Ενισχύεται η ασπίδα προστασίας στην πρώτη κατοικία υπερχρεωµένων νοικοκυριών και το δίχτυ ασφαλείας ειδικά για τους ευάλωτους δανειολήπτες. Από τις 21 Σεπτεµβρίου ενεργοποιείται στο σύστηµα της ηλεκτρονικής πλατφόρµας του εξωδικαστικού µηχανισµού η δυνατότητα για τους οφειλέτες να υποβάλουν αίτηση ρύθµισης, διαχωρίζοντας την κύρια κατοικία από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία τους.
Εφεξής, ο οφειλέτης που θα µπαίνει στον εξωδικαστικό µηχανισµό θα µπορεί να επιλέγει τη διάσωση µόνον της κύριας κατοικίας του. Στην περίπτωση αυτή ο εξωδικαστικός, στον υπολογισµό της παραγόµενης πρότασης ρύθµισης, θα λαµβάνει υπόψη µόνο την αξία τής υπό διάσωση κύριας κατοικίας και όχι των λοιπών περιουσιακών στοιχείων, τα οποία θα πρέπει να ρευστοποιηθούν.
Ως αποτέλεσµα, η δόση και τα «κουρέµατα» των οφειλών που θα επιτυγχάνει ο οφειλέτης θα είναι ουσιαστικά βελτιωµένα και ανταποκρινόµενα µόνον στην αξία της κατοικίας και των εισοδηµάτων του. Θα διασώζεται η κύρια κατοικία του, ενώ τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία θα εκποιούνται µέσω διαδικασίας ηλεκτρονικού πλειστηριασµού. Ο οφειλέτης θα επωφελείται, έτσι, από σηµαντικές διαγραφές και χαµηλότερη δόση στην παραγόµενη πρόταση ρύθµισης για την εξόφληση των οφειλών του, υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι η αξία του ακινήτου είναι χαµηλότερη από τα συνολικά ποσά των οφειλών του σε χρηµατοδοτικούς φορείς (τράπεζες και servicers).
Αλλάζει ο αλγόριθµος
Ειδικότερα, εφόσον το επιλέξει ο ίδιος ο οφειλέτης, ο αλγόριθµος της ηλεκτρονικής πλατφόρµας του εξωδικαστικού µηχανισµού θα λαµβάνει υπόψη µόνο την αξία της κύριας κατοικίας για να βγάλει την προτεινόµενη ρύθµιση. Ως αξία της κατοικίας ισχύουν τα ήδη αναφερόµενα στον νόµο του εξωδικαστικού (δηλαδή το µέγιστο µεταξύ της εµπορικής αξίας όπως τη δηλώνει στο σύστηµα ο πιστωτής ή η αξία ΕΝΦΙΑ). Η πρόταση θα περιλαµβάνει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη (εκτός πρώτης κατοικίας). Η εκποίηση αυτή θα ενσωµατώνεται ως όρος στη σύµβαση αναδιάρθρωσης και θα διενεργείται ηλεκτρονικά µέσω της διαδικασίας του e-auction. Η ηµεροµηνία εκποίησης ορίζεται σε διάστηµα από 40 έως 60 ηµέρες από τη σύνταξη της σχετικής έκθεσης, χωρίς να συνυπολογίζεται ο Αύγουστος.
Σηµειώνεται ότι ο οφειλέτης θα έχει το δικαίωµα να απορρίψει ή να αποδεχθεί την πρόταση που θα παράγεται από τον αλγόριθµο. Εφόσον την αποδεχθεί, θα συντάσσεται η σύµβαση αναδιάρθρωσης µε τα ανωτέρω χαρακτηριστικά (δόση προς διάσωση της κύριας κατοικίας εφόσον τηρηθεί και εκποίηση λοιπών ακινήτων).
Οσο διαρκεί η συµφωνία, οι συµβαλλόµενοι πιστωτές δεν θα µπορούν να επισπεύσουν αναγκαστική εκτέλεση, να λάβουν ασφαλιστικά µέτρα ή να εγγράψουν νέα υποθήκη στην κύρια κατοικία του οφειλέτη. Σε περίπτωση που ο οφειλέτης αθετήσει τους όρους, η προστασία αίρεται αυτόµατα.
Παράδειγµα
Με τη νέα δυνατότητα του εξωδικαστικού µηχανισµού για τη διάσωση της πρώτης κατοικίας, αν π.χ. ένας οφειλέτης έχει χρέη 200.000 ευρώ, µία κύρια κατοικία αξίας 120.000 ευρώ και ένα εξοχικό αξίας 80.000 ευρώ, µέχρι σήµερα ο αλγόριθµος του εξωδικαστικού υπολόγιζε τη ρύθµιση βάσει χρέους 200.000 ευρώ και αξίας περιουσιακών στοιχείων 200.000 ευρώ, άρα δεν µπορούσε να κάνει «κούρεµα» της οφειλής. Τώρα, το χρέος των 200.000 ευρώ θα ρυθµίζεται στη βάση των 120.000 ευρώ αξίας της πρώτης κατοικίας και θα λαµβάνει «κούρεµα», ενώ το δευτερεύον ακίνητο θα εκποιείται.
Η σύµβαση αναδιάρθρωσης θα βγαίνει αυτόµατα από το σύστηµα εφόσον ο οφειλέτης πατήσει το κουµπί για διάσωση µόνο της κύριας κατοικίας και η διαδικασία του πλειστηριασµού των δευτερευόντων περιουσιακών στοιχείων θα «τρέχει» χωρίς να απαιτείται έκδοση διαταγής πληρωµής και κατασχετήριο, που πρακτικά απαιτούν ένα επτάµηνο. Μέχρι σήµερα η εκποίηση δευτερευόντων ακινήτων µέσω πλειστηριασµού πολλές φορές δεν ήταν εφικτή, λόγω π.χ. µη εύρεσης αγοραστή κ.ά., µε αποτέλεσµα να επιβαρύνεται σηµαντικά η παραγόµενη πρόταση ρύθµισης για τον οφειλέτη. Και αυτό ήταν µεγάλο πρόβληµα για όσους είχαν χρέη και ήθελαν να τα ρυθµίσουν, διασώζοντας την πρώτη κατοικία τους.
Σηµειώνεται ότι από τις 27 Ιουλίου ήδη ισχύει ο εξωδικαστικός για χρέη από 5.000 ευρώ, που απευθύνεται σε πάνω από 1.000.000 µικροοφειλέτες µε χρέη σε ΑΑ∆Ε και ΕΦΚΑ ή σε καταναλωτικό δάνειο. Από τις 18 Ιουλίου έχει ενεργοποιηθεί επίσης η πλατφόρµα της ΑΑ∆Ε για την ένταξη οφειλών στη νέα ρύθµιση έως 72 δόσεων, για οφειλές προς το ∆ηµόσιο που κατέστησαν ληξιπρόθεσµες έως τις 31.12.2023. Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά µέσω της πλατφόρµας myAADE έως τις 31.12.2026.
Συνολικά, µέχρι το τέλος Ιουλίου, µέσω της πλατφόρµας του εξωδικαστικού µηχανισµού είχαν ολοκληρωθεί 66.578 ρυθµίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 20,19 δισ. ευρώ. Τα «κουρέµατα» που έχει δώσει η πλατφόρµα του εξωδικαστικού µηχανισµού σε οφειλές πολιτών προς ∆ηµόσιο, τράπεζες και servicers ανέρχονται σε 6,53 δισ. ευρώ.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
