ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΤΖΟΓΟΠΟΥΛΟΣ*
To αποτέλεσµα των ενδιάµεσων εκλογών στις ΗΠΑ επαναφέρει τους ∆ηµοκρατικούς στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία. Πρόκειται για µία αρκετά συνηθισµένη τάση στις ΗΠΑ να κερδίζει τις ενδιάµεσες εκλογές κόµµα διαφορετικό από αυτό του προέδρου της χώρας. Οµως φέτος έχει ξεχωριστά χαρακτηριστικά λόγω της προσωπικότητας του προέδρου Ντόναλντ Τραµπ και του τρόπου διακυβέρνησής του από τον Ιανουάριο 2025 και µετά.
Στις προεδρικές εκλογές του Νοεµβρίου 2024 ο πρόεδρος Τραµπ εκµεταλλεύτηκε τα στρατηγικά λάθη των ∆ηµοκρατικών και χάρη στην προσωπική του προεκλογική εκστρατεία κατάφερε να πετύχει σπουδαία νίκη, δίνοντας στους Ρεπουµπλικανούς των έλεγχο πολλών κρίσιµων πολιτειών. ∆ύο χρόνια µετά, ένα µεγάλο τµήµα των Αµερικανών ψηφοφόρων εξέφρασε την απογοήτευσή του µε τα πεπραγµένα των δύο πρώτων ετών της διακυβέρνησής του. Ο βασικός λόγος για τον οποίο ο πρόεδρος Τραµπ δεν κατάφερε να ανατρέψει τα υπέρ των ∆ηµοκρατικών προγνωστικά των δηµοσκοπήσεων είναι το ακριβό κόστος ζωής. Η πολιτική των δασµών σε συνδυασµό µε τον πόλεµο εναντίον του Ιράν οδήγησαν σε αύξηση των τιµών, ιδίως της βενζίνης. Είναι απολύτως λογικό για µία κοινωνία, που ψηφίζει κυρίως µε οικονοµικά κριτήρια, να επιθυµεί να αποδοκιµάσει µε την ψήφο της τον πρόεδρο. Μέτρησαν και άλλοι παράγοντες, όπως η διαφθορά και η άσκηση βίας από την Υπηρεσία Μετανάστευσης, αλλά σε πολύ µικρότερο βαθµό.
Από εκεί και πέρα, η νίκη των ∆ηµοκρατικών δεν έχει συνοδευθεί από µία ξεκάθαρη πολιτική για την επόµενη µέρα. Η κριτική προς το πρόσωπο του προέδρου συνιστά εύκολη συνταγή, αλλά το κόµµα εξακολουθεί να βρίσκεται σε αναζήτηση ταυτότητας. Η ιδεολογική γραµµή που θα ακολουθήσει, είτε φιλελεύθερη είτε περισσότερο αριστερή για τα αµερικανικά δεδοµένα, θα αποτελέσει πεδίο εσωτερικών διεργασιών το επόµενο διάστηµα. Ταυτόχρονα, ενδιαφέρον θα έχει ο τρόπος µε τον οποίο οι ∆ηµο-κρατικοί θα καταλήξουν σε έναν σαφή τρόπο αντίληψης περί αµερικανοϊσραηλινής συνεργασίας. Για τον πρόεδρο Τραµπ, το αποτέλεσµα των ενδιαµέσων εκλογών αποτελεί προσωπική του πολιτική αποτυχία. Στο εσωτερικό πεδίο, ζητούµενο για τον ίδιο είναι να συνεχίσει να έχει τον έλεγχο του κόµµατος των Ρεπουµπλικανών. Ηδη ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησής του, Τζ. Ντ. Βανς, έχει τοποθετηθεί δηµοσίως για την ήττα, την οποία αποδίδει στον πόλεµο εναντίον του Ιράν και την ευθυγράµµιση των πολιτικών του προέδρου Τραµπ µε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαµίν Νετανιάχου.
Τέλος, το ενδεχόµενο κάποιας συνεργασίας Ρεπουµπλικανών – ∆ηµοκρατικών, για το οποίο έχει µιλήσει ο πρόεδρος Τραµπ σε συνεντεύξεις του µετά την ήττα στις ενδιάµεσες εκλογές, δεν είναι απίθανο, αλλά συγκεντρώνει πολιτικές δυσκολίες. Ισως η πιθανότητα άσκησης βέτο να δράσει προληπτικά. Προφανώς η συζήτηση αυτή αφορά τα εσωτερικά της Αµερικής µετά τον Ιανουάριο, καθώς η πολιτική δυναµική παραµένει έως τότε ίδια. Και µέχρι τον Ιανουάριο εκκρεµούν ζητήµατα όπως αυτό της συνέχισης ή όχι του πολέµου στο Ιράν, αλλά και των διαπραγµατεύσεων µε τη Ρωσία για το Ουκρανικό.
*Ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ ως ειδικός σε θέµατα ΜΜΕ, διεθνών σχέσεων και κινεζικών υποθέσεων
Κυριακάτικη Απογευματινή
