Την ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει έναν τραπεζικό τομέα με μεγαλύτερη κλίμακα, λιγότερους εθνικούς περιορισμούς και αυξημένη δυνατότητα χρηματοδότησης της ανάπτυξης υπογραμμίζει ο Κυριάκος Πιερρακάκης, περιγράφοντας τις βασικές προτεραιότητές του ως πρόεδρος του Eurogroup.
Σε συνέντευξή του στο τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την Τραπεζική Εποπτεία, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συνδέει την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης με την ανταγωνιστικότητα, τις επενδύσεις και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως επισημαίνει, το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα καλείται πλέον όχι μόνο να παραμείνει σταθερό και ανθεκτικό, αλλά και να λειτουργήσει ως μοχλός μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.
Πιερρακάκης: «Η διασυνοριακή τραπεζική δραστηριότητα να γίνει ο κανόνας»
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημειώνει ότι η Ευρώπη χρειάζεται τράπεζες ικανές να δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την Ενιαία Αγορά και να κατευθύνουν αποτελεσματικότερα τα διαθέσιμα κεφάλαια σε επενδύσεις.
«Αν θέλουμε η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων να πετύχει, χρειαζόμαστε τράπεζες που να μπορούν να λειτουργούν πραγματικά σε ευρωπαϊκή κλίμακα, να στηρίζουν τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ενιαία Αγορά και να κατευθύνουν αποτελεσματικά τα κεφάλαια προς τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρώπης», τονίζει.
Κατά τον ίδιο, η διασυνοριακή τραπεζική δραστηριότητα πρέπει να μετατραπεί από εξαίρεση σε κανόνα, ώστε κεφάλαια και ρευστότητα να μπορούν να κινούνται πιο ελεύθερα εντός της Τραπεζικής Ένωσης.
Παράλληλα, ζητεί ένα κανονιστικό πλαίσιο που θα διατηρεί υψηλά πρότυπα εποπτείας, χωρίς όμως να δημιουργεί περιττή πολυπλοκότητα και διοικητικά βάρη.
Η Τραπεζική Ένωση και το EDIS
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο πρόεδρος του Eurogroup στην ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων (EDIS).
Όπως υποστηρίζει, ο κατακερματισμός της τραπεζικής αγοράς δεν αποτελεί πλέον μόνο οικονομική αναποτελεσματικότητα, αλλά και «στρατηγική ευπάθεια» για την Ευρώπη.
Η πορεία, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να ακολουθήσει τα βήματα που είχαν συμφωνηθεί στο Eurogroup το 2022, με πρώτο στάδιο την ενίσχυση του πλαισίου διαχείρισης τραπεζικών κρίσεων και των εθνικών συστημάτων εγγύησης καταθέσεων.
Η μεταρρύθμιση του πλαισίου CMDI, όπως επισημαίνει, ολοκληρώνει αυτό το πρώτο στάδιο, ενώ πλέον το βάρος μεταφέρεται στην εφαρμογή του και στην αναζήτηση συναίνεσης για τα επόμενα βήματα.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης εμφανίζεται θετικός και απέναντι στην πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αντικαταστήσει την πρόταση του 2015 για το EDIS με ένα απλούστερο σύστημα, στο οποίο οι αρμοδιότητες και η χρηματοδότηση θα κατανέμονται μεταξύ εθνικού και κεντρικού επιπέδου.
«Κινητήριος δύναμη» το Eurogroup
Αναφερόμενος στον ρόλο του Eurogroup, ο πρόεδρός του τονίζει ότι όσο περισσότερο επιδιώκει η Ευρώπη να ενισχύσει τη θέση της, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά ο συντονισμός των οικονομικών πολιτικών.
Στις προκλήσεις που εντοπίζει περιλαμβάνονται η επιβράδυνση της παραγωγικότητας, ο διεθνής ανταγωνισμός, ο γεωπολιτικός κατακερματισμός, οι αυξημένες επενδυτικές ανάγκες και το μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας.
«Φιλοδοξία μου είναι το Eurogroup να αναγνωρίζεται ως κινητήριος δύναμη της μελλοντικής ευημερίας της Ευρώπης», αναφέρει, υπογραμμίζοντας ότι η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα αποτελέσουν βασικές προτεραιότητες της θητείας του.
Παράλληλα, σημειώνει ότι ο ρόλος του ως προέδρου δεν είναι να επιβάλλει λύσεις αλλά να δημιουργεί τις συνθήκες για την επίτευξη πολιτικής συναίνεσης μεταξύ των κρατών-μελών.
Οι τρεις προτεραιότητες για τις ευρωπαϊκές τράπεζες
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιγράφει τρεις βασικούς άξονες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος.
Πρώτος είναι η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής χρηματοπιστωτικής ενοποίησης και η εφαρμογή του νέου πλαισίου CMDI.
Δεύτερος, η διευκόλυνση της διασυνοριακής τραπεζικής δραστηριότητας και της ενοποίησης, ώστε να επιτευχθούν μεγαλύτερη κλίμακα και αποτελεσματικότερη κατανομή κεφαλαίων.
Τρίτος, η απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου χωρίς χαλάρωση των προτύπων χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζει, «η προσαρμογή του κανονιστικού πλαισίου δεν σημαίνει χαλάρωση των προτύπων», αλλά διαμόρφωση συνθηκών που θα επιτρέπουν στις ευρωπαϊκές τράπεζες να είναι περισσότερο ανταγωνιστικές.
Το μάθημα του gov.gr για την τραπεζική εποπτεία
Ο πρόεδρος του Eurogroup αναφέρεται και στην εμπειρία του από τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ελληνικού Δημοσίου, συνδέοντάς την με τις δυνατότητες εκσυγχρονισμού της τραπεζικής εποπτείας.
Όπως εξηγεί, το μοντέλο του gov.gr στηρίχθηκε στην αρχή ότι η ίδια πληροφορία δεν πρέπει να ζητείται επανειλημμένα από διαφορετικές υπηρεσίες.
Την ίδια λογική, κατά τον ίδιο, μπορεί να ακολουθήσει και το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, με κοινά πρότυπα δεδομένων και ασφαλή επαναχρησιμοποίηση των πληροφοριών μεταξύ ΕΚΤ, Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, εθνικών εποπτικών αρχών και αρχών εξυγίανσης.
Η καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων και της Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούσε, όπως σημειώνει, να βοηθήσει στον ταχύτερο εντοπισμό κινδύνων και να μειώσει το κόστος συμμόρφωσης των τραπεζών.
Τεχνητή Νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια και τραπεζική κλίμακα
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτηρίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη μία από τις πλέον μετασχηματιστικές τεχνολογίες της εποχής, επισημαίνοντας όμως ότι η καινοτομία πρέπει να προχωρά παράλληλα με τη λειτουργική ανθεκτικότητα και την κυβερνοασφάλεια.
Τονίζει ακόμη ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες εξακολουθούν να υστερούν σε μέγεθος έναντι μεγάλων διεθνών ανταγωνιστών, γεγονός που περιορίζει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα επενδύσεων σε τεχνολογίες αιχμής.
Για τον λόγο αυτό, όπως αναφέρει, έχει θέσει στο Eurogroup τη συζήτηση για την άρση των εμποδίων που περιορίζουν τη διασυνοριακή ενοποίηση και την ανάπτυξη μεγαλύτερης τραπεζικής κλίμακας στην Ευρώπη.
Το ελληνικό δίδαγμα από τα «κόκκινα» δάνεια
Αναφερόμενος στις ελληνικές τράπεζες και στη μεγάλη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σημειώνει ότι το βασικό συμπέρασμα είναι η ανάγκη πρόληψης νέων προβλημάτων.
«Ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι να αποτρέπεται εξαρχής η δημιουργία τους», επισημαίνει.
Κατά τον ίδιο, η εξυγίανση των ελληνικών τραπεζικών ισολογισμών και η βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού δείχνουν ότι οι μεταρρυθμίσεις και η συνεργασία μεταξύ τραπεζών, εποπτικών αρχών και δημόσιων φορέων μπορούν να δημιουργήσουν διαρκή αποτελέσματα.
Το σημαντικότερο, όπως υπογραμμίζει, είναι η διατήρηση αυστηρών προτύπων πιστοδότησης, ισχυρής κουλτούρας διαχείρισης κινδύνων και προληπτικής εποπτείας.
