Με βασικό κριτήριο την εξοικονόμηση χρημάτων, χωρίς όμως να εγκαταλείπει την αναζήτηση ποιότητας, κινείται πλέον ο Έλληνας καταναλωτής. Οι θερινές εκπτώσεις αποτελούν για πολλούς την κατάλληλη ευκαιρία για αγορές που είχαν αναβληθεί, ενώ η ίδια συγκρατημένη στάση αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι φετινές διακοπές.
Η εκπτωτική περίοδος, που ξεκίνησε τη Δευτέρα 13 Ιουλίου και ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου, δημιουργεί προσδοκίες για ενίσχυση της εμπορικής κίνησης και τόνωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ωστόσο, η συμπεριφορά των καταναλωτών έχει αλλάξει ριζικά, καθώς οι αγορές γίνονται πλέον περισσότερο στοχευμένα και λιγότερο παρορμητικά.
Ο καταναλωτής συγκρίνει, ερευνά και αγοράζει μόνο ό,τι χρειάζεται
Έρευνες του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και άλλων επιστημονικών φορέων δείχνουν ότι οι Έλληνες καταναλωτές είναι πλέον περισσότερο οργανωμένοι, ενημερωμένοι και απαιτητικοί.
Πριν προχωρήσουν σε μια αγορά, συγκρίνουν τιμές, αναζητούν πραγματικές προσφορές και αξιολογούν κατά πόσο ένα προϊόν ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους. Οι αγορές της στιγμής περιορίζονται, ενώ προτεραιότητα δίνεται στα απολύτως απαραίτητα.
Η πίεση της ακρίβειας παραμένει έντονη. Ανάλογα με τον κλάδο, το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνει ότι έχει μειώσει την κατανάλωση βασικών αγαθών και υπηρεσιών κυμαίνεται από 16% έως 56%, αποτυπώνοντας τη συνεχιζόμενη επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Κερδίζουν έδαφος τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας
Η νέα καταναλωτική πραγματικότητα αποτυπώνεται και στις επιλογές μέσα στα καταστήματα. Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ενισχύουν διαρκώς τη θέση τους, καθώς προσφέρονται σε χαμηλότερες τιμές και επιτρέπουν μεγαλύτερο έλεγχο των καθημερινών δαπανών.
Παράλληλα, οι καταναλωτές εμφανίζονται λιγότερο διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερο μόνο για ένα γνωστό εμπορικό σήμα. Η σχέση τιμής και ποιότητας αποκτά καθοριστική σημασία, ενώ η εμπιστοσύνη προς τις επιχειρήσεις γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να κερδηθεί.
«Γυρίζουν την πλάτη» σε επιχειρήσεις που θεωρούν ότι αισχροκερδούν
Οι πολίτες αξιολογούν αυστηρότερα τη στάση των εταιρειών απέναντι στην ακρίβεια. Δεν διστάζουν να αλλάξουν μάρκα ή κατάστημα όταν θεωρούν ότι μια επιχείρηση επιδεικνύει αδιαφορία, έλλειψη διαφάνειας ή εκμεταλλεύεται τις συνθήκες της αγοράς.
Η ειλικρίνεια στις προσφορές και η καθαρή ενημέρωση για τις τιμές εξελίσσονται σε βασικούς παράγοντες για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πελατών.
Οι εκπτώσεις ως «παράθυρο» για αναβληθείσες αγορές
Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Θάνος Μαύρος, εταίρος και επικεφαλής του Τομέα Καταναλωτικών Προϊόντων της EY Ελλάδος, η τελευταία έρευνα EY Future Consumer Index Ελλάδα είχε καταγράψει μια μικρή αλλά αισθητή βελτίωση του καταναλωτικού κλίματος.
Για πρώτη φορά από την έναρξη της έρευνας, το 2021, οι Έλληνες έδειχναν μια συγκρατημένη διάθεση να αυξήσουν τις δαπάνες τους σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, πάντα μέσα στα όρια των οικονομικών τους δυνατοτήτων.
Ωστόσο, οι νέες πληθωριστικές πιέσεις και η άνοδος του κόστους ενέργειας ενίσχυσαν ξανά την αβεβαιότητα. Σε αυτό το περιβάλλον, μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος κατευθύνεται σε τρόφιμα, λογαριασμούς και μετακινήσεις, ενώ περιορίζονται οι αγορές ένδυσης, υπόδησης και διαρκών αγαθών.
Το 81% περιμένει τις μεγάλες προσφορές
Οι εκπτώσεις παραμένουν σημαντικό κίνητρο. Σύμφωνα με την έρευνα της EY, το 81% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ανέβαλε αγορές μέχρι την έναρξη μεγάλων εκπτωτικών περιόδων.
Η τάση αυτή δείχνει ότι οι καταναλωτές θα επισκεφθούν την αγορά και θα αναζητήσουν σημαντικές μειώσεις τιμών, όμως είναι πιθανό να περιοριστούν σε προγραμματισμένες ή απολύτως αναγκαίες αγορές.
Παράλληλα, οι εκπτώσεις και οι προσφορές αποτελούν για τις περισσότερες κατηγορίες προϊόντων το δεύτερο σημαντικότερο κριτήριο επιλογής επιχείρησης, αμέσως μετά την καλύτερη τιμή.
Η μάχη για τις «πραγματικές εκπτώσεις»
Οι καταναλωτές δεν αρκούνται πλέον σε εντυπωσιακά ποσοστά μείωσης. Εξετάζουν την αρχική τιμή, συγκρίνουν προϊόντα και αναζητούν προσφορές με ουσιαστικό όφελος.
Όπως επισημαίνει ο κ. Μαύρος, οι επιχειρήσεις καλούνται να επενδύσουν στη διαφάνεια και στην ειλικρίνεια, καθώς η εμπιστοσύνη αποτελεί τη βάση της σχέσης τους με το καταναλωτικό κοινό.
Διακοπές με το κομπιουτεράκι στο χέρι
Η ίδια ανάγκη για περιορισμό των εξόδων επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες οργανώνουν τις φετινές καλοκαιρινές διακοπές.
Έρευνα του ΙΕΛΚΑ, που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2026 σε δείγμα 700 καταναλωτών, καταγράφει έντονη στροφή προς οικονομικότερες επιλογές, όπως το μαγείρεμα στον χώρο διαμονής, η αγορά τροφίμων από σούπερ μάρκετ και η μείωση των εξόδων για εστίαση.
Μαγείρεμα στο κατάλυμα και αγορές από σούπερ μάρκετ
Το 41% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι μαγειρεύει συχνά κατά τη διάρκεια των διακοπών του, ενώ το 70% επισκέπτεται συστηματικά σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ.
Παράλληλα, το 79% αγοράζει προϊόντα από φούρνους και αρτοποιεία, ενώ μόλις το 28% δηλώνει ότι δεν μαγειρεύει ποτέ στις διακοπές. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη των διακοπών με μεγαλύτερη διατροφική αυτάρκεια και σαφή προσπάθεια περιορισμού του κόστους εστίασης.
Στροφή στα τοπικά προϊόντα
Περισσότεροι από έξι στους δέκα καταναλωτές, ποσοστό 62%, δηλώνουν ότι προτιμούν τα τοπικά προϊόντα. Η επιλογή αυτή ενισχύει την τοπική οικονομία, ενώ παράλληλα συνδυάζει την αναζήτηση αυθεντικών γεύσεων με την ανάγκη για οικονομικότερες λύσεις.
Το 45% μειώνει τις αγορές του
Σύμφωνα με την έρευνα, το 45% των καταναλωτών σκοπεύει να περιορίσει τις φετινές δαπάνες για αγορές.
Το αυξημένο κόστος των εισιτηρίων θεωρείται ο πιο επιβαρυντικός παράγοντας, ενώ ακολουθούν το κόστος της εστίασης και της διαμονής. Η επιλογή εξοχικών κατοικιών, ενοικιαζόμενων δωματίων και καταλυμάτων χωρίς παροχή γευμάτων φαίνεται ότι λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός συγκράτησης των εξόδων.
Οι μισοί Έλληνες δεν θα κάνουν διακοπές
Το 50% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι δεν σχεδιάζει καλοκαιρινές διακοπές το 2026, έναντι 52% το 2025.
Από την άλλη πλευρά, το 34% αναφέρει ότι θα κάνει περιορισμένες διακοπές, το 14% ότι θα ταξιδέψει όπως κάθε χρόνο και μόλις το 2% ότι θα παρατείνει τη διάρκεια των διακοπών του. Για όσους τελικά ταξιδέψουν, η μέση διάρκεια διακοπών υπολογίζεται στις 11,4 ημέρες, σχεδόν αμετάβλητη σε σχέση με τις 11,3 ημέρες του προηγούμενου έτους.
Εξοχικά και ενοικιαζόμενα δωμάτια κερδίζουν τα ξενοδοχεία
Η πλειονότητα επιλέγει πιο οικονομικές μορφές διαμονής. Το 35% θα μείνει σε ιδιόκτητη εξοχική κατοικία, το 18% σε εξοχικό συγγενών ή φίλων και το 35% σε ενοικιαζόμενα δωμάτια.
Μόλις το 14% επιλέγει ξενοδοχείο, με το 10% να προτιμά διαμονή χωρίς διατροφή και το 4% πακέτα πλήρους διατροφής. Το 8% στρέφεται στο κάμπινγκ, ενώ το 9% σχεδιάζει ταξίδι στο εξωτερικό. Οι ακριβότερες επιλογές, όπως τα ξενοδοχεία all inclusive και οι κρουαζιέρες, συγκεντρώνουν πολύ χαμηλά ποσοστά.
Πρώτη επιλογή η παραθαλάσσια ηπειρωτική Ελλάδα
Η ηπειρωτική Ελλάδα και ειδικά οι παραθαλάσσιες περιοχές αποτελούν την πρώτη επιλογή για το 57% των ταξιδιωτών.
Τα νησιά ακολουθούν με 38%, ενώ το 11% επιλέγει ορεινούς προορισμούς στην ηπειρωτική χώρα. Διακοπές στο εξωτερικό εξετάζει το 9% των ερωτηθέντων.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι ο Έλληνας καταναλωτής δεν εγκαταλείπει τις αγορές και τις διακοπές, αλλά τις προσαρμόζει στις οικονομικές του δυνατότητες. Συγκρίνει περισσότερο, ξοδεύει λιγότερο και αναζητά λύσεις που του επιτρέπουν να διατηρήσει την ποιότητα χωρίς να ξεφύγει από τον προϋπολογισμό του.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
