Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε βασικό προμηθευτή όλων των κύριων μορφών ενέργειας για τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενισχύοντας διαρκώς την εξαγωγική της παρουσία στην ηλεκτρική ενέργεια, τα πετρελαιοειδή και το φυσικό αέριο. Η στρατηγική γεωγραφική θέση της χώρας, οι επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές, η αξιοποίηση των εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων και η ενεργειακή διπλωματία δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω ενίσχυση του ελληνικού ενεργειακού αποτυπώματος στις γειτονικές αγορές.
Η ηλεκτρική ενέργεια οδηγεί τη μεταστροφή
Η μεγαλύτερη μεταβολή καταγράφεται στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, όπου η Ελλάδα έχει μετατραπεί μέσα σε λίγα χρόνια από καθαρό εισαγωγέα σε έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με στοιχεία του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκου Τσάφου, το 2019 η χώρα εισήγαγε περίπου 10 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, ποσότητα που αντιστοιχούσε στο 18% της εγχώριας κατανάλωσης.
Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε για πρώτη φορά θετικό ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ το 2025 οι καθαρές εξαγωγές έφτασαν τις 3 τεραβατώρες. Το 2026 η χώρα κατατάσσεται στην πέμπτη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων καθαρών εξαγωγέων ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Η μεταστροφή αυτή αποτυπώνεται και στο εμπορικό ισοζύγιο. Από τις ετήσιες δαπάνες περίπου 300 εκατ. ευρώ για εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας την περίοδο 2014-2019, η Ελλάδα πέρασε σε εμπορικό πλεόνασμα 262 εκατ. ευρώ το 2025. Μάλιστα, μόνο κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026 το πλεόνασμα ανήλθε στα 341 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας ήδη το σύνολο της προηγούμενης χρονιάς.
Ρεκόρ εξαγωγών στα πετρελαιοειδή
Ο κλάδος της διύλισης παραμένει ένας από τους πλέον εξωστρεφείς της ελληνικής οικονομίας, με τις δύο μεγαλύτερες εταιρείες του τομέα να καταγράφουν υψηλές επιδόσεις και το 2025.
Η Helleniq Energy εξήγαγε κατά μέσο όρο 8 εκατομμύρια τόνους πετρελαιοειδών ετησίως την τελευταία τριετία, ενώ περισσότερα από 2 εκατομμύρια τόνοι κατευθύνονται κάθε χρόνο στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση των εξαγωγών διαδραματίζει η επαναλειτουργία του αγωγού Θεσσαλονίκης – Σκοπίων (VARDAX), μέσω του οποίου μεταφέρεται ντίζελ τόσο για τη Βόρεια Μακεδονία όσο και για τις γειτονικές αγορές.
Αντίστοιχα, η Motor Oil εξήγαγε το 2025 περίπου 8,8 εκατομμύρια μετρικούς τόνους καυσίμων, με το 74,17% του συνολικού όγκου πωλήσεων να προέρχεται από το εξωτερικό και τη ναυτιλία. Παράλληλα, ο όμιλος διατηρεί εμπορική παρουσία σε περισσότερες από 65 χώρες, καθώς και δίκτυα λιανικής σε κράτη της ευρύτερης περιοχής.
Αύξηση και στις εξαγωγές φυσικού αερίου
Ανοδική είναι και η πορεία των εξαγωγών φυσικού αερίου μέσω του ελληνικού συστήματος μεταφοράς.
Το 2025 οι εξαγωγές ανήλθαν στις 8,6 τεραβατώρες, καταγράφοντας τριπλασιασμό σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η δυναμική συνεχίστηκε και το πρώτο εξάμηνο του 2026, όταν οι εξαγωγές έφτασαν τις 8,72 τεραβατώρες, έναντι 2,86 τεραβατωρών το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή διαδραματίζει ο «Κάθετος Διάδρομος», μέσω του οποίου υγροποιημένο φυσικό αέριο που εισάγεται στην Ελλάδα αεριοποιείται και μεταφέρεται στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο «Κάθετος Διάδρομος» ενισχύει τον περιφερειακό ρόλο της Ελλάδας
Σημαντική ώθηση στην ανάπτυξη του διαδρόμου έδωσε η συμφωνία που επιτεύχθηκε τον περασμένο Μάρτιο μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η συμφωνία προβλέπει μείωση του κόστους μεταφοράς, γεγονός που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της συγκεκριμένης ενεργειακής διαδρομής. Ήδη, στις πρόσφατες δημοπρασίες για τη δέσμευση δυναμικότητας εξαγωγών, οι ενδιαφερόμενες εταιρείες εξασφάλισαν σχεδόν το 50% της διαθέσιμης δυναμικότητας έως το 2030, επιβεβαιώνοντας τον ολοένα και σημαντικότερο ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
