ΓΡΑΦΕΙ Ο ΠΕΤΡΟΣ ΒΑΜΒΑΚΑΣ
Οταν σταµατούν τα όπλα, συνήθως µιλάνε οι άνθρωποι – και πολλές φορές τείνουν να είναι και πιο αποτελεσµατικοί. Η Ανατολική Μεσόγειος, µια περιοχή στο επίκεντρο ενεργειακών ανταγωνισµών, γεωστρατηγικών συµφερόντων και γεωπολιτικών εντάσεων, τα τελευταία πέντε χρόνια, από την εισβολή στην Ουκρανία και έκτοτε, έχει προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Τον τελευταίο χρόνο, η εξάπλωση των εστιών πολέµου, µετά τη σύγκρουση του Ισραήλ και των Ηνωµένων Πολιτειών έναντι του Ιράν, έχει αυξήσει την ένταση στην περιοχή και µεταξύ των παράκτιων χωρών, φέρνοντας στο προσκήνιο επιµέρους ζητήµατα. Ενώ ο πόλεµος στην Ουκρανία έχει εξελιχθεί σε έναν πόλεµο διαρκείας και φθοράς µε εκατοντάδες χιλιάδες θύµατα, ο πόλεµος µε το Ιράν θεωρούνταν ένας πόλεµος που θα επιτάχυνε το οριστικό τέλος στις χρόνιες εχθροπραξίες στην περιοχή, εφόσον το «ταραχοποιό» Ιράν έχανε ολοκληρωτικά.
Ενας πόλεµος µερικών εβδοµάδων, κατά τον κ. Τραµπ, ο οποίος όµως εξελίχθηκε σε έναν πόλεµο-εφιάλτη, µε εξάπλωση στην ευρύτερη περιοχή και όχι µόνο· ένας πόλεµος ο οποίος διαρκεί µέχρι και τις εκλογικές αναµετρήσεις τόσο στο Ισραήλ όσο και στις ΗΠΑ. Οι εκλογές στο Ισραήλ, όπως αναµενόταν εξάλλου, οδήγησαν στη χρονοβόρο διαδικασία σχηµατισµού κυβέρνησης, η οποία µέχρι πρόσφατα προσέκρουε στην αδιαλλαξία των δύο στρατοπέδων: εκείνου του κ. Νετανιάχου, ο οποίος, αν και µε µειωµένη ισχύ, εξακολουθεί να προηγείται, και εκείνου του κ. Αϊζενκοτ, ο οποίος δεχόταν τη συγκυβέρνηση, αλλά χωρίς τον κ. Νετανιάχου.
Αυτά ίσχυαν µέχρι να κλείσουν οι κάλπες στην άλλη εκλογική αναµέτρηση, εκείνη των ΗΠΑ. Οι ενδιάµεσες εκλογές έφεραν τα πάνω κάτω, ιδιαίτερα στο Κογκρέσο, το οποίο απαρτίζεται όλο και περισσότερο από αντιπροσώπους που είναι αντίθετοι στον πόλεµο µε το Ιράν και επικριτικοί όσον αφορά το Ισραήλ και τις πολιτικές του στη Γάζα, στον Λίβανο και στη ∆υτική Οχθη.
Είναι πολύ πιθανόν ένα από τα πρώτα αποτελέσµατα των ενδιάµεσων εκλογών στις ΗΠΑ να είναι η επίσπευση του σχηµατισµού κυβέρνησης στο Ισραήλ, καθώς και η επίσπευση του τέλους του πολέµου πριν από την 3η Ιουνίου, όταν και θα ορκιστούν η νέα Γερουσία και η Βουλή των Αντιπροσώπων. Πρόκειται για έναν στόχο δύσκολο να επιτευχθεί, διότι πολλές φορές το τέλος του πολέµου δεν είναι ζήτηµα µιας πράξης, αλλά µιας διαδικασίας· και όσο πιο άµεση είναι τόσο πιο οδυνηρή µπορεί να αποδειχθεί, αν θυµηθούµε την έξοδο από το Αφγανιστάν τον Αύγουστο του 2021.
Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ένα τέτοιο τέλος στον συγκεκριµένο πόλεµο θα έχει αποτέλεσµα την περαιτέρω αποµάκρυνση των ΗΠΑ από την περιοχή. Πρόκειται για µια ιδιαίτερα σηµαντική εξέλιξη για την περιοχή και τη νέα γεωπολιτική ισορροπία. Οι ενδιάµεσες εκλογές πέτυχαν κάτι που τα όπλα δεν κατάφεραν.
*Αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικών Επιστηµών και ∆ιεθνών Σχέσεων στο Emmanuel College, Βοστόνη
Εφημερίδα Απογευματινή
