Μικρότερες -ουσιαστικά μηδενικές- δόσεις, χαμηλότερη επιβάρυνση και ταχύτερη αποπληρωμή των δανείων τους, κερδίζουν πάνω από 100.000 δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη, μετά τη νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης, με την οποία μπαίνει τέλος στο ερμηνευτικό κενό που άφησε η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον εκτοκισμό των δανείων του νόμου 3869/2010. Η νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης που αναμένεται να ψηφιστεί σήμερα στη Βουλή, εφαρμόζει καθολικά την απόφαση του Αρείου Πάγου, ώστε κανένας συνεπής δανειολήπτης να μη χρειαστεί να προσφύγει ξανά στα δικαστήρια.
Σταθερή επιβάρυνση
Επί της ουσίας μειώνει αισθητά το κόστος αποπληρωμής, καθώς ο τόκος υπολογίζεται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί ολόκληρου του κεφαλαίου. Αυτό σημαίνει ότι πρακτικά η αποπληρωμή του δανείου από τον οφειλέτη γίνεται με τόκο (της τάξεως του 1 ευρώ) ο οποίος επιβάλλεται σταθερά σε όλες τις δόσεις, είτε πρόκειται για την πρώτη δόση είτε για την εκατοστή, αντί να εφαρμοστεί η διεθνώς ακολουθούμενη τοκοχρεωλυτική πρακτική που ισχύει για όλες τις δανειακές συμβάσεις και η οποία συναρτά τον τόκο με την περίοδο χρήσης του κεφαλαίου.
Η ρύθμιση εισάγει και την αναδρομικότητα, συμπεριλαμβάνοντας και όσους δανειολήπτες έχουν ρυθμίσει τα δάνειά τους και συνεχίζουν να τα εξοφλούν. Στην περίπτωσή τους, όσα επιπλέον χρήματα κατέβαλαν τα προηγούμενα χρόνια, θα αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο. Δηλαδή, οι δανειολήπτες θα δουν, τόσο μείωση της δόσης όσο και σημαντική μείωση της περιόδου αποπληρωμής.
Παράδειγμα
Ενδεικτικά, δανειολήπτης που τον Ιανουάριο 2024 είχε υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ, με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες. Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού θα πληρώνει δόση 483 ευρώ που αντιστοιχεί σε 482 ευρώ αποπληρωμή κεφαλαίου (χρεολύσιο) και 1 ευρώ τόκο.
Σε ό,τι αφορά το όφελος από την αναδρομικότητα, εάν ο δανειολήπτης αυτός κατέβαλε ποσό 731 ευρώ που αντιστοιχεί στην τοκοχρεωλυτική δόση από τον Ιανουάριο 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, θα έχει πληρώσει υπερβάλλον ποσό για 30 μήνες ίσο με (731-483)*30 = 7.440 ευρώ. Συνεπώς, αντί να του απομένουν σήμερα 270 δόσεις για την αποπληρωμή του δανείου, αυτό το ποσό αφαιρείται από τις δόσεις που έχει να καταβάλλει και θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ (με την τελευταία δόση να ανέρχεται σε 266 ευρώ). Συνολικά ο δανειολήπτης, αντί να πληρώσει 74.852 ευρώ σε τόκους, θα καταβάλει μόλις 411 ευρώ.
Εξαιρέσεις
– Την ίδια μεταχείριση δεν έχουν, πάντως, όσοι οφειλέτες του ν. Κατσέλη έχουν εντάξει προς ρύθμιση τα δάνειά τους στον εξωδικαστικό μηχανισμό και στον ν. 4605/2019 για την προστασία της πρώτης κατοικίας, καθώς εκεί τηρείται η διάταξη του νόμου που προβλέπει ότι η μηνιαία δόση υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης. Επιπλέον, η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης δεν διευκρινίζει τι θα γίνει με τα δάνεια που είναι σε σταθερό επιτόκιο. Στη σελίδα 45 της απόφασης της Ολομέλειας του ΑΠ αναφέρεται ότι όσοι έχουν σταθερό επιτόκιο, θα πληρώνουν τόκο από την 1η μέρα της ρύθμισης και όσοι έχουν κυμαινόμενο μόνο για ένα μήνα.
– Η νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης δεν προβλέπει αναδρομικότητα σε υποθέσεις που, είτε έχουν κλείσει, δηλαδή τα δάνεια έχουν εξοφληθεί, ή έχουν κηρυχθεί έκπτωτες. Επειδή στις υποθέσεις αυτές, είτε η οφειλή έχει αποπληρωθεί και η κύρια κατοικία έχει ήδη διασωθεί (συνήθως με εφάπαξ αποπληρωμή του υπόλοιπου κεφαλαίου) είτε έχουν ήδη παραχθεί νομικά αποτελέσματα και για τις δύο πλευρές εξαιτίας της μη καταβολής δόσεων για σειρά μηνών ή ετών.
Σύμφωνα με το σκεπτικό του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η αναδρομική επανεξέταση αυτών των υποθέσεων θα προκαλούσε σοβαρή νομική και συστημική αβεβαιότητα, καθώς θα απαιτούσε να ανοίξουν ξανά χιλιάδες παλιές υποθέσεις, πολλές από τις οποίες βασίζονται σε δικαστικές αποφάσεις δεκαετίας. Επιπλέον, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο οφειλέτης έχει εκπέσει από τη ρύθμιση, σημαίνει ότι δεν έχει καταβληθεί σημαντικός αριθμός δόσεων. Άρα δεν τίθεται θέμα αναδρομικής επιστροφής για ποσά που δεν πληρώθηκαν ποτέ.
Εγγυήσεις «Ηρακλής»
Σημειώνεται ότι η μείωση των δόσεων στα δάνεια ν. Κατσέλη συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής». Η συνολική επίδραση εκτιμάται ότι θα είναι περίπου 500.000.000 ευρώ σε βάθος 20ετίας, λόγω των χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ, και επιπλέον περίπου 200.000.000 ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης. Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τις ίδιες τις τράπεζες. Στην πράξη, οι τράπεζες θα πιστώσουν στον «Ηρακλή» όποιες εισπράξεις έχουν κάνει από τα δάνεια Κατσέλη πριν αυτά να τιτλοποιηθούν.
Εφημερίδα Απογευματινή
