Κονδύλια ύψους 109 δισ. ευρώ, µέσα από πέντε διαφορετικές πηγές χρηµατοδότησης, θα έχει στη διάθεσή της η Ελλάδα την επόµενη οκταετία, για να στηρίξει έργα, υποδοµές και ιδιωτικές επενδύσεις που θα αποτελέσουν τα βασικά γρανάζια της ανάπτυξης µετά την ολοκλήρωση του Ταµείου Ανάκαµψης (RRF). Κεντρική θέση στον νέο επενδυτικό χάρτη έχουν το Πρόγραµµα ∆ηµόσιων Επενδύσεων (Π∆Π) της περιόδου 2027-2030, το Κοινωνικό Κλιµατικό Ταµείο, το Ταµείο Απανθρακοποίησης των Νήσων, το Ταµείο Εκσυγχρονισµού και η νέα προγραµµατική περίοδος 2028-2034, που θα αποτελέσει την κύρια δεξαµενή των κεφαλαίων.
Το µεγάλο στοίχηµα για την κυβέρνηση, αλλά και για την επόµενη που θα κληθεί να αξιοποιήσει τα κεφάλαια, είναι αν οι πόροι θα κρατήσουν ψηλά την επενδυτική δραστηριότητα και θα περιορίσουν το «κενό» που χωρίζει την Ελλάδα από την Ευρώπη. Αναλυτικότερα, οι πέντε γραµµές χρηµατοδότησης που παίρνουν τη σκυτάλη από το Ταµείο Ανάκαµψης είναι:
Πρόγραµµα ∆ηµόσιων Επενδύσεων
Το Πρόγραµµα ∆ηµόσιων Επενδύσεων αναλαµβάνει να καλύψει σηµαντικό µέρος του κενού που αφήνει πίσω του το RRF, µε συνολικά κονδύλια ύψους 50,6 δισ. ευρώ για την περίοδο 2027-2030. Οι πόροι θα κατευθυνθούν σε δηµόσιες υποδοµές, έργα µεταφορών, ενέργειας και ψηφιακού µετασχηµατισµού, αλλά και σε δράσεις που συνδέονται µε την περιφερειακή ανάπτυξη και την ενίσχυση των επενδύσεων. Η χρηµατοδότηση του Π∆Ε αυξάνεται κάθε χρόνο. Από 11 δισ. ευρώ το 2027, εκ των οποίων 4 δισ. ευρώ από εθνικούς πόρους και 7 δισ. ευρώ από συγχρηµατοδοτούµενα προγράµµατα, ανεβαίνει στα 12,2 δισ. ευρώ το 2028, στα 13,2 δισ. ευρώ το 2029 και φτάνει τα 14,2 δισ. ευρώ το 2030. Στο τέλος της τετραετίας, οι εθνικοί πόροι διαµορφώνονται στα 4,2 δισ. ευρώ, ενώ οι συγχρηµατοδοτούµενες δαπάνες αγγίζουν τα 10 δισ. ευρώ.
Η σταδιακή άνοδος των διαθέσιµων πόρων έχει ιδιαίτερη σηµασία για την περίοδο µετά το RRF, καθώς το Π∆Ε αποτελεί τον µηχανισµό µε τον οποίο το ∆ηµόσιο διοχετεύει επενδυτικούς πόρους στην οικονοµία. Παράλληλα, λειτουργεί ως µοχλός για την προσέλκυση και ιδιωτικών κεφαλαίων, καθώς αρκετά έργα και επενδύσεις απαιτούν συνδυασµό δηµόσιας και ευρωπαϊκής συµµετοχής µε ιδιωτική χρηµατοδότηση.
Κοινωνικό Κλιµατικό Ταµείο
Σε 4,8 δισ. ευρώ ανέρχονται οι πόροι που αναλογούν στην Ελλάδα από το Κοινωνικό Κλιµατικό Ταµείο για την περίοδο 2026-2032, δηµιουργώντας ακόµη έναν σηµαντικό χρηµατοδοτικό βραχίονα για την επόµενη ηµέρα του Ταµείου Ανάκαµψης. Τα κονδύλια θα κατευθυνθούν σε παρεµβάσεις που συνδέονται άµεσα µε την ενεργειακή αναβάθµιση των κατοικιών, τις καθαρές µεταφορές και τη στήριξη νοικοκυριών που επηρεάζονται περισσότερο από την πράσινη µετάβαση.
Στο επίκεντρο, δράσεις για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, αντικατάσταση παλαιών συστηµάτων θέρµανσης και ψύξης, εγκατάσταση καθαρότερων τεχνολογιών, αλλά και ενίσχυση των δηµόσιων και εναλλακτικών µεταφορών. Ενα µέρος των πόρων µπορεί να λειτουργήσει και ως άµεση στήριξη για νοικοκυριά που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις αυξηµένες ενεργειακές και µεταφορικές δαπάνες.
Ταµείο Απανθρακοποίησης των Νήσων
Στα 2,3 δισ. ευρώ ανέρχεται το επενδυτικό πρόγραµµα του Ταµείου Απανθρακοποίησης των Νήσων, το οποίο µπαίνει πλέον σε φάση υλοποίησης µετά την έγκρισή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Πρόκειται για ένα ειδικά σχεδιασµένο εργαλείο για την Ελλάδα, µε στόχο να αλλάξει σταδιακά το ενεργειακό µοντέλο των νησιών και να περιορίσει την εξάρτησή τους από τις συµβατικές µονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Στην πρώτη γραµµή βρίσκονται οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, µε έργα σε ∆ωδεκάνησα, Κυκλάδες και Βορειοανατολικό Αιγαίο, ενώ σηµαντικό µέρος των πόρων κατευθύνεται στην ανάπτυξη νέων µονάδων ΑΠΕ και συστηµάτων αποθήκευσης ενέργειας. Το σχέδιο περιλαµβάνει φωτοβολταϊκά µε µπαταρίες για αυτοκατανάλωση, µεγάλες µονάδες αποθήκευσης, υβριδικούς σταθµούς στα µη διασυνδεδεµένα νησιά, υποδοµές φόρτισης ηλεκτρικών οχηµάτων και ηλεκτροδότηση πλοίων στα λιµάνια.
Ταµείο Εκσυγχρονισµού
Στα 1,6 δισ. ευρώ την περίοδο 2026-2030 ανέρχονται οι πόροι του Ταµείου Εκσυγχρονισµού που θα διαθέτει η Ελλάδα για επενδύσεις στην ενεργειακή µετάβαση και τον εκσυγχρονισµό των υποδοµών. Το Ταµείο αποτελεί άλλο ένα σηµαντικό εργαλείο για την περίοδο µετά το Ταµείο Ανάκαµψης, µε τους πόρους του να κατευθύνονται σε έργα που συνδέονται µε την καθαρή ενέργεια, την ενεργειακή αποδοτικότητα και την αναβάθµιση των δικτύων. Στο επίκεντρο βρίσκονται επενδύσεις που µπορούν να ενισχύσουν την παραγωγή και αξιοποίηση καθαρής ενέργειας, να επιταχύνουν την ηλεκτροκίνηση και να στηρίξουν την ενεργειακή αναβάθµιση υποδοµών και επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη σηµασία αποκτούν και τα έργα που ενισχύουν τα ηλεκτρικά δίκτυα.
Νέα προγραµµατική περίοδος
Η µεγαλύτερη δεξαµενή πόρων για την επενδυτική δραστηριότητα κατά την επόµενη ηµέρα του Ταµείου Ανάκαµψης βρίσκεται στη νέα προγραµµατική περίοδο 2028-2034, µε το ποσόν που βρίσκεται σήµερα στο τραπέζι για την Ελλάδα να ανέρχεται σε 49,5 δισ. ευρώ. Η τελική κατανοµή, ωστόσο, παραµένει υπό διαπραγµάτευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αναµένεται να οριστικοποιηθεί µέσα από τη διαδικασία για το νέο Πολυετές ∆ηµοσιονοµικό Πλαίσιο της Ε.Ε.
Οι πόροι της νέας περιόδου θα αποτελέσουν την κεντρική «αρτηρία» για έργα υποδοµών, περιφερειακής ανάπτυξης, πράσινης και ψηφιακής µετάβασης, αλλά και για δράσεις που αφορούν επιχειρήσεις, απασχόληση και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Kυριακάτικη Απογευματινή
