Ως ουτοπική για τα δεδομένα των επιχειρήσεων και της εγχώριας αγοράς εργασίας χαρακτηρίζεται η πρόταση για την καθιέρωση τετραήμερης απασχόλησης στην Ελλάδα, η οποία παράλληλα με την πρόσφατη νομοθεσία για τις εργασιακές σχέσεις ακολουθεί το μοντέλο της «διευθέτησης», όπως αντίστοιχα γίνεται σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη, τα οποία ωστόσο δεν στηρίζονται σε επιχειρήσεις εντάσεως εργασίας, αλλά κεφαλαίου.
Με απλά λόγια, η καθιέρωση ενός τέτοιου μοντέλου εργασίας -σύμφωνα με τους ειδικούς- θα κόστιζε αρκετά δισ. ευρώ στην περίπτωση που το κράτος θα επιδοτούσε αντίστοιχα τις επιχειρήσεις οι οποίες θέτουν σε εφαρμογή το τετραήμερο, ενώ σημείο αιχμής παραμένει η εφαρμογή του σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» της χώρας. Σε αυτή την περίπτωση, θα αυξανόταν δυσθεώρητα το κόστος εργασίας, καθώς θα καλούνταν να καλύψουν το εβδομαδιαίο κενό με πρόσληψη της μίας ή των δύο ημερών (το επιτρέπει ο νόμος).
Το νομικό πλαίσιο
Ήδη, με την τελευταία νομοθετική παρέμβαση της υπουργού Εργασίας, Νίκης Κεραμέως, δόθηκε η δυνατότητα κατανομής των ωρών σε εβδομαδιαία, μηνιαία ή ετήσια βάση, κατόπιν συμφωνίας εργαζόμενου και εργοδότη. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η τετραήμερη εργασία, η οποία μπορεί να εφαρμόζεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Υπάρχει βέβαια και η δυνατότητα, οι ώρες να κατανέμονται άνισα μέσα στο έτος, χωρίς να θεωρούνται υπερωρίες, εφόσον διασφαλίζεται ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος απασχόλησης.
Έτσι, σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως 40 ωρών εβδομαδιαίως, επιτρέπεται να συμφωνείται ότι για μια χρονική περίοδο (αυξημένης απασχόλησης) ο εργαζόμενος θα απασχολείται δύο ώρες την ημέρα επιπλέον των οκτώ ωρών, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιπλέον ώρες αφαιρούνται από τις ώρες εργασίας μιας άλλης χρονικής περιόδου (περίοδος μειωμένης απασχόλησης).
Διεθνής εμπειρία
Στην Ευρώπη, το μοντέλο της τετραήμερης εργασίας, βρίσκεται υπό «διερεύνηση» στα πολύ ανεπτυγμένα κράτη, τα οποία επιχειρούν να ισορροπήσουν εργασία και οικογενειακή ζωή:
1. Η Γαλλία, αν και εφαρμόζει 35ωρο από το 2000, εντούτοις 50 εταιρείες εφαρμόζουν το πρώτο εθνικό πιλοτικό πρόγραμμα τετραήμερης εβδομάδας εργασίας σε συνεργασία με το Emlyon Business School.
2. Η Γερμανία ολοκλήρωσε με επιτυχία το πρώτο πιλοτικό πρόγραμμα 4ήμερης εργάσιμης εβδομάδας, μια πρωτοποριακή συνεργασία μεταξύ της 4-Day Week Global, της Intraprenör και του Πανεπιστημίου του Münster. Στόχος του πιλοτικού προγράμματος ήταν η αξιολόγηση του αντίκτυπου της μειωμένης εργάσιμης εβδομάδας και εφαρμογή σε 41 επιχειρήσεις. Εξ αυτών, το 34% μείωσε με επιτυχία τις εβδομαδιαίες ώρες εργασίας κατά 20%, προσφέροντας στους εργαζόμενους μία επιπλέον ημέρα άδειας χωρίς συμπιεσμένα ωράρια. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, η αποδοτικότητα βελτιώθηκε μέσω της συντόμευσης των συσκέψεων και της βελτιστοποίησης των ροών εργασίας κατά 63%.
3. Η Ισλανδία είναι μία από τις χώρες που υποστηρίζουν περισσότερο την τετραήμερη εβδομάδα εργασίας από το 2019, όπου εφαρμόζει πιλοτικά προγράμματα σε 2.500 συμμετέχοντες χωρίς μείωση μισθού.
4. Η Λιθουανία δεν έχει εισαγάγει τετραήμερη εργάσιμη εβδομάδα σε εθνικό επίπεδο, αλλά έχει κάνει μία αξιοσημείωτη αλλαγή πολιτικής που επικεντρώνεται στους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα που είναι νέοι γονείς.
5. Η Ολλανδία έχει το μικρότερο εβδομαδιαίο ωράριο με 29 ώρες, αλλά και επιλογή στους εργαζόμενους να διαλέγουν τις ώρες μερικής απασχόλησης.
6. Η Πορτογαλία εφαρμόζει πιλοτικά τετραήμερη εβδομάδα εργασίας, σε 41 οργανισμούς του ιδιωτικού τομέα και περισσότερους από 1.000 υπαλλήλους.
7. Η Ισπανία εφάρμοσε το μοντέλο πιλοτικά με οικονομική ενίσχυση 200 επιχειρήσεων που απασχολούν 6.000 εργαζόμενους.
8. Το Βέλγιο έγινε η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που νομοθέτησε την τετραήμερη εβδομάδα.
Ωστόσο, η προοπτική μιας τετραήμερης εβδομάδας εργασίας δεν είναι ελκυστική για όλους. Ορισμένοι εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης θα εργάζονται πολλές ώρες, εάν επιλέξουν να συμπυκνώσουν το ωράριό τους, ενώ άλλοι, όπως οι εργαζόμενοι σε βάρδιες, απλώς δεν θα έχουν την επιλογή αυτής της ευελιξίας.
Αύξηση ανεργίας
Η υπουργός Εργασίας διευκρίνισε ότι θεωρεί τη συγκεκριμένη πρόταση του ΠΑΣΟΚ επικίνδυνη, η οποία με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει σε λουκέτα χιλιάδων επιχειρήσεων μικρομεσαίων και σε ανεργία χιλιάδες εργαζόμενους. Η κυρία Κεραμέως έδωσε ένα παράδειγμα, με ένα μανάβικο στο οποίο οι υπάλληλοι θα δουλεύουν Δευτέρα έως Πέμπτη, και συνεπώς για την Παρασκευή θα πρέπει να προσληφθούν άλλοι, για να λειτουργεί. Όπως σημείωσε, τα έσοδα δεν θα αλλάξουν, συνεπώς θα επιβαρυνθεί πολύ το κόστος εργασίας. «Κάποιες επιχειρήσεις δεν θα το αντέξουν αυτό. Ήδη ζητούν μείωση μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους. Αυτές που δεν θα το αντέξουν, θα κλείσουν», τόνισε η ίδια.
Σύμφωνα πάντως με στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ αφορά την πιλοτική εφαρμογή της τετραήμερης εργασίας πρώτα και κύρια στις μεγάλες επιχειρήσεις (άνω των 20 εργαζόμενων) και για θέσεις έντασης διανοίας, όχι έντασης εργασίας. Η πρόταση -όπως επισημαίνεται- θα εφαρμόζεται σε συμφωνία με τις επιχειρήσεις και αρχικά με φορολογικά κίνητρα για την πιλοτική εφαρμογή της. Επί της ουσίας αφορά τη μετάβαση στην τετραήμερη εργασία, η οποία έρχεται σε συνδυασμό με την πρόταση της αξιωματικής αντιπολίτευσης για αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών και την ΤΝ στην παραγωγή.
Εφημερίδα Απογευματινή
