο να επιβάλλεται. Διαφορετικά, θα φτάσουμε σε μια κατάσταση ακρότητας που θα είναι εξαιρετικά επιζήμια, όχι μόνο για τις χώρες οι οποίες βρέχονται από τη Μεσόγειο ή από άλλες θάλασσες, αλλά θα είναι εξαιρετικά επιζήμια για το παγκόσμιο εμπόριο, θα είναι επιζήμια για την επισιτιστική ασφάλεια, για την ενεργειακή ασφάλεια, για την προστασία των ωκεανών. Ευχαριστώ».
