Σε δύο ταχύτητες θα κινηθούν οι αυξήσεις των συντάξεων το 2027 για τους 671.586 συνταξιούχους που εξακολουθούν να έχουν προσωπική διαφορά παρά τη νομοθετημένη κατάργηση του συμψηφισμού της με τις ετήσιες αναπροσαρμογές. Η αλλαγή του καθεστώτος δημιουργεί προσδοκίες για αυξήσεις σε όλους τους παλαιούς συνταξιούχους, όμως η διατήρηση της προσωπικής διαφοράς ως ξεχωριστού ποσού οδηγεί σε διαφορετική μεταχείριση περισσότερων από μισό εκατομμύριο υπόχρεων.
ΠΟΙΟΥΣ ΑΦΟΡΑ
Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στο άρθρο 265 του νόμου 5259/2025, το οποίο προβλέπει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι ετήσιες αυξήσεις δεν θα συμψηφίζονται πλέον με την εναπομείνασα προσωπική διαφορά. Έτσι, η αύξηση θα υπολογίζεται μόνο στο ποσό της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης και όχι στο σύνολο των συνταξιοδοτικών αποδοχών μαζί με την προσωπική διαφορά. Έτσι, περίπου 165.000 συνταξιούχοι αναμένεται να περάσουν σε καθεστώς πλήρους αύξησης στο συνολικό ποσό της σύνταξής τους, καθώς η προσωπική διαφορά τους θα έχει μηδενιστεί. Αντίθετα, 506.586 συνταξιούχοι, οι οποίοι διατηρούν προσωπική διαφορά άνω των 50 ευρώ, θα εξακολουθήσουν να βλέπουν ένα μέρος των αποδοχών τους εκτός του υπολογισμού των ετήσιων αυξήσεων.
2,8% η πρόβλεψη για τις αυξήσεις συντάξεων το 2027
Εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη για αύξηση 2,8% το 2027, οι συνταξιούχοι με μηδενική προσωπική διαφορά θα λάβουν την αναπροσαρμογή στο σύνολο της σύνταξής τους. Οι υπόλοιποι θα λάβουν το 2,8% μόνο επί της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης, ενώ το υπόλοιπο ποσό της προσωπικής διαφοράς θα παραμείνει παγωμένο. Η διάκριση αυτή αποτελεί το βασικό σημείο αντιπαράθεσης γύρω από τη νέα ρύθμιση, καθώς η κατάργηση του συμψηφισμού δεν ισοδυναμεί με ενσωμάτωση της προσωπικής διαφοράς στην κύρια σύνταξη.
– Για παράδειγμα, συνταξιούχος με 1.000 ευρώ εθνική και ανταποδοτική σύνταξη και 200 ευρώ προσωπική διαφορά θα έχει συνολικές αποδοχές 1.200 ευρώ. Με αύξηση 2,8%, η αναπροσαρμογή θα είναι 28 ευρώ και όχι 33,6 ευρώ που θα προέκυπταν αν η αύξηση υπολογιζόταν στο σύνολο των 1.200 ευρώ. Η προσωπική διαφορά θα εξακολουθήσει να ανέρχεται στα 200 ευρώ.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Η προσωπική διαφορά δεν αποτελεί έναν απλό λογιστικό όρο. Συνδέεται άμεσα με τον επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων και τις μεγάλες περικοπές που επιβλήθηκαν κατά τη μνημονιακή περίοδο. Θεσπίστηκε με το τρίτο μνημόνιο, τον νόμο 4336/2015, και εξειδικεύτηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου 4387/2016, κυρίως μέσω των άρθρων 14 και 33. Στόχος ήταν ο επανυπολογισμός των συντάξεων που είχαν απονεμηθεί πριν από τις 12 Μαΐου 2016, με βάση ενιαίους κανόνες υπολογισμού. Όταν το νέο ποσό προέκυπτε χαμηλότερο από εκείνο που ήδη καταβαλλόταν, η διαφορά διατηρούνταν ως προσωπική διαφορά. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύχθηκε η άμεση ονομαστική μείωση των συντάξεων, αλλά δημιουργήθηκε ένας μηχανισμός που περιόριζε ή μηδένιζε τις μελλοντικές αυξήσεις.
Η εφαρμογή του συστήματος ήρθε ύστερα από 13 χρόνια χωρίς γενικές αυξήσεις στις συντάξεις, από το 2010 έως το 2022. Παράλληλα, οι συνταξιούχοι είχαν υποστεί τις περικοπές των δύο πρώτων μνημονίων, ενώ από το 2013 καταργήθηκαν η 13η και η 14η σύνταξη. Η προσωπική διαφορά διατηρήθηκε και τροποποιήθηκε με τον νόμο Βρούτση 4670/2020, ο οποίος επανέφερε τον επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων με τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης, χωρίς να καταργήσει τον συγκεκριμένο μηχανισμό.
Από το 2023 άρχισε ξανά η χορήγηση ετήσιων αυξήσεων στις κύριες συντάξεις. Συγκεκριμένα, οι αναπροσαρμογές διαμορφώθηκαν σε 7,75% το 2023, 3,1% το 2024, 2,4% το 2025 και 2,4% το 2026. Τα ποσοστά αυτά αντιστοιχούν σε σωρευτική αύξηση 15,65% με απλή πρόσθεση. Ωστόσο, χιλιάδες συνταξιούχοι με υψηλή προσωπική διαφορά δεν είδαν αντίστοιχη αύξηση στο καθαρό καταβαλλόμενο ποσό, καθώς οι αναπροσαρμογές απορροφούνταν από το υπόλοιπο της διαφοράς.
Το 2026 θεσπίστηκε μεταβατικό καθεστώς: όσοι είχαν μηδενική προσωπική διαφορά έως το τέλος του 2025 έλαβαν ολόκληρη την αύξηση. Όσοι είχαν μικρότερη προσωπική διαφορά από το 50% της αύξησης έλαβαν το υπόλοιπο μετά τον συμψηφισμό, με κατώτατο όριο τη μισή αύξηση. Οι υπόλοιποι έλαβαν το 50%, δηλαδή 1,2% με βάση την αύξηση 2,4%, ενώ το άλλο μισό συμψηφίστηκε.
Εφημερίδα Απογευματινή
